Θεολόγοι του μαυροπίνακα

Η πρόταση για τις αλλαγές στο Λύκειο

2012-02-08T12:56:00.001-08:00

Τα Θρησκευτικά οριστικά επιλεγόμενο μάθημα στο Λύκειο (!!!!!)

2012-02-06T12:38:00.000-08:00

Σε συνέντευξη που παραχώρησε σήμερα στα ΝΕΑ, και αναδημοσιεύεται στην τοποθεσία ALFAVITA (http://www.alfavita.gr/artrog.php?id=56724 ) ο καθηγητής Γιώργος Μπαμπινιώτης απαντάει σε ερωτήματα που συνδέονται με τη δομή του νέου Λυκείου. Στην ερώτηση του δημοσιογράφου Νίκου Μάστορα "Ποια θα είναι τα βασικά μαθήματα; Τα Θρησκευτικά τι θα γίνουν;" δίνεται η εξής απάντηση: "Γλώσσα, Ιστορία, Μαθηματικά είναι τα βασικά. Όλα τα άλλα θα είναι επιλεγόμενα. Τα Θρησκευτικά θα είναι ένα από αυτά".
Για να είμαστε ρεαλιστές αγαπητοί φίλοι. Κανένας δεν περίμενε να είναι τα Θρησκευτικά στο γκρουπ των βασικών μαθημάτων (αν και μία διαφωτιστική κουβέντα με την κοινωνία φυσικά και όχι με την εσωστρέφεια -από όλους όσους δείχνουμε πως ενδιαφερόμαστε πραγματικά για το μάθημα-, η οποία θα καταδείκνυε την πραγματική αξία του δε θα έβλαπτε!). Μία κρυφή ελπίδα όμως υπήρχε. Τώρα που μάλλον θα είναι επιλεγόμενο, θα το προτιμήσουν οι μαθητές; Τι λέτε; Είναι πρόκληση το θέμα τελικά, ιδίως για τους Θεολόγους: Συμφωνείτε;

Μία εικόνα χίλιες λέξεις!

2012-02-06T11:17:00.000-08:00

Η αξεπέραστη πένα του μεγάλου Κώστα Μητρόπουλου "κεντάει" για ακόμη μία φορά! (Από τα "Αγρια Μωρά" των ΝΕΩΝ 26/1/2012)

Το σκληρό ροκ...

2012-02-05T12:12:00.000-08:00

Αυτή τη στιγμή όλοι παρατηρούμε πως τα όργανα σιγά-σιγά αρχίζουν να παίζουν με ρυθμούς πολύ σκληρού ροκ! Ήδη ακούγονται φωνές για αξιολόγηση, που ενδεχομένως θα συνδέεται με απολύσεις εκπαιδευτικών (βλ. ρεπορτάζ πατώντας εδώ). Ειδικά για τα Θρησκευτικά οι οιωνοί δεν είναι και οι καλύτεροι. Στην πρόταση για το Λύκειο δε γίνεται πουθενά λόγος γι' αυτά, ενώ οι αναθέσεις στους θεολόγους παραμένουν πάντα ίδιες: πρώτη ανάθεση Θρησκευτικά και δεύτερη η Ιστορία του Γυμνασίου και η Φιλοσοφία και η Ψυχολογία του Λυκείου. Αποτέλεσμα: υπεραριθμίες θεολόγων που μάλλον δύσκολα θα μπορέσουν να αποκτήσουν οργανική! Οπότε κανένας ας μη θεωρεί τον εαυτό του βολεμένο! Και το κυριότερο: η ιδιώτευση (του στυλ: ας βγάλουν άλλοι το φίδι από την τρύπα!) πλέον δεν αρμόζει!Αν τη συνεχίσουμε δε δικαιούμαστε να παραπονεθούμε για τίποτα! Ήδη εκλεκτός συνάδελφος που πασχίζει για το μέλλον του μαθήματος με ένα συγκλονιστικό σχόλιό του στο Facebook βάζει τα πράγματα στη θέση τους!
Τι χρειάζεται λοιπόν; Προτάσεις ουσιαστικές (που θα αφορούν τους θεολόγους και τη θέση τους στο σχολείο) γίνονται; Αυτό νομίζω πως είναι το ζητούμενο!
Το λέμε χιλιάδες φορές συνάδελφοι και θα το φωνάζουμε μέχρι να ... "μαλλιάσει" η γλώσσα μας: ουσιαστικό άνοιγμα στην κοινωνία -στην πραγματική κοινωνία εννοούμε- έχουμε κάνει ποτέ για να δείξουμε την αξία της δουλειάς μας; Άρα....
Κλείνω εδώ αυτή τη μικρή παρέμβαση! Νομίζω πως έχουμε στα χέρια μας έναν μεγάλο θησαυρό, ένα μάθημα απαραίτητο για την ερμηνεία της πραγματικότητας που ζούμε τώρα και θα τη ζήσουν οι αυριανοί πολίτες.Φροντίζουμε για την ανάδειξή του; Να ένα ερώτημα που δεν είναι καθόλου ρητορικό...

Ο συντάκτης των "Θεολόγων του μαυροπίνακα"

Οι πηγές στη διδασκαλία της Μεσαιωνικής Ιστορίας

2012-02-03T07:38:00.000-08:00

H ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΗΓΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Μιλώντας για το χιόνι...

2012-02-02T01:27:00.000-08:00

Γιάννης Ρίτσος "Είναι ορισμένοι στίχοι"
Εἶναι ὁρισμένοι στίχοι-κάποτε ὁλόκληρα ποιήματα-
ποὺ μήτε ἐγὼ δὲν ξέρω τί σημαίνουν. Αὐτὸ ποὺ δὲν ξέρω
ἀκόμη μὲ κρατάει. Κι ἐσὺ ἔχεις δίκιο νὰ ρωτᾷς.
Μὴ μὲ ρωτᾷς.
Δὲν ξέρω σοῦ λέω.
Δυὸ παράλληλα φῶτα ἀπ᾿ τὸ ἴδιο κέντρο. Ὁ ἦχος τοῦ νεροῦ
ποὺ πέφτει τὸν χειμῶνα, ἀπ᾿ τὸ ξεχειλισμένο λοῦκι
ἢ ὁ ἦχος μιᾶς σταγόνας καθὼς πέφτει
ἀπό ῾να τριαντάφυλλο στὸν ποτισμένο κῆπο
ἀργὰ-ἀργὰ ἕνα ἀνοιξιάτικο ἀπόβραδο
σὰν τὸν λυγμὸ ἑνὸς πουλιοῦ. Δὲν ξέρω
τί σημαίνει αὐτὸς ὁ ἦχος-ὡστόσο ἐγὼ τὸν παραδέχομαι.
Τ᾿ ἄλλα ποὺ ξέρω στὰ ἐξηγῶ. Δὲν τὸ ἀμελῶ.
Ὅμως κι αὐτὰ προσθέτουν στὴ ζωή μας. Κοιτοῦσα
ὅπως κοιμότανε, τὸ γόνατό της νὰ γωνιάζει τὸ σεντόνι-
Δὲν ἦταν μόνο ὁ ἔρωτας. Αὐτὴ ἡ γωνία
εἶναι ἡ κορυφογραμμὴ τῆς τρυφερότητας, καὶ τὸ ἄρωμα
τοῦ σεντονιοῦ, τῆς πάστρας καὶ τῆς ἄνοιξης, συμπλήρωναν
ἐκεῖνο τὸ ἀνεξήγητο ποὺ ζήτησα, ἄσκοπα καὶ πάλι, νὰ στὸ ἐξηγήσω.

Out of Limits!

2012-01-29T12:15:00.000-08:00

Λένε πως οι μεγαλύτερες περιπέτειες ξεκινάνε πάντα με ένα τραγούδι! Η σημερινή ημέρα, αγαπητοί φίλοι, τα είχε όλα! Περιπέτεια πέρα από τα όρια, μέτρημα αντοχών, πολύ περπάτημα (όταν κολλήσαμε σε μεγάλα υψόμετρα), αλλά και απεριόριστο κέφι, που συνοδεύτηκε με άφθονη βότκα! Την καταευχαριστηθήκαμε όταν το χιόνι έφτανε μέχρι το κόκκαλο. Στην κυριολεξία μία ποιητική άσκηση που ανέδειξε δυνάμεις που οφείλουν να ξεδιπλώνονται πιο τακτικά! Βεβαίως η αίγλη του τοπίου συμβάλλει τα μέγιστα σε αυτή! Ειδικά όταν συνοδεύεται από άσματα που παραπέμπουν σε μεγάλα και ιδανικά αισθήματα, άσματα τα οποία οδηγούν (οπωσδήποτε;) σε μία αέναη κάθαρση!

Νέα κείμενα και ηχητικά αποσπάσματα στην προσωπική ιστοσελίδα του Καθηγητή Μιλτιάδη Κωνσταντίνου

2012-01-28T12:17:00.000-08:00

Στην προσωπική ιστοσελίδα του καθηγητή Μιλτιάδη Κωνσταντίνου (http://users.auth.gr/~mkon/index.html), στην ενότητα ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ (πατήστε εδώ) βρίσκεται σε ψηφιοποιημένη μορφή το έργο του "Η αρχαία Βίβλος της Εκκλησίας: 13 βήματα εισαγωγής στην Παλαιά Διαθήκη". Επίσης έχουν αναρτηθεί ηχητικά αποσπάσματα από τον κύκλο εκπομπών "Διαβάζεις στην Αγία Γραφή χρυσές σελίδες" (η εκπομπή μεταδίδεται κάθε Κυριακή στις 10.00 από το Δημοτικό Ραδιόφωνο Θεσσαλονίκης FM 100).
Πρόκειται για σημαντικές δουλειές που ενδιαφέρουν όχι μόνο τον ειδικό μελετητή των βιβλικών κειμένων, αλλά και κάθε επισκέπτη του διαδικτύου που θέλει να πληροφορηθεί έγκυρα και υπεύθυνα από τον κατεξοχήν ειδικό, για τη Βίβλο.Ειδικά για εμάς τους μαθητές του (που μαθητεύουμε και από τα κείμενά του, αλλά και από τη στάση ζωής του) ήταν μία πολύ ευχάριστη έκπληξη. Δάσκαλε σε ευχαριστούμε για μία ακόμη φορά!

Νίκος Παύλου: Μία συμβολή στην έρευνα για τους διωγμούς εναντίον των χριστιανών

2012-01-27T03:33:00.000-08:00

Ο ΔΙΩΓΜΟΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΥΚΙΟΥ

Φωτογραφικό υλικό από την εκδήλωση για τον Απόστολο Παύλο

2012-01-26T00:43:00.000-08:00

Τι ήταν η "Γαλέρα"

2012-01-22T23:34:00.000-08:00

Επειδή κάποιοι ρωτάνε τι ήταν η Γαλέρα, παραπέμπω στη LivePedia, Κοιτάξτε και τη σκηνή από τον αξεπέραστο "Μπεν Χουρ"

Ιστορία και Κόμικς! Μία σχέση που σίγουρα δεν είναι αδιάφορη!

2012-01-21T12:06:00.000-08:00

Σκέφτηκα φίλοι μου πως ένα κόμικς θα ήταν ιδανικό για την επεξεργασία μιας διδακτικής ενότητας. Κάνει το μάθημα ευχάριστο και ενδιαφέρον για τα παιδιά! Παραπάνω δίνεται ένα κόμικς (κάπως πρωτόγονο, είναι αλήθεια!) που συνδέεται με το μάθημα " Η νομοθεσία της Μακεδονικής δυναστείας και η σύγκρουσή της με τους δυνατούς" (σσ. 50-51 του εγχειριδίου Ιστορίας της Β΄Γυμνασίου). Χρησιμοποιήθηκε ως μέρος της παρουσίασης που έγινε στην ημερίδα των Φιλολόγων "Διδάσκοντας Ιστορία με το διαδραστικό πίνακα"! Τι λέτε; Μπορεί να βοηθήσει στην προσφορά μαθημάτων, που θεωρούνται κατεξοχήν δασκαλοκεντρικά;

Η διδασκαλία της ιστορίας με το διαδραστικό πίνακα!

2012-01-20T01:35:00.000-08:00

Το σημερινό δημοσίευμα της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ για τη χτεσινή εκδήλωση!

Προτάσεις διδασκαλίας στο μάθημα των Θρησκευτικών

2012-01-19T12:01:00.000-08:00

Η άφιξη του Αποστόλου Παύλου στην Ελλάδα αποτέλεσε κομβικό σημείο για τη διάδοση του χριστιανισμού σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Μαζί με τη συνοδεία του επισκέπτεται, όπως είναι γνωστό, τους Φιλίππους, τη Θεσσαλονίκη, τη Βέροια, την Αθήνα και την Κόρινθο. Με το κήρυγμά του αναδεικνύει σημαντικές πτυχές της χριστιανικής διδασκαλίας και ιδρύει χριστιανικές κοινότητες που ακμάζουν. Οι επιστολές του σε αυτές φανερώνουν το συνεχές ενδιαφέρον του για τα ζητήματα που απασχολούσαν τα μέλη τους.

Μία πρόταση για τη διδασκαλία της σχετικής ενότητας που υπάρχει στο εγχειρίδιο των Θρησκευτικών της Γ΄ Γυμνασίου, θα παρουσιάσουν οι Γιάννης Λίτσιος, θεολόγος και Δέσποινα Πανάγου, θεολόγος MTh, στα πλαίσια των "Βραδιών Θεολογίας" που οργανώνουν τα βιβλιοπωλεία "Παιδεία" και το 14ο Γυμνάσιο Λάρισας, στο χώρο του βιβλιοπωλείου Παιδεία (Μ. Αλεξάνδρου 6, Λάρισα) την Τετάρτη 25 Ιανουαρίου 2012. Την εκδήλωση θα συντονίσει ο Σωτήρης Νάζος, Θεολόγος, και σε αυτή θα παρουσιαστούν διδακτικές προτάσεις στηριγμένες σε σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει συζήτηση και θα κοπεί η πίτα της "Πρωτοβουλίας θεολόγων για τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα των Θρησκευτικών"

Ένα σύγχρονο θρησκευτικό μάθημα

2012-01-16T13:34:00.000-08:00

Αντιγράφω από την καταπληκτική τοποθεσία e-θρησκευτικά της συναδέλφου Ξανθής Αλμπανάκη την τελευταία ανάρτηση με τίτλο "Όταν οι μαθητές μιλούν για την αγάπη". Θέλω να δώσω πολλά-πολλά συγχαρητήρια! Αυτό είναι σύγχρονο μάθημα Θρησκευτικών! Έτσι πρέπει να γίνεται! Να μιλάμε τη γλώσσα των παιδιών και να μην είμαστε ξεκομμένοι από τον κόσμο! Για να τη δείτε πατήστε εδώ!

Τα Θρησκευτικά στο Νέο Λύκειο

2012-01-15T10:51:00.000-08:00

Διαβάστε στο BHMA πληροφορίες για το νομοσχέδιο που αφορά το Νέο Λύκειο. Ενδιαφέρον για τους θεολόγους (και όχι μόνο) παρουσιάζει η πληροφορία πως δεν υπάρχουν λεπτομερείς αναφορές σε συγκεκριμένα μαθήματα, ενώ αυτά που θα περιλαμβάνονται στα νέα προγράμματα σπουδών θα καθοριστούν μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου. Τέλος, στη Β΄και στη Γ΄Λυκείου θα υπάρχουν και μαθήματα επιλογής.
Επομένως, για τα Θρησκευτικά, όπως άλλωστε και για τα υπόλοιπα μαθήματα, δεν υπάρχει ειδική αναφορά για το πόσες ώρες θα γίνονται και ποιο θα είναι το περιεχόμενο τους! Πάντως να τονιστεί πως η μεγάλη αγωνία αφορά τις οργανικές των συναδέλφων. Φανταστείτε πόσες θα χαθούν αν -ο μη γένοιτο- στη Β΄Λυκείου δοθεί μία ώρα στο μάθημα και στη Γ΄Λυκείου γίνει προαιρετικό! Γι' αυτό αγαπητοί φίλοι, φωνάζουμε! Γιατί δε μας αρέσει συνάδελφοι με προσόντα, όνειρα και τίτλους να τραβάνε κουπί στη γαλέρα της γραμματειακής υποστήριξης ή να ερίζουν με συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων, για το αν μπορούν να πάρουν μαθήματα (όπως την πολύπαθη ιστορία) για να συμπληρώσουν το ωράριό τους (για την τραγωδία της ανεργίας των θεολόγων νομίζουμε πως πλέον δε μπορούμε καν να αρθρώσουμε λόγο! Τι να πούμε άλλωστε σε άξιους ανθρώπους που βλέπουν όνειρα και ελπίδες να γκρεμίζονται!)
Ένα θρησκευτικό μάθημα σύγχρονο λοιπόν, μακριά από παραδοσιαρχίες και κατηχητισμούς, θα μπορέσει να σταθεί με αξιοπρέπεια στο σύγχρονο σχολείο. Θα επιτρέψει στους θεολόγους να διεκδικήσουν με αξιώσεις ένα δίωρο εβδομαδιαίο πρόγραμμα για όλες τις τάξεις Γυμνασίου- Λυκείου! Και θα αποτρέψει την απώλεια οργανικών θέσεων. Χρειάζεται όμως καταρχήν συνεχής διάλογος με την κοινωνία, ώστε να πειστεί για την αξία του έργου μας. Η εσωστρέφεια δε μας ταιριάζει σε καμία περίπτωση!

"Τι σημαίνει σκέπτομαι ιστορικά"

2012-01-12T03:40:00.000-08:00

Μία πολύ ενδιαφέρουσα βιβλιοκρισία για ένα σπουδαίο βιβλίο. Για να τη δείτε πατήστε εδώ

Αχιλλέας- Λάρισα Κρεμαστή

2012-01-11T14:19:00.000-08:00

Σε παλαιότερη ανάρτησή μας (http://theologoi-school.blogspot.com/2011/02/592011.html ) είχε γίνει λόγος για τη στενή σχέση που κατέγραφε ο Βιργίλιος ανάμεσα στο μυθικό ήρωα Αχιλλέα και στην Κρεμαστή Λάρισα. Είχε τονιστεί τότε πως "Το αποκορύφωμά τους (:των λόγων που καταγράφουν τη σχέση του Αχιλλέα με την Κρεμαστή Λάρισα) είναι οι αναφορές του Βιργίλιου στην «Αινειάδα» που αναφέρονται στον «Λαρισαίο Αχιλλέα». Δε χωράει αμφιβολία πως ο Ρωμαίος ποιητής τον συνδέει με τη Λάρισα Κρεμαστή η οποία ανήκε στην περιοχή της Όθρυος που θεωρούνταν πως εξουσίαζε ο αρχηγός των Μυρμιδόνων και όχι στην κεντρική πόλη της Θεσσαλίας"

Ίδια αναφορά γίνεται και από τον Τερτυλλιανό στο έργο του "De pallio" (Περί του μανδύα), στο οποίο κάνει λόγο για το Λαρισαίο ήρωα, με αφορμή το γνωστό επεισόδιο στη Σκύρο, όπου η Θέτιδα είχε φορέσει στο γιο της γυναικεία ενδύματα για να μη λάβει μέρος στον Τρωικό πόλεμο. Φυσικά ο Αχιλλέας, σύμφωνα με το μύθο, μόλις είδε τα όπλα αμέσως ακολούθησε τον Οδυσσέα που είχε πάει για να τον καλέσει. Όπως γράφει ο εκκλησιαστικός συγγραφέας (IV,2):

Habitum transferre ita demum culpae prope est, si non consuetudo, sed natura mutetur. Sat refert inter honorem temporis et religionem. Det consuetudo fidem tempori, natura deo. Naturam itaque concussit Larissaeus heros in uirginem mutando, ille ferarum medullis educatus (unde et nominis concilium, quandoquidem labiis uacuerat ab uberum gustu), ille apud rupicem et siluicolam et monstrum eruditorem scrupea schola eruditus. Feras, si in puero, matris sollicitudinem patiens; certe iam histriculus, certe iam uirum alicui clanculo functus adhuc sustinet stolam fundere, comam struere, cutem fingere, speculum consulere, collum demulcere, aurem quoque foratu effeminatus, quod illi apud Sigeum strongyla seruat.

Η σχέση που βλέπουν οι Λατίνοι συγγραφείς ανάμεσα στη Λάρισα Κρεμαστή (σημερινή Πελασγία Φθιώτιδας) και στο μυθικό ήρωα είναι προφανής. Πρόκειται ουσιαστικά για μία παράδοση διαδεδομένη σε όλη τη λατινική δύση (αν σκεφτεί κάποιος πως ο Τερτυλλιανός γράφει από την Καρχηδόνα), που αναδεικνύει τη σπουδαιότητα, την αξία και το θαυμασμό που έδειχναν γι' αυτόν τον τόπο. Ο Αχιλλέας είναι γνωστός ως Λαρισαίος ήρωας. Δε χρειάζεται καν να αναφερθεί το όνομά του! Προσδιορίζεται από την ένδοξη περιοχή που συνδέεται με αυτόν!

Η διαδραστική διδασκαλία της Ιστορίας

2012-01-09T02:52:00.000-08:00

ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

ΜΕ ΘΕΜΑ «ΗΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ»

Πώς διδάσκεται ένα ιστορικό μάθημα με τη χρήση του διαδραστικούπίνακα; Πώς μπορούν να ενισχύσουν οι Τεχνολογίες Πληροφορίας Επικοινωνίας τονεκσυγχρονισμό της παρουσίασης της Ιστορίας; Είναι δυνατόν να βοηθήσει οδιαδραστικός πίνακας στη μετατροπή ενός κατεξοχήν δασκαλοκεντρικού μαθήματος,όπως θεωρείται ότι είναι η Ιστορία, σε μαθητοκεντρικό; Είναι μερικά από ταερωτήματα που θα απαντηθούν στην ημερίδα που οργανώνει ο Σχολικός Σύμβουλος ΦιλολόγωνΚώστας Δημουλάς και ο Διευθυντής του 14^ου Γυμνασίου Λάρισας ΝίκοςΠαύλου με θέμα «Διδάσκοντας ιστορία με διαδραστικό πίνακα».

Σε συνθήκες πραγματικής τάξης, θα γίνουν προτάσεις για τη χρήση τουδιαδραστικού πίνακα στο μάθημα της Ιστορίας, και θα παρουσιαστούν σχετικάλογισμικά. Θα ακολουθήσει συζήτηση, ενώ θα δοθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης καισχετικό υλικό σε όλους τους παρευρισκόμενους.

Ομιλητές είναι οι Κώστας Δημουλάς, PsD, Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων, ο οποίος θα μιλήσει για την ιστορικήσκέψη στο μαθητή, Νίκος Παύλου (14^ο Γυμνάσιο Λάρισας) PhD, MA Ιστορίας, που θα παρουσιάσει το θέμα «Περί διαδραστικήςιστορικής γνώσης και άλλων (ηλεκτρονικών) δαιμονίων», Ανθή Τσουράκη (9^οΛύκειο Λάρισας), Φιλόλογος, που θα δώσεισυγκεκριμένα παραδείγματα χρήσης του διαδραστικού πίνακα στο μάθημα τηςΙστορίας, και Σοφία Κανταράκη (3^οΓυμνάσιο Βόλου) Φιλόλογος που θα προβάλει λογισμικό που σχετίζεται με το μάθηματης Ιστορίας. Η ημερίδα αφορά στους Φιλολόγους των Σχολείων που ανήκουν στηναρμοδιότητα του κ. Δημουλά, αλλά και σε κάθε ενδιαφερόμενο. Θα πραγματοποιηθείτην Πέμπτη 19 Ιανουαρίου 2012 στο 14^ο Γυμνάσιο Λάρισας (Χατζοπούλου-Καρκαβίτσα, περιοχή ΑΤΑ) στις 12.00 πμ.

Εύρημα που θεωρείται πως επιβεβαιώνει τη λατρεία στο Ναό των Ιεροσολύμων

2012-01-08T12:47:00.000-08:00

Ισραηλινοί αρχαιολόγοι ανακαλύπτουν εύρημα που επιβεβαιώνει τη λατρεία στο Ναό των Ιεροσολύμων. Διαβάστε το ενδιαφέρον νέο στην εφημερίδα haaretz πατώντας εδώ!

(Σημείωση "Θεολόγων του μαυροπίνακα": Πρόκειται για μία πολύ σημαντική ανακάλυψη. Είναι, όπως σημειώνεται στην εφημερίδα, που δημοσιεύει και φωτογραφία του ευρήματος, μία σφραγίδα σε μέγεθος κουμπιού από κασσίτερο. Προέρχεται από την περίοδο του Δεύτερου Ναού. Πάνω της βρίσκονται οι αραμαϊκές λέξεις " "Daka Le'Ya", οι οποίες σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Eli Shukron και τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Χάιφα Ronny Reich σημαίνουν "Καθαρό για το Θεό".

Είναι γνωστό πως ουσιαστικά δεν υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα που να επιβεβαιώνουν άμεσα τις βιβλικές μαρτυρίες! Άλλωστε η λεγόμενη "σχολή των μινιμαλιστών" στηρίχτηκε, εν πολλοίς, και σε αυτό το γεγονός για να υποστηρίξει πως τα παλαιοδιαθηκικά κείμενα προέρχονται από την ελληνιστική εποχή! Όλοι λοιπόν αντιλαμβανόμαστε την αξία του ευρήματος!)

Ένα βιβλικό μάθημα με κέντρο τον Άγιο Ιωάννη το Βαπτιστή

2012-01-07T12:53:00.000-08:00

(Δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά του 2ου Πανελλήνιου ΕκπαιδευτικούΣυνεδρίου Ημαθίας πουπραγματοποιήθηκε στη Βέροιακαι τη Νάουσα στις 23, 24 και 25 Απριλίου 2010.

Συνέδριο με σύστημα κριτών

ΕισηγήσειςΦιλολόγων, σσ. 146-156

Οι εφαρμογές των ΤΠΕστο Βιβλικό Θρησκευτικό μάθημα

Νικόλαος Παύλου¹

¹Θεολόγος-Ιστορικός,14^ο Γυμνάσιο Λάρισας

nipavlou@otenet.gr

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΟιΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορίας Επικοινωνίας) αποτελούν πλέον βασικό εργαλείο γιατους ερευνητές της Βίβλου. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν με επιτυχία και κατά τηδιδασκαλία του Βιβλικού Θρησκευτικού μαθήματος που παρέχεται στην Α΄ και στη Β΄Γυμνασίου.

Οιεφαρμογές τους λοιπόν σε μία συγκεκριμένη διδακτική ενότητα των Θρησκευτικώντης Β΄ Γυμνασίου, αναδεικνύουν τρόπους που βοηθούν στην επικαιροποίηση ενός«παραδοσιακού» μαθήματος του ελληνικού Αναλυτικού Προγράμματος, όπως είναι ταΘρησκευτικά, του δίνουν έναν χαρακτήρα μαθητοκεντρικό και κάνουν την πρόσκτησητων διδακτικών αγαθών του μία ευχάριστη διαδικασία.

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Βιβλικό θρησκευτικό μάθημα,επικαιροποίηση, μαθητοκεντρικός χαρακτήρας

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

α. Βίβλος και ΤΠΕ

Ψάχνοντας με τη μηχανή αναζήτησης της Googleτοποθεσίες webπου να αναφέρονται στη σχέση βιβλικών σπουδών και διαδικτύου θα παρουσιαστούν 3.440.000ιστότοποι περίπου (σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, κατά προσέγγιση, της Google).Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό τους είναι αξιόλογο και αφορά κριτικές εκδόσεις τωνβιβλικών και συγγενών κειμένων (κανονικών, απόκρυφων και ψευδεπίγραφων), εξειδικευμέναακαδημαϊκά περιοδικά, προσωπικές σελίδες ερευνητών, πανεπιστημιακά τμήματα,ερευνητικά προγράμματα, τρόπους διδασκαλίας της Βίβλου κοκ (Worth,2002). Πρόκειται, για μία «πλημμύρα πληροφοριών», όπως θα τόνιζε ο Pierre Lévy(Lévy2001), που φανερώνει πως οι ΤΠΕ είναιπλέον απαραίτητο στοιχείο για να γίνει η ολοκληρωμένη και σωστή επιστημονικήέρευνα ενός θρησκευτικού και πολιτιστικού μνημείου, της Βίβλου, που έχει επηρεάσει και διαμορφώσει τονευρωπαϊκό πολιτισμό.

Όμως εκτός από τοδιαδίκτυο, οι ΤΠΕ θέτουν σήμερα στη διάθεση του βιβλικού ερευνητή μία πληθώρα προγραμμάτων και λογισμικών πουκάνουν το έργο του πιο εύκολο και τον βοηθούν να κερδίσει χρόνο. Ενδεικτικάαναφέρονται το Bible Works (ήδηκυκλοφορεί η έκδοση 8) που περιέχει όλες τις εκδόσεις του κειμένου της Βίβλουστις πρωτότυπες γλώσσες και στις μεταφράσεις του, λεξικά, εγκυκλοπαίδειες,χάρτες, υπομνήματα κα, τα προγράμματα της Logos Software πουκαλύπτουν όλους τους τομείς των βιβλικών ενδιαφερόντων, το TLGπου περιέχει σχεδόν όλη την αρχαία ελληνική και βυζαντινή γραμματεία και είναιπολύτιμο εργαλείο και για τον βιβλικό επιστήμονα κοκ.

β. Το ΒιβλικόΘρησκευτικό μάθημα στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Η σχέση του με τις ΤΠΕ

Όσον αφορά τηδευτεροβάθμια εκπαίδευση αυτή τη στιγμή, όπως είναι γνωστό, βιβλικό θρησκευτικόμάθημα διδάσκεται στην Α΄ και στη Β΄ Γυμνασίου. Συγκεκριμένα στην Α΄ Γυμνασίουως βάση διδασκαλίας χρησιμοποιούνται αφηγήσεις από τα βιβλία της ΠαλαιάςΔιαθήκης. Το σχετικό εγχειρίδιο επιγράφεται «Παλαιά Διαθήκη. Η προϊστορία του χριστιανισμού» (Γριζοπούλου & Καζλάρη2006), ενώ στη Β΄ Γυμνασίου αφετηρίαείναι κείμενα των τεσσάρων ευαγγελίων που περιέχονται στην Καινή Διαθήκη. Ταβιβλίο έχει τίτλο «Καινή Διαθήκη. ΟΙησούς Χριστός και το έργο του» (Τσανανάς & Μπάρλος 2006). Από τουςτίτλους γίνεται σαφές πως το μάθημα έχει χριστοκεντρικό περιεχόμενο μεχριστιανικό/ορθόδοξο προσανατολισμό.

Δε χωράει αμφιβολία πωςοι ΤΠΕ μπορούν να προσφέρουν πολλά για να κατανοηθούν τα δεδομένα που περιέχουν οι διδακτικές ενότητες και νακάνουν την παρουσίασή τους ελκυστική. Αυτό μάλιστα διευκολύνεται από το γεγονόςπως σε αυτές αναδεικνύονται πολλά ιστορικά, γεωγραφικά, κοινωνιολογικά κοκστοιχεία που μπορούν να τα επεξεργαστούν οι μαθητές με προγράμματα πουπεριέχονται στον υπολογιστή τους και έτσι να δοθούν πολλές ευκαιρίες γιααυτενέργεια (Marino1983). Οπότε έτσι η γνώση γίνεται εύκολη και ευχάριστη υπόθεση, ενώ η χαρά τηςδημιουργίας συνοδεύει τη μάθηση. Το τελικό αποτέλεσμα που θα προέλθει από τηνχρήση των ΤΠΕ είναι πως δύσκολα θα ξεχαστούν τα διδακτικά αγαθά που αποκτήθηκανκαι θα συμβάλλουν έτσι στη δημιουργία της ολοκληρωμένης προσωπικότητας του νέουανθρώπου.

ΟΙ ΤΠΕ ΩΣ ΜΕΣΟΝΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΚΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΕΝΑΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

Στη συνέχεια θα δοθείένα συγκεκριμένο παράδειγμα, ώστε να εξαχθούν πιο ασφαλή συμπεράσματα για τιςωφέλειες που μπορεί να προκύψουν από τη χρήση των ΤΠΕ στο βιβλικό θρησκευτικόμάθημα. Αυτό προέρχεται από το διδακτικό εγχειρίδιο της Β΄ Γυμνασίου (σ.45-47). Είναι η ΔΕ 9 που τιτλοφορείται «Ιωάννηςο Βαπτιστής: Ο τελευταίος Προφήτης και Πρόδρομος του Χριστού».

Η ενότητα αναφέρεταιστην προσωπικότητα και στο έργο του Ιωάννη του Πρόδρομου. Οι πληροφορίες γι’αυτόν δίνονται στο διδακτικό εγχειρίδιο με δύο ομάδες κειμένων (α΄ και β΄) πουπροέρχονται από τα Ευαγγέλια του Ματθαίου, του Μάρκου και του Λουκά. Ακολουθούνκατόπιν ερμηνευτικά σχόλια, επεξεργασία, εργασία για τους μαθητές και τέλοςπαρέχονται, με μορφή ανακεφαλαίωσης, τα βασικά στοιχεία του μαθήματος.

Όπως αντιλαμβάνεταικάποιος πρόκειται για ένα μάθημα κατεξοχήν «κειμενικό» που με μία πρώτη ματιάφαίνεται πως αρκεί μόνο η ανάλυση των βασικών πηγών, που είναι οι ευαγγελικοίστίχοι, για να εμπεδωθούν τα στοιχεία της ενότητας και να παραμείνουν στη μνήμητων μαθητών. Όμως σήμερα, που ο μαθητής ζει μέσα στον ωκεανό της ψηφιακήςπληροφορίας, χρειάζονται οπωσδήποτε και οι ΤΠΕ. Να τονιστεί εδώ πως αυτή η διαπίστωσηισχύει κατεξοχήν για τα «παραδοσιακά» μαθήματα του ελληνικού εκπαιδευτικούσυστήματος, σαν τα Θρησκευτικά. Η ανανέωση και η ένταξή τους μέσα στο πλαίσιοτης σύγχρονης τεχνολογίας θα τα βοηθήσει να γίνουν αποδεκτά από τον νέο άνθρωποπου ζει τα δεδομένα της εποχής του, και να μην αμφισβητείται η επικαιρότητάτους και η θέση τους στο ωρολόγιο πρόγραμμα.

***.

Για την εφαρμογή τωνπαραπάνω θα χρησιμοποιηθούν τα εξής προγράμματα και εφαρμογές των ΤΠΕ:

Τοποθεσία web (στην προκειμένη περίπτωση θα χρησιμοποιηθεί η ιστοσελίδα προβολής βίντεο YouTube )
Ένα πρόγραμμα «κατεβάσματος» (downloader ) βίντεο από το διαδίκτυο
Προγράμματα του Office
Το λογισμικό Hot Potatoes (η ενότητα για τη δημιουργία σταυρολέξου)

Οπότετο σενάριο διδασκαλίας θα έχει ως εξής:

ΤΑΞΗΒ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ-ΜΑΘΗΜΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Δ.Ε.9: ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΒΑΠΤΙΣΤΗΣ: Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Στόχοι:

Κύριος στόχος διδασκαλίας:

· να ενημερωθούν οι μαθητές για τηνπροσωπικότητα και το έργο του Βαπτιστή που αποτελούσε τον Πρόδρομο του Χριστού

Επί μέρους στόχοι:

· να γίνουν ακόμη περισσότερο γνωστέςκάποιες κοινωνικές, θρησκευτικές και πολιτικές πτυχές της Παλαιστίνης κατά το 1^ομισό του 1^ου αι. μ.Χ.

· Να αναδειχτεί η επιρροή που είχαν οιμεγάλες θρησκευτικές προσωπικότητες

· Να αποσαφηνιστούν καταστάσεις πουσυνδέονταν με την Ηρωδιανή δυναστεία. Αυτή η γνώση είναι βασική για τηνκατανόηση στοιχείων της διδασκαλίας του Ιησού και του αρχέγονου χριστιανισμού

· Να γίνει γνωστή η θέση του Βαπτιστή στηχριστιανική λατρεία

Πορεία της διδασκαλίας:

Αρχικά παρουσιάζεται ένα βίντεοαπό την ιστοσελίδα του Youtube( www.youtube.com ) η οποία περιλαμβάνει πολλά στοιχεία από τηδράση του Ιωάννη του Βαπτιστή. Ηδιεύθυνσή του είναι www.youtube.com/watch?v=mglIAIdU3ik. Για να είναι πιο χρηστικό αποθηκεύεταιμε ένα πρόγραμμα «κατεβάσματος» βίντεο (π.χ. το youtube downloader) και κατόπιν παρουσιάζεται στηντάξη.

Το βίντεο, αν και εστιάζεται στη βάπτιση του Χριστού, είναι μία «κινηματογραφημένη»επιτομή της δράσης του Ιωάννη. Μάλιστα το γεγονός πως δίνεται στην αγγλικήγλώσσα είναι μία ευκαιρία για την διαθεματική προσέγγιση του μαθήματος, αφού οιμαθητές θα αξιοποιήσουν, για την κατανόησή του, τις γνώσεις που έχουν αποκτήσειστο μάθημα την αγγλικής γλώσσας.

Δίνεται κατόπιν στους μαθητές ένασύντομο κείμενο, που έχει γραφεί με το πρόγραμμα OfficeWord(βλ. Παράρτημα 1), στο οποίοπεριλαμβάνονται με συντομία στοιχεία για το πολιτικό, θρησκευτικό και κοινωνικόπλαίσιο της δράσης του Ιωάννη. Αν και θα μπορούσε να διατυπωθεί η ένσταση πωςήδη αυτά τα στοιχεία πιθανόν να έχουν διδαχτεί στα εισαγωγικά μαθήματα,εντούτοις κρίνεται αναγκαίο να δοθούν σε αυτό το σημείο της διδασκαλίαςπερισσότερες πληροφορίες για τη δυναστεία των Ηρωδών (που ήταν οι αντίπαλοι τουπρωταγωνιστή της ενότητας), και να γίνει κατανοητό το τέλος του Ιωάννη.Ταυτόχρονα για να διαφωτιστεί επαρκώς η προσωπικότητα και η δράση του περιλαμβάνεται και απόσπασμα από το έργο του ιστορικούτου 1^ου αι. μ.Χ. Ιώσηπου «Ιουδαϊκή Αρχαιολογία» σε μετάφραση ( το έργο περιέχεταιστο πρόγραμμα TLG -το πρωτότυποκείμενο- ή μπορεί να «κατεβεί» ελεύθερα -η αγγλική του μετάφραση- από τονιστότοπο www.archive.org/details/worksofflaviusjo02jose).

Αφού οι μαθητές ενημερωθούν με συντομία,αρχίζει η προσφορά του κυρίως μέρους του μαθήματος. Σε αυτή τη φάση χρησιμοποιούνταιτα κείμενα της Καινής Διαθήκης που περιέχει το σχολικό εγχειρίδιο σεμετάφραση, σε συνδυασμό με το πρόγραμμα PowerPoint. Η παρουσίαση προτείνεται να έχει την εξήςμορφή:

Στο διδακτικό εγχειρίδιο περιλαμβάνονταιδύο ομάδες κειμένων (σ. 45-46 του βιβλίου του μαθητή) , εκ των οποίων η πρώτηκάνει λόγο, χρησιμοποιώντας αποσπάσματα από το κατά Ματθαίον και κατά Λουκάνευαγγέλιο, για τη δράση του Βαπτιστή προτού γνωρίσει τον Ιησού και η δεύτερηγια τη σύγκρουση με τους Ηρώδες και τον μαρτυρικό του θάνατο. Επομένως θααναλυθούν ξεχωριστά. Αυτό σημαίνει πως θα ολοκληρωθεί η επεξεργασία της πρώτης ομάδαςκαι θα ακολουθήσει της δεύτερης.

Πιο αναλυτικά , καταρχήν διαβάζεται όλοτο σχετικό καινοδιαθηκικό κείμενο. Αυτό είναι απαραίτητο για να μπορέσει ομαθητής να αποκτήσει μία συνθετική εικόνα των γεγονότων. Εδώ θα πρέπει ναγίνουν και οι διευκρινίσεις/επεξηγήσεις (άγνωστες λέξεις, ιστορικές,γεωγραφικές κοκ παρατηρήσεις) που θα βοηθήσουν στην κατανόησή του.

Κατόπιν οι μαθητές χωρίζονται σε δύοομάδες και η κάθε μία αναλαμβάνει να επεξεργαστεί ένα μέρος από το κείμενο καιένας εκπρόσωπος να το παρουσιάσει στην τάξη. Η μία θα δουλέψει με τους στ. Μτ.3,1-9 και η άλλη με τους Λκ. 3,10-16 ∙Μτ. 3,11.

Από τη συζήτηση θα προκύψει τοσυμπέρασμα πως ο Ιωάννης ήταν μία χαρισματική προσωπικότητα και αποτέλεσε τοσύνδεσμο μεταξύ Παλαιάς και Καινής Διαθήκης με το αποκαλυπτικό του κήρυγμα πουείχε ως κέντρο της τη μετάνοια, γιατί η Βασιλεία του Θεού είχε φτάσει. Ηπαρέμβαση του διδάσκοντα σε αυτό το στάδιο είναι η χρήση του PowerPointπου θα παρουσιάζει χάρτη της ρωμαϊκήςεπαρχία της Ιουδαίας, εικόνες της ερήμου της Ιουδαίας, του φρουρίου της Μασάντα(που συνδέονταν με την περιοχή της δράσης του Βαπτιστή και ήταν κατοικία τωνΗρωδών), καθώς και την εικόνα τουΙωάννη, η οποία θα λειτουργήσει βοηθητικά στην περιγραφή που κάνουν γι’ αυτόνοι ευαγγελικοί στίχοι. Στην παρουσίαση χρησιμοποιούνται, με τη σειρά πουακολουθεί, οι παρακάτω εικόνες και χάρτες:

Η ίδια ακριβώς διαδικασία θα εφαρμοστείκαι για την επεξεργασία της δεύτερης ενότητας. Οι μαθητές χωρίζονται και πάλισε δύο ομάδες και η κάθε μία παρουσιάζει στην τάξη τα συμπεράσματά τους. Ηπρώτη θα ασχοληθεί με τους στ. Λκ. 3,19-20∙ Λκ. 7, 24-28 και η άλλη με τους στ.Μκ. 6,19-28 ∙ Μτ. 14, 12. Το συμπέρασμα θα είναι πως η αντιπαλότητα των Ηρωδώνεναντίον του Ιωάννη είχε ως βάση της τον ηθικό έλεγχο που τους έκανε οΒαπτιστής. Φυσικά θα τονιστεί πως σε μία περιοχή με έντονο το θρησκευτικόχρωματισμό αυτό θα είχε και πολιτικές προεκτάσεις, κάτι που άλλωστε συμβαίνεικαι σήμερα, ακόμη και σε χώρες που διακρίνονται για την ανοχή τους για παρόμοιαθέματα.

Στο PowerPointθα παρουσιαστούν πίνακας ζωγραφικής με το γνωστό χορό της Σαλώμης και ηβυζαντινή εικόνα με την αποτομή της κεφαλής του Προδρόμου.

Στη συνέχεια, αφού τελειώσει η προσφοράδίνεται στους μαθητές το παρακάτω σταυρόλεξο που θα δημιουργηθεί με τοπρόγραμμα HotPotatoes.Προηγουμένως, κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της διδασκαλίας, αφούτελειώσει η διαδικασία κατασκευής του από τον διδάσκοντα, αυτό αποθηκεύεται μετο όνομα Ιωάννης Βαπτιστής. Στη συνέχεια από το Αρχείο του HotPotatoesανοίγεται η επιλογή Δημιουργία σελίδας web – σελίδα web για v6 browsers. Το αρχείο web που δημιουργείταιαποθηκεύεται με το όνομα Βαπτιστής.

Οι ορισμοί του είναι οι εξής:

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ:

2 Σε αυτόν τον ποταμό βάπτιζε ο Ιωάννης

3. Ο Ιωάννης εμφανίστηκε στην έρημο της……………

Αυτές ήταν η τροφή για τον Ιωάννη
Τα ρούχα που φορούσε ο Ιωάννης ήταν από τρίχες ……

ΚΑΘΕΤΑ

Ο Ηρώδης Αντίπας την είχε για γυναίκα του, ενώ ήταν γυναίκα του αδελφού του

6 Γιατον Ιωάννη είχε προφητέψει ο προφήτης ……..(να γραφεί το όνομά του στην ονομαστική)

(Οι λύσεις του σταυρολέξου είναι οι εξής: 2Οριζόντια:Ιορδάνης , 3Οριζόντια: Ιουδαίας,4Οριζόντια: Ακρίδες, 5Οριζόντια: Καμήλας, 1Κάθετα: Ηρωδιάδα, 6Κάθετα: Ησαΐας,)

Το σταυρόλεξο προβάλλεται σε όλη τηντάξη. Οι προσπάθειες για τη λύση του θα δημιουργήσουν μία ευχάριστη ατμόσφαιρα«παιδαγωγικού παιχνιδιού» και ένα πνεύμα συνεργασίας των παιδιών, αφού όλα ταπαιδιά θα παροτρύνονται και όλα θα προσπαθούν να δώσουν τις λύσεις στουςορισμούς.

Ηπροσφορά της διδακτικής ενότητας τελειώνει με την ανακεφαλαίωση που θα γίνειαπό τον διδάσκοντα. Με λίγα λόγια συνθέτει τις γνώσεις και τις δεξιότητες πουαποκτήθηκαν από τους μαθητές. Θα ειπωθούν τα εξής:

«ΟΙωάννης ο Βαπτιστής στο κήρυγμά του προέτρεπε τα πλήθη που τον άκουγαν ναμετανοήσουν γιατί θα έρχονταν η Βασιλεία του Θεού. Τον επισκέπτονταν άτομα απόόλες τις θρησκευτικές και κοινωνικές ομάδες που τα βάπτιζε στα νερά του Ιορδάνηστην έρημο της Ιουδαίας.

Επειδήέλεγχε τους Ηρώδες για τα παραπτώματά τους βρήκε τραγικό τέλος μετά απόπροτροπή της Ηρωδιάδας στον τετράρχη της Γαλιλαίας Ηρώδη Αντίπα. Σύμφωνα με τηχριστιανική διδασκαλία είναι οτελευταίος προφήτης και Πρόδρομος του Χριστού».

[ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ1.

ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥΒΑΠΤΙΣΤΗ

Ο Ηρώδης Αντίπας (4 π.Χ.-39 μ.Χ.), πουσκότωσε τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, είχε τον τίτλο του Τετράρχη και διοικούσε, μετη ρωμαϊκή προστασία, τις περιοχές της Παλαιστίνης Γαλιλαία και της Περαία. ΟΙησούς τον χαρακτήρισε «αλεπού» (Λκ. 13,32) γεγονός που φανερώνει το χαμηλό καιπονηρό επίπεδο του χαρακτήρα του.

Η Ηρωδιάδα ήταν κόρη του ετεροθαλήαδελφού του Αριστόβουλου και αρχικά ήταν σύζυγος ενός άλλου ετεροθαλή αδελφούτου Ηρώδη, του Ηρώδη Φιλίππου.

Για τον Ιωάννη τον Βαπτιστή υπάρχει ηεξής μαρτυρία του Ιουδαίου ιστορικού Ιώσηπου:

«Σε κάποιους από τους Ιουδαίουςφάνηκε πως ο Θεός κατέστρεψε το στρατό του Ηρώδη (Αντίπα όταν πολεμούσε με τοστρατό του βασιλιά Αρέτα), και μάλιστα δίκαια, εξαιτίας της τιμωρίας που είχεεπιβάλλει στον Ιωάννη τον αποκαλούμενο Βαπτιστή. Γιατί ο Ηρώδης τον είχεσκοτώσει, αν και ήταν καλός άνθρωπος και παρακινούσε τους Ιουδαίους να είναιτίμιοι, να είναι δίκαιοι στις μεταξύ τους συναλλαγές και ευσεβείς προς το Θεόκαι πράττοντας έτσι να βαπτίζονται……Επειδή πολλοί ήταν εκείνοι που άκουγαν τουςλόγους του, φοβήθηκε ο Ηρώδης μήπως οι άνθρωποι που τον ακολουθούσαν τουεναντιωθούν…..(Γι’ αυτό ο Ιωάννης) μεταφέρθηκε δεμένος στο φρούριο τουΜαχαιρούντα και σε αυτό εκτελέστηκε». (Ιώσηπος, Ιουδαϊκή ΑρχαιολογίαΙΗ΄116-119, μετάφραση)]

ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕΣΤΟ ΒΙΒΛΙΚΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ

Οι ΤΠΕ λοιπόν, έχουν έναν σημαντικό ρόλοστην πρόσληψη των διδακτικών αγαθών του βιβλικού θρησκευτικού μαθήματος.Επομένως η χρήση τους, που δε θα πρέπει όμως να αποτελεί αυτοσκοπό, είναιπολλαπλά ωφέλιμη κατά τη μαθησιακή διαδικασία (Τζιμογιάννης, 2007).

Στη διδακτική ενότητα, για την οποία έγινελόγος προηγουμένως, φαίνεται να χρειάζεται τουλάχιστον μία διδακτική ώρα για την προσφορά των διδακτικώναγαθών. Ο διδάσκων θα πρέπει να διαθέτει έναν Η/Υ καθώς και προβολέα (projector). Χρησιμοποιήθηκαν,κατά την παρουσίαση, που μπορεί να γίνει στην αίθουσα του τμήματος, βίντεο απότην ιστοσελίδα του YouTube,κείμενο της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας που περιέχει το TLG, τα προγράμματα OfficeWord,PowerPointκαι το HotPotatoesμε το οποίο δημιουργήθηκεσταυρόλεξο. Οι ΤΠΕ βοήθησαν έτσι στηνοπτικοποίηση του μαθήματος, που έγινε περισσότερο προσιτό και ευχάριστο, και οκαθηγητής έβγαλε τα συμπεράσματά του για την ανταπόκριση της τάξης σε αυτά πουήθελε να της προσφέρει.

Πρόκειται δηλαδή για μία κατεξοχήνμαθητοκεντρική πρόταση διδασκαλίας αφού όλη η δουλειά γίνεται από τους μαθητές,ενώ ο δάσκαλος της τάξης έχει το ρόλο του συντονιστή. Ειδικά όταν οι ΤΠΕσυνδυαστούν με την επεξεργασία των πηγών που περιέχονται στο σχολικόεγχειρίδιο, τότε ο ενεργός ρόλος των παιδιών είναι απόλυτος, γεγονός που έχει θετικάαποτελέσματα στην προσέγγιση της γνώσης.

***

Ανακεφαλαιώνοντας, τα τελικάσυμπεράσματα είναι τα εξής:

Το βιβλικό θρησκευτικό μάθημα στηρίζεταιστην επεξεργασία κειμένων. Για να μπορέσει να έχει μία μαθητοκεντρική μορφή,είναι απαραίτητες οι ΤΠΕ. Έτσι θα διατηρηθεί αμείωτο το ενδιαφέρον των παιδιών,θα είναι ευχάριστο και ελκυστικό, ενώ η χρήση τους θα έχει σημαντική συμβολήκαι στη γενικότερη επικαιροποίηση των Θρησκευτικών (Fitzgerald, 2000), που ανήκουν στα«παραδοσιακά» μαθήματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Είναι σημαντικό λοιπόν να προσεγγίζονταιτα στοιχεία του μαθήματος με προγράμματα του Η/Υ, ιστοσελίδες, εφαρμογές τωνΤΠΕ που είναι δημοφιλή στον μαθητόκοσμο. Ο ενθουσιασμός των παιδιών θα είναιμεγάλος, η μάθηση θα συνδεθεί με την καθημερινότητά τους και θα αισθανθούνόμορφα. Ο διδάσκων με αυτό τον τρόπο, «περνάει» στην μεριά των παιδιών, καιμιλάει τη γλώσσα τους για να βοηθήσει την ενστάλαξη της γνώσης. Αυτό άλλωστε(δηλαδή η προσπάθεια προσέγγισης με τα μέσα που χρησιμοποιούν οι συνομιλητέςμας) είναι και μία βιβλική διαπίστωση του Αποστόλου Παύλου, που τονίζει πως « με όλους έγινα το ίδιο για να τουςπροσεγγίσω (:σώσω)» (Α΄Κορ. 9,22). Δε χρειάζεται βέβαια να τονιστεί, για μία ακόμη φορά, πως η χρήση τωνΤΠΕ είναι «μέσον» για να επιτευχθεί ο στόχος που είναι η πρόσκτηση τωνδιδακτικών αγαθών. Δεν αποτελούν δηλαδή αυτοσκοπό.

Ο ρόλος του διδάσκοντα παραμένει, χωρίςαμφιβολία, σημαντικός (Watson & Thompson, 2007²).Είναι αυτός που θα επιλέξει και θα διαμορφώσει ανάλογα τα λογισμικά και ταπρογράμματα των ΤΠΕ που θα χρησιμοποιήσει, ενώ θα κάνει το ίδιο και με τιςτοποθεσίες webπου θα θεωρήσει πως του χρειάζονται.Κατά την προσφορά του μαθήματος όμως δίνει μόνο τα ερεθίσματα στους μαθητές, οιοποίοι είναι οι πρωταγωνιστές της διαδικασίας.

Τελειώνοντας να τονιστεί πως ηχρηστικότητα και η αμεσότητα των ΤΠΕ είναι, κατά τη γνώμη μου, τα μεγάλα «δώρα»που προσφέρουν στην εκπαίδευση. Ειδικά για ένα μάθημα «κειμένου» όπως είναι τοβιβλικό θρησκευτικό μάθημα είναι απαραίτητες και για την προσέγγισή του, όσοκαι για την ευχάριστη παρουσίασή του.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Γριζοπούλου Όλγα & Καζλάρη Πηγή (2006), Θρησκευτικά Α΄ Γυμνασίου. Παλαιά Διαθήκη. Η προϊστορία του Χριστιανισμού, Αθήνα: ΟΕΔΒ
Fitzgerald Timothy (2000), The Ideology of Religious Studies, New York: Oxford University Press
Lévy Pierre (2001). Cyberculture, trans. Bononno Robert. Minneapolis MN: University of Minnesota Press
Marino Joseph S. (1983), Biblical themes in religious education, Birmingham Alabama: Religious Education Press
Τζιμογιάννης Αθανάσιος (2007). Το παιδαγωγικό πλαίσιο αξιοποίησης των ΤΠΕ ως εργαλείο κριτικής και δημιουργικής σκέψης. Στο Κουλαϊδής Βασίλης (επιμέλεια) Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις για την Ανάπτυξη Κριτικής-Δημιουργικής Σκέψης για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (σελ. 333-354). Αθήνα: ΟΕΠΕΚ
Τσανανάς Γεώργιος & Μπάρλος Απόστολος (2006), Θρησκευτικά Β΄ Γυμνασίου. Καινή Διαθήκη. Ο Ιησούς Χριστός και το έργο του, Αθήνα: ΟΕΔΒ
Watson, Brenda & Thompson Penny (2007²), The effective teaching of religious education, London: Pearson Education
Worth Roland H. (2002), Biblical studies on the internet: a resource guide, Jefferson North Carolina: McFarland & Company

Γιώργος Σεφέρης "Τελευταίος σταθμός"

2012-01-06T07:49:00.000-08:00

Ένας μεγάλος ποιητής, ένα σπουδαίο ποίημα (κρατάμε για τη σήμερα τον μνησιπήμονα πόνο -πάντα ίδιος είναι- και τις αγαπημένες σιωπές της σελήνης!)

Γιώργος Σεφέρης

ΤΕΛΕΥΤΑlΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ

Λίγες οι νύχτες με φεγγάρι που μ' αρέσαν.
Τ' αλφαβητάρι των άστρων που συλλαβίζεις
όπως το φέρει ο κόπος της  τελειωμένης μέρας
και βγάζεις άλλα νοήματα κι άλλες ελπίδες,
πιο καθαρά μπορείς να το διαβάσεις.
Τώρα που κάθομαι άνεργος και λογαριάζω
λίγα φεγγάρια απόμειναν στη μνήμη~
νησιά, χρώμα Θλιμμένης Παναγίας, αργά στη χάση
ή φεγγαρόφωτα σε πολιτείες του βοριά ρίχνοντας κάποτε
σε ταραγμένους δρόμους ποταμούς και μέλη ανθρώπων
βαριά μια νάρκη.
Κι όμως χτες βράδυ εδώ, σε τούτη τη στερνή μας σκάλα
όπου προσμένουμε την ώρα της  επιστροφής μας να χα-
    ράξει
σαν ένα χρέος παλιό, μονέδα που έμεινε για χρόνια
στην κάσα ενός φιλάργυρου, και τέλος
ήρθε η στιγμή της  πλερωμής κι ακούγονται
νομίσματα να πέφτουν πάνω στο τραπέζι~
σε τούτο το τυρρηνικό χωριό, πίσω από τη Θάλασσα του
    Σαλέρνο
πίσω από τα λιμάνια του γυρισμού, στην  άκρη
μιας φθινοπωρινής μπόρας, το φεγγάρι
ξεπέρασε τα σύννεφα, και γίναν
τα σπίτια στην  αντίπερα πλαγιά από σμάλτο.
Σιωπές αγαπημένες της  σελήνης.

Είναι κι αυτός ένας ειρμός της  σκέψης, ένας τρόπος
ν' αρχίσεις να μιλάς για πραγματα που ομολογείς
δύσκολα, σε ώρες όπου δε βαστάς, σε φίλο
που ξέφυγε κρυφά και φέρνει
μαντάτα από το σπίτι κι από τους συντρόφους,
και βιάζεσαι ν' ανοίξεις τη καρδιά σου
μη σε προλάβει η ξενιτιά και τον  αλλάξει.
Ερχόμαστε απ' την Αραπιά, την Αίγυπτο την Παλαιστίνη
   τη Συρία
το κρατίδιο
της Κομμαγηνής που 'σβησε σαν το μικρό λυχνάρι
πολλές φορές γυρίζει στο μυαλό μας,
και πολιτείες μεγάλες που έζησαν χιλιάδες χρόνια
κι έπειτα απόμειναν τόπος βοσκής για τις γκαμούζες
χωράφια για ζαχαροκάλαμα και καλαμπόκια.
Ερχόμαστε απ' την άμμο της  έρημος απ' τις Θάλασσες του
    Πρωτέα,
ψυχές μαραγκιασμένες από δημόσιες αμαρτίες,
καθένας κι ένα αξίωμα σαν το πουλί μες στο κλουβί του.
Το βροχερό φθινόπωρο σ αυτή τη γούβα
κακοφορμίζει την πληγή του καθενός μας
ή αυτό που Θά 'λεγες αλλιώς, νέμεση μοίρα
ή μοναχά κακές συνήθειες, δόλο και απάτη,
ή ακόμη ιδιοτέλεια να καρπωθείς το αίμα των άλλων.
Εύκολα τρίβεται ο άνθρωπος μες στους πολέμους~
ο άνθρωπος είναι μαλακός, ένα δεμάτι χόρτο~
χείλια και δάχτυλα που λαχταρούν ένα άσπρο στήθος
μάτια που μισοκλείνουν στο λαμπύρισμα της  μέρας
και πόδια που θα τρέχανε, κι ας είναι τόσο κουρασμένα,
στο παραμικρό σφύριγμα του κέρδους.
Ο άνθρωπος είναι μαλακός και διψασμένος σαν το χόρτο,
άπληστος σαν το χόρτο, ρίζες τα νεύρα του κι απλώνουν~
σαν έρθει ο Θέρος
προτιμά να σφυρίξουν τα δρεπάνια στ' άλλο χωράφι~
σαν έρθει ο Θέρος
άλλοι φωνάζουνε για να ξορκίσουν το δαιμονικό
άλλοι μπερδεύουνται μες στ' αγαθά τους,  άλλοι  ρητο-
    ρεύουν.
Αλλά τα ξόρκια τ' αγαθά τις ρητορείες,
σαν είναι οι ζωντανοί μακριά, τι Θα τα κάνεις;
Μήπως ο άνθρωπος είναι άλλο πράγμα;
Μην είναι αυτό που μεταδίνει τη ζωή;
Καιρός του σπείρειν, καιρός του Θερίζειν.

Πάλι τα ίδια και τα ίδια, Θα μου πεις, φίλε.
Ομως τη σκέψη του πρόσφυγα τη σκέψη του αιχμάλωτου
   τη σκέψη
του ανθρώπου σαν κατάντησε κι αυτός πραμάτεια
δοκίμασε να την αλλάξεις, δεν μπορείς.
lσως και να 'Θελε να μείνει βασιλιάς ανθρωποφάγων
ξοδεύοντας δυνάμεις που κανείς δεν αγοράζει,
να σεργιανά μέσα σε κάμπους αγαπάνθων
ν' ακούει τα τουμπελέκια κάτω απ' το δέντρο του μπαμπού,
καθώς χορεύουν οι αυλικοί με τερατώδεις προσωπίδες.
Ομως ο τόπος που τον  πελεκούν και που του καίνε σαν
    το πεύκο, και τον  βλέπεις
είτε στο σκοτεινό βαγόνι, χωρίς νερό, σπασμένα τζάμια,
   νύχτες και νύχτες
είτε στο πυρωμένο πλοίο που Θα βουλιάξει καθώς το δει-
    χνουν οι στατιστικές,
ετούτα ρίζωσαν μες στο μυαλό και δεν αλλάζουν
ετούτα φύτεψαν εικόνες ίδιες με τα δέντρα εκείνα
που ρίχνουν τα κλωνάρια τους μες στα παρθένα δάση
κι αυτά καρφώνουνται στο χώμα και ξαναφυτρώνουν~
ρίχνουν κλωνάρια και ξαναφυτρώνουν δρασκελόυτας
λεύγες και λεύγες~
ένα παρθένο δάσος σκοτωμένων φίλων το μυαλό μας.
Κι α σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές
είναι γιατί τ' ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη
δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωυτανή
γιατί είναι αμίλητη και προχωράει~
στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο
μνησιπήμων πόνος.

Να μιλήσω για ήρωες να μιλήσω για ήρωες: ο Μιχάλης
που έφυγε μ' ανοιχτές πληγές απ' το νοσοκομείο
ίσως μιλούσε για ήρωες όταν, τη νύχτα εκείνη
που έσερνε το ποδάρι του μες στη συσκοτισμένη πολιτεία,
ούρλιαζε ψηλαφώντας τον  πόνο μας~ "Στα σκοτεινά
πηγαίνουμε, στα σκοτεινά προχωρούμε..."
Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.

Λίγες οι νύχτες με φεγγάρι που μ' αρέσουν.

       Cava dei Tirreni, 5 Οκτωβρίου '44

Γιώργος Μαζωνάκης: "Στιγμές που δεν σε έχω"

2012-01-04T14:08:00.000-08:00

Ένα υπέροχο τραγούδι, με πολύ δυνατό στίχο, τραγουδισμένο από μία πολύ σημαντική φωνή!

Για τον Κώστα που είναι γεμάτος ευαισθησίες...

Απλά...περί ποίησης

2012-01-03T07:18:00.000-08:00

Τριγυρίζοντας ως συλλέκτης στο ιντερνετικό αρχιπέλαγος "θα μπαίνεις σε λιμένας πρωτοειδωμένους, -(θα πρέπει) να σταματήσεις σ' εμπορεία Φοινικικά, - και τες καλές πραμάτειες ν' αποκτήσεις, σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κ' εβένους,- και ηδονικά μυρωδικά κάθε λογής,- όσο μπορείς πιο άφθονα ηδονικά μυρωδικά,- σε πόλεις Αιγυπτιακές πολλές να πας,- να μάθεις και να μάθεις απ' τους σπουδασμένους"!
Ο λόγος του Αλεξανδρινού, για μία ακόμη φορά τα λέει όλα! Εμείς τι να πούμε; Ταπεινοί μαθητευόμενοι είμαστε πάνω στο καράβι! Μόνο να συστήσουμε ένθερμα ένα ιντερνετικό περιοδικό που πολύ μας άρεσε, το poema (για να το δείτε πατήστε εδώ), και το φάκελο μαθήματος του Χρυσόστομου Σταμούλη "Από την προφητεία της τέχνης στην τέχνη της προφητείας" (πατήστε εδώ). Η θεολογία στα καλύτερά της!

Το βιβλίο του Ιώβ και το έργο του Μαρσέλ Προυστ "Αναζητώντας το χαμένο χρόνο"

2012-01-01T15:14:00.000-08:00

Οπωσδήποτε κατά τη διάρκεια μεταβάσεων, όπως η αλλαγή χρονιάς, αρχίζει ο νους και μπαίνει σε δαιδαλώδη μονοπάτια! Οι απολογισμοί έχουν την τιμητική τους! "Βγαίνουν τα μαχαίρια" και ο εαυτός, ως στυγνός δικαστής, αρχίζει τον έλεγχο για το τι έγινε καλά και τι όχι! Πρόκειται για ένα διανοητικό παιχνίδι, που έχει όμως επιπτώσεις, αφού στόχος του είναι η επιβράβευση, η παραμυθία αλλά και οι προσμονές για διορθώσεις ή ακόμη και επαναλήψεις!
Υπό αυτή την έννοια το έργο του Μαρσέλ Προυστ για το χαμένο χρόνο είναι πάντα επίκαιρο (σπουδαία η κριτική της Λίζυ Τσιριμώκου, ΒΗΜΑ, 24-1-99, για να τη δείτε πατήστε εδώ), αφού περιστρέφεται στο παρελθόν και αποτελεί ταυτόχρονα μία "μελλοντική ανάμνηση"!
Πάντα όμως στην πρωτοπορία βρίσκεται το βιβλίο του Ιώβ! Αποτελεί αναμφίβολα "ανοικτό έργο". Με κεντρικό του θέμα τη διερεύνηση των ανθρώπινων δυνατοτήτων καταγράφει οριοθετήσεις. Ότι και να κάνεις, ακόμη και αν έχεις σημαία σου το λόγο του Κοέλο "πως το σύμπαν συνωμοτεί για να επιτύχεις κάτι που θέλεις πολύ" , διαπιστώνεις τελικά το πεπερασμένο των δυνατοτήτων!
Απαισιοδοξία λοιπόν; Ε όχι! Δε μας ταιριάζει! Δίνουμε τις μάχες μέχρις εσχάτων, ακόμη και αν οι απολογισμοί είναι εις βάρος μας. Στο κάτω-κάτω "χαμένη μάχη είναι αυτή που δε δόθηκε μέχρι τέλους"! Και ας μη ξεχνάμε πως στο τέλος ο Ιώβ δικαιώθηκε και αποκαταστάθηκε! Καλή Χρονιά λοιπόν σε όλους μας, και ποτέ να μη το βάζουμε κάτω! Δε μας αξίζει!

"Ψήγματα ευτυχίας"

2011-12-30T13:28:00.001-08:00

Ένας φίλος είπε κάποτε πως ζωή είναι ψήγματα ευτυχίας και τίποτα περισσότερο! Μόνο όταν τα βιώνουμε ζούμε! Τις άλλες στιγμές απλώς επιβιώνουμε....Τελειώνοντας το 2011, τρία τέτοια! Μία επίσκεψη στην "πολύχρυσο", μία πολυαγαπημένη πόλη και μία κουβέντα με έναν σπουδαίο φίλος!

Bob Marley - Christmas Reggae

2011-12-28T06:02:00.000-08:00

Ένα επίκαιρο τραγούδι αφιερωμένο σε έναν εκλεκτό άνθρωπο, που ξέρει να αγαπά τους συνανθρώπους και να ενσταλάζει στη ψυχή τους γαλήνη και χαμόγελα! Τον ευχαριστούμε πολύ! (και για να είμαστε ακριβοδίκαιοι, το είδαμε " -και μας άρεσε, γιαυτό και το αφιερώνουμε - στη σελίδα "Η θεολογία μεσοπέλαγα". του αγαπημένου φίλου Ανδρέα Αργυρόπουλου. Ανδρέα Χρόνια Πολλά!)

Αντώνης Λιάκος: Η Ιστορία και το Νέο Σχολείο

2011-12-28T05:56:00.000-08:00

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Αντώνη Λιάκου, δημοσιευμένο στο ΒΗΜΑ για την Ιστορία που πολύ αγαπάμε! Ας διαβάσουμε τις σπουδαίες σκέψεις και ας προβληματιστούμε! Πατήστε εδώ για να το δείτε! (με τη ευκαιρία: την Πέμπτη 19/1/2011 στο 14ο Γυμνάσιο Λάρισας γίνεται ημερίδα με θέμα "Διδάσκοντας Ιστορία με διαδραστικό πίνακα"! Ελάτε όλες/οι! Θα έχει ενδιαφέρον -λέτε; Μπορεί!)

Ψηφιακά βιβλία Θρησκευτικών

2011-12-27T08:10:00.000-08:00

Τα βιβλία θρησκευτικών της Β΄Γυμνασίου και της Α΄Λυκείου στην ηλεκτρονική τους μορφή, στα πλαίσια του Ψηφιακού Σχολείου, είναι εμπλουτισμένα με αρκετό υλικό. Για να δείτε το βιβλίο της Β΄Γυμνασίου πατήστε εδώ και της Α΄Λυκείου εδώ (Σημείωση: Δε χωράει αμφιβολία πως το ηλεκτρονικό υλικό αναβαθμίζει ένα διδακτικό εγχειρίδιο. Αρκεί όμως μόνο αυτό; )

Ο Πρωτομάρτυρας Στέφανος

2011-12-27T06:46:00.000-08:00

Απόσπασμα από το βιβλίο "Η ΠΡΩΤΗΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ. ΣΥΜΒΟΛΗΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΙΜΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ", Λάρισα 2007, σσ. 49-51

Αφιερωμένο στο φίλο και συνάδελφο Στέφανο που βρίσκεται στην Καστοριά και σε έναν αγαπημένο μαθητή. Με πολλές ευχές και στους δύο!

Η απολογία του Στέφανου[1] μπροστά στα μέλη του Συνεδρίου, δίνει την ευκαιρία για να γίνουν γνωστέςκαι άλλες πτυχές της διδασκαλίας της χριστιανικής κοινότητας των Ιεροσολύμων.Βέβαια στο λόγο του δεν υπάρχουν χριστολογικά στοιχεία, τουλάχιστο με τη έντασηπου δίνονται στις ομιλίες του Πέτρου. Υπάρχει όμως η ερμηνεία του Νόμου και τωνΠροφητών, που φανερώνει ότι ο αρχέγονος χριστιανισμός της Ιερουσαλήμ, πίστευε,ότι στο πρόσωπο του Ιησού εκπληρωνόταν οι μεσσιανικές προφητείες της ΠαλαιάςΔιαθήκης.

Η απολογία του πρωτομάρτυρα θυμίζει όψεις του προφητικού κηρύγματος τουΙεζεκιήλ. Ο προφήτης της Βαβυλώνιας αιχμαλωσίας, θέλοντας να ερμηνεύσει τουςλόγους για τους οποίους οι Ιουδαίοι οδηγήθηκαν στην εβδομηντάχρονη σκλαβιά,ανακεφαλαιώνει την ιστορία του λαού, δείχνοντας έτσι ότι ο Θεός πάντα φρόντιζεγι’ αυτόν, σε αντίθεση με το λαό που τον εγκατέλειπε και ακολουθούσε ψεύτικαείδωλα.

Ο Στέφανος λοιπόν αρχίζει την ανακεφαλαίωση της ιστορίας με τιςπεριπέτειες του προπάτορα Αβράαμ[2]Συνεχίζει κατόπιν με την ιστορία του Ιωσήφ, που πουλήθηκε στην Αίγυπτο, έγινεόμως κατόπιν αξιωματούχος του Φαραώ καικάλεσε κοντά του την οικογένειά του από τη Χαναάν.

Εκθέτει κατόπιν τις περιπέτειες του Μωυσή και τον αγώνα που έδωσε γιατην ελευθερία του λαού από τη σκλαβιά της Αιγύπτου. Μιλάει για την αποστασία των πατέρων και τηνπροσπάθεια να λατρεύσουν τα είδωλα. Και συνεχίζει με την δημιουργία του Ναούαπό το Σολομώντα, τονίζοντας όμως πως ο Θεός δεν κατοικεί σε χειροποίητουςναούς.

Η ανακεφαλαίωση εδώ κόβεται απότομα. Το κείμενο των Πράξεων δείχνει τοΣτέφανο ξαφνικά να αρχίζει να ελέγχει τα μέλη του Συνεδρίου και να τουςκατηγορεί ως σκληροτράχηλους που πάντοτε αντιστέκονταν στο Άγιο Πνεύμα, όπωςκαι οι πατέρες τους, που καταδίωκαν και σκότωναν τους προφήτες που κήρυτταν τονερχομό του Μεσσία, που οι ακροατές του τον πρόδωσαν και τον σκότωσαν.

Να υποτεθεί πως δεν περιλαμβάνονται όλα τα αποσπάσματα του λόγου του,γιατί δεν τα είχε διασώσει η παράδοση που χρησιμοποίησε ο Λουκάς ή ο εκδότηςτων Πραξεων, δεν τα χρησιμοποίησε για λόγους οικονομίας, θεωρώντας πως δενπροσθέτουν τίποτα καινούριο; Πάντως η ανακεφαλαίωση της ιστορίας του περιούσιουλαού, μέχρι το σημείο που διακόπηκε, δε φανέρωνε την κατοπινή σκληρή επίθεσητου Στέφανου κατά των αρχόντων (και όχιμόνο) του ιουδαϊσμού. Το ίδιο συμπεραίνει και αυτός που θα διάβαζε την προσφώνησητης απολογία του (« αδελφοί και πατέρες ακούσατε»).

Τα τελευταία λόγια του μπροστά στο Συνέδριο, για την παραλαβή του Νόμου καιτην μη τήρησή του από τους Ιουδαίους, δείχνουν έναν Στέφανο αμέτοχο με τοπαρελθόν του λαού. Είναι δύσκολο να ερμηνευτεί αυτή η στάση του, τη στιγμή πουείναι γνωστή η αντίληψη του ιουδαϊσμού για τη «συλλογική ευθύνη» όλων απέναντιστο Θεό[3].Μία τολμηρή υπόθεση θα ήταν πως το κάνει αυτό, επειδή δεν προερχόταν από την ομάδα των ελληνιστώνιουδαίων, δεν είχε δηλ. ιουδαϊκή καταγωγή, αλλά από τους προσήλυτους; Σε αυτήτην περίπτωση θα ήταν από τους πρώτους εθνικούς που θα είχε ασπαστεί τοχριστιανισμό, αφού προηγουμένως είχε γίνει οπαδός του ιουδαϊσμού.

Πάντως ανεξάρτητααπό τα παραπάνω, το συμπέρασμα που βγαίνει από τους λόγους του, είναι πως οιεπαγγελίες της Παλαιάς Διαθήκης πραγματοποιήθηκαν στο πρόσωπο του Ιησού, που οιακροατές του Στέφανου τον σκότωσαν, όπως είχαν κάνει και οι πρόγονοί τους μετους προφήτες που είχαν μιλήσει γι’ αυτόν. Επομένως για μία ακόμη φορά ηχριστιανική κοινότητα διεκδικεί για τον εαυτό της τη μοναδικότητα της θρησκευτικήςαυθεντίας, μιας και αυτή αναγνωρίζει και δέχεται τον Ιησού, ως Μεσσία, κάτι πουδε συμβαίνει με τον ιουδαϊσμό.

[1] Πρ. 7,2 κ.ε.

[2] Πρ. 7, 1-52

[3] Βλ.και την παροιμία: «Oƒ patšrej œfagon Ômfaka, kaˆ oƒ ÑdÒntej tîn tšknwn ™gomf…asan» (Ιεζεκ. 18,2) που φανερώνειτην αντίληψη, που καταπολεμήθηκε όμως από τον προφητικό λόγο, για συλλογική ευθύνη του ιουδαϊκού λαού έναντιτου Θεού

"Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο..."

2011-12-26T06:57:00.000-08:00

Βεβαίως ο τίτλος από το έργο του Έρνεστ Χέμινγουεϊ είναι γνωστός! Φυσικά τα χιόνια εδώ στις φωτό δεν είναι από το Κιλιμάντζαρο, αλλά από ιδανικές/ αγαπησιάρικες περιοχές. Εκεί που τα θαύματα συναντιούνται με ιστορίες αλλόκοτες που σε κάνουν να ανατριχιάσεις ή να ευθυμήσεις! Που σου φέρνουν στο νου αγαπημένα πρόσωπα και περιπέτειες που δε θα ξεχαστούν ποτέ! Καλά Χριστούγεννα αγαπημένες φίλες και αγαπημένοι φίλοι!

Το ιστορικό πλαίσιο της Γέννησης του Χριστού

2011-12-23T12:52:00.000-08:00

Από το πρώτο τεύχος του ΤΑΛΑΝΤΟΥ (κλικ στην εικόνα για μεγέθυνση)

Το 14ο Γυμνάσιο Λάρισας στο νομό Ημαθίας

2011-12-19T12:25:00.000-08:00

Ο νομός Ημαθίας είναι ένας υπέροχος νομός με μεγάλη ιστορία. Στα πλαίσια των εκπαιδευτικών επισκέψεων οι μαθητές του 14ου Γυμνασίου Λάρισας είχαν την ευκαιρία να επισκεφτούν τη Βεργίνα, να δουν τη νεκρόπολη των Αιγών, και να αφουγκραστούν στη Βέροια τα βήματα του Παύλου, του Αποστόλου των Εθνών!

"Αργοναύτες στην έρημο. Μία στρουκτουραλιστική ανάλυση της Βίβλου"

2011-12-15T06:57:00.000-08:00

Ένα βιβλίο με ενδιαφέρον! Ο Philippe Wajdenbaum χρησιμοποιώντας τη στρουκτουραλιστική μέθοδο του μεγάλου Claude Lévi-Strauss προσπαθεί να αναδείξει ελληνικές επιρροές στη Βίβλο. Για να δείτε περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ (Πολύ μας άρεσε ο τίτλος! Μας θύμισε τον τίτλο του βιβλίου του πατέρα της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Bronislaw Malinowski Argonauts of the Western Pacific [1922])

Αντώνης Λιάκος, Αποκάλυψη, Ουτοπία και Ιστορία

2011-12-12T03:34:00.000-08:00

Δε χωράει αμφιβολία πως ο Αντώνης Λιάκος είναι από τους πλέον επιφανείς σύγχρονους ιστορικούς μας. Αναζητείστε οπωσδήποτε άρθρα του στο διαδίκτυο! Δε σας κρύβω πως το τελευταίο του βιβλίο " Αποκάλυψη, Ουτοπία και Ιστορία" (Πόλις 2011) το θεωρώ από τα σημαντικότερα και ουσιαστικότερα διαβάσματα που έχω κάνει! Επισκεφτείτε τη σελίδα του πατώντας εδώ και δείτε τον πρόλογο και τα περιεχόμενα του βιβλίου! Είμαι σίγουρος πως θα ενθουσιαστείτε!

Δημοσιεύσεις που αφορούν την εκδήλωση για το Μάθημα των Θρησκευτικών (Λάρισα 8-8-2011)

2011-12-10T11:16:00.001-08:00

Διαβάστε αγαπητοί φίλοι για την εκδήλωση της Λάρισας στις τοποθεσίες:

http://panagiotisandriopoulos.blogspot.com/2011/12/blog-post_10.html

και

http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=7725 !

Με πολλές-πολλές- πολλές ευχαριστίες σε όλους!

Η εκδήλωση για τα Θρησκευτικά στη Λάρισα

2011-12-09T03:43:00.001-08:00

"Εξ αφορμής εξαρτησιογόνων ερεθισμάτων"

2011-12-07T12:36:00.001-08:00

Στο εξαιρετικότατο ιστολόγιο "ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟΣ, ΕΥΣΕΒΗ ΠΑΘΗ/ΑΔΙΑΒΛΗΤΟΙ ΠΟΘΟΙ" του εκλεκτού συναδέλφου κ. Παναγιώτη Ανδριόπουλου είδαμε την ανάρτηση "Εξ αφορμής εξαρτησιογόνων ερεθισμάτων" του Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου. Πολύ μας άρεσε! Τη συστήνουμε εκθύμως! Για να τη δείτε (κάνετέ το οπωσδήποτε!) πατήστε εδώ (και η εικόνα προέρχεται από την ανάρτηση).

Υποδιευθυντές....

2011-12-06T02:10:00.001-08:00

Στη συνέχεια αναδημοσιεύουμε από τη σημερινή ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ της Λάρισας επιστολή που αφορά την επιλογή του δεύτερου Υποδιευθυντή στο 14ο Γυμνάσιο Λάρισας

Με αφορμή τη σχετική συζήτηση για την επιλογήΥποδιευθυντών στο 14^ο Γυμνάσιο Λάρισας νομίζω πως είναι χρήσιμο ναειπωθούν κάποια πράγματα ως συμβολή στον καλόπιστο προβληματισμό των ημερών.

Σύμφωνα λοιπόν με τον Ν. 3848/10, άρθρο 23, το ΠΥΣΔΕ ελέγχει τις προϋποθέσεις και τηνομιμότητα της διαδικασίας διαμόρφωσης της πρότασης του Συλλόγου Διδασκόντωνγια την επιλογή Υποδιευθυντών. Επομένως τα μέλη του ΠΥΣΔΕ θα αποφασίσουν (ή ωςπλειοψηφία ή ομόφωνα) αν η πρόταση είναι επαρκώς αιτιολογημένη ή όχι.

Μελετώνταςμε πολύ προσοχή το Ν. 3848/10 διαπίστωσα πως πουθενά δεν κάνει λόγο γιασυγκριτική αξιολόγηση των προσόντων των υποψήφιων Υποδιευθυντών. Αντίθετα μεσαφήνεια ορίζονται τα εξής (άρθρο 23, παρ. 1): «Ο σύλλογος τωνδιδασκόντων κάθε σχολικής μονάδας και Σ.Ε.Κ. ….συντάσσει αιτιολογημένη πρόταση επιλογής υποδιευθυντή της σχολικής μονάδας …μεβάση τα κριτήρια του άρθρου 15».Ως κριτήρια δε (για τα οποία δεν υπάρχει συγκεκριμένημοριοδότηση) στο άρθρο 15 ορίζονται: «ηπροσωπικότητα και η γενική συγκρότηση του υποψηφίου και, κυρίως, η ικανότητατου υποψηφίου να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, να επιλύει προβλήματα (διδακτικά,διοικητικά, οργανωτικά, λειτουργικά κ.λπ.), να δημιουργεί κατάλληλο παιδαγωγικόπεριβάλλον και να εμπνέει τους εκπαιδευτικούς στην άσκηση των καθηκόντων τους.Βασικό κριτήριο είναι η γνώση του αντικειμένου του προς άσκηση έργου, η οποίασυνάγεται από: α) την επιστημονική – παιδαγωγική συγκρότηση του υποψηφίου καικυρίως το επίπεδο των σπουδών και γενικότερα τις σπουδές του, την ύπαρξησπουδών ή επιμορφώσεων στην οργάνωση και διοίκηση της εκπαίδευσης και τηνπιστοποιημένη γνώση ξένων γλωσσών και Τ.Π.Ε. και β) την υπηρεσιακή κατάστασηκαι τη διοικητική εμπειρία, όπως προκύπτει από τη συνολική εκπαιδευτικήυπηρεσία του υποψηφίου αλλά και την προϋπηρεσία σε άσκηση διοικητικού έργου ήτην άσκηση καθηκόντων μέντορα». Πρόκειται επομένως για ένα αρκετά ευρύφάσμα προσόντων, τα οποία οφείλει ναλάβει υπόψη του ο Σύλλογος Διδασκόντων. Σε κάθε όμως περίπτωση αρμόδιο να αποφασίσειγια τη νομιμότητα της διαδικασίας είναι το ΠΥΣΔΕ (είτε ως πλειοψηφία ή ομόφωνα).

Τελειώνοντας να τονιστεί πως οΣύλλογος του 14^ου Γυμνασίου Λάρισας είναι απόλυτα ενωμένος και αφοσιωμένοςστα παιδαγωγικά του καθήκοντα. Ο ρόλος δετου Διευθυντή του Σχολείου, στην προκειμένη περίπτωση, είναι να διαφυλάττει αυτή την ενότητα τουΣυλλόγου, ώστε να επιτυγχάνεται με τονκαλύτερο δυνατό τρόπο ο στόχος της παιδείας που είναι η παροχή των διδακτικώναγαθών και των αξιών στους νέους ανθρώπους.

Νίκος Παύλου

Βίβλος και αρχαιολογικές ανασκαφές

2011-12-05T02:29:00.001-08:00

Επειδή οι αρχαιολογικές ανασκαφές που σχετίζονται (ή δείχνουν να σχετίζονται) με το βιβλικό κείμενο έχουν πάντα ενδιαφέρον πατήστε εδώ για μία καλή ενημέρωση.

Οι προοπτικές του θρησκευτικού μαθήματος σήμερα

2011-11-29T13:42:00.001-08:00

Η κατανόηση του ανθρώπου...

2011-11-29T03:30:00.001-08:00

Λένε πως όλη η μαγεία της μουσικής βρίσκεται στην υποβολή που έχει. Η συγκεκριμένη σε οδηγεί σε αύρες παράξενες, σε ακρογιαλιές γεμάτες μυστήριο, σε βουνά αμώμων, στα οποία κυριαρχεί η κατανόηση του ανθρώπου! Η μελωδία του Timi Yuro αφιερωμένη σε εκλεκτούς φίλους!

Μία σύγχρονη ερμηνεία του βιβλίου των Ψαλμών

2011-11-29T01:41:00.001-08:00

ΟΙ ΨΑΛΜΟΙ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ-

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥΣ

Οι Ψαλμοί είναι 150 θρησκευτικά ποιήματα τουβιβλικού Ισραήλ. Περιέχονται στο ομώνυμο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης, καιαποτελούσαν μέρος της λατρείας του Ναού των Ιεροσολύμων. Απαγγέλλονταν με τηβοήθεια ενός μουσικού οργάνου που ονομάζεται «Ψαλτήρι». Στην εβραϊκή βίβλο ανήκουν στα «Αγιόγραφα»έργα, ενώ για τους χριστιανούς αποτελούν μέρος των «Ποιητικών- Διδακτικών» βιβλίωντης Παλαιάς Διαθήκης.

Δε χρειάζεται να τονιστεί πως είναι μία από τις βάσεις του δυτικού πολιτισμού.Οπότε ένα σύστημα παιδείας που ενδιαφέρεται να δημιουργήσει ολοκληρωμένεςπροσωπικότητες θα πρέπει να φροντίσει για τη γνώση τους από το σύγχρονο άνθρωπομε τον ίδιο τρόπο που θα το κάνει για τα Ομηρικά έπη ή για την «Αινειάδα» τουΒιργίλιου. Οι Ψαλμοί δηλαδή, αποτελώντας, εκτός από θρησκευτικό μνημείο καιπολιτισμικό αγαθό, συμβάλλουν στην ερμηνεία και στην κατανόηση πρακτικών πουείναι κοινή ευρωπαϊκή κληρονομιά. Αυτό σημαίνει πως είναι απαραίτητη ηδιδασκαλία τους από τα εκπαιδευτικάσυστήματα των σύγχρονων ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Σημαντική συμβολή στην ερμηνεία των Ψαλμών αποτελείτο έργο του καθηγητή της Παλαιάς Διαθήκης στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ ΔημήτρηΚαϊμάκη «Σύντομο Υπόμνημα στους Ψαλμούς» που εκδόθηκε πρόσφατα (Μάιος 2010) απότις εκδόσεις «Ψυχογιός». Πρόκειται για μία καλαίσθητη έκδοση 476 σελίδων, πουφιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ολοκληρωμένο βοήθημα για τον μελετητή του πρώτουμέρους της Αγίας Γραφής, αλλά και για κάθε συμπολίτη που ενδιαφέρεται ναγνωρίσει ένα βασικό στοιχείο του δυτικού πολιτισμού, που αποτελεί, όπωςτονίστηκε, τη βάση για πολλές εκδηλώσεις και του σημερινού ανθρώπου.

Ο συγγραφέας ως βάση της εργασίας του χρησιμοποιείτη μετάφραση των Ο΄ (Εβδομήκοντα) και όχι το πρωτότυπο εβραϊκό κείμενο. Εξηγείτην επιλογή του υπογραμμίζοντας πως «τα ελληνικά του κειμένου αυτού είναιιδιαίτερα και οι δυσκολίες που παρουσιάζονται όσον αφορά τη σωστή κατανόησήτους είναι πολλές. Μία μετάφραση από το εβραϊκό πρωτότυπο είναι σχετικά εύκολη,επειδή η βοήθεια που προσφέρει η πληθώρα των υπομνημάτων σ’ όλες τις γλώσσεςείναι σημαντική. Για τη μετάφραση των Ο’ η βοήθεια περιορίζεται σ’ ελάχιστεςπροσπάθειες που έγιναν κυρίως προσφάτως». Σε κάθε Ψαλμό ακολουθεί την εξήςπορεία: Κάθε σελίδα χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο επάνω, σε παράλληλες στήλες, παρατίθεται το πρωτότυποκείμενο της μετάφρασης των Ο΄ και δόκιμη νεοελληνική μετάφρασή του, ενώ στοκάτω, το οποίο για διευκόλυνση του αναγνώστη προσφέρεται σε γκρίζο χρώμα,βρίσκονται τα ερμηνευτικά σχόλια που είναι ουσιαστικά και βοηθούν στηνκατανόηση του περιεχομένου του Ψαλμού,στην επίλυση ερμηνευτικών, ιστορικών αποριών κ.α.

Όπως πληροφορεί ο συγγραφέας στην εισαγωγή τουέργου το ιερατείο τοποθέτησε επιγραφές στους Ψαλμούς που αναφέρονται σε παλαιέςπαραδόσεις και σχετίζονται με τη συγγραφή τους από σημαντικές προσωπικότητες. Ηπιο σπουδαία από αυτές είναι ο βασιλιάς Δαβίδ, που θεωρήθηκε σπουδαίος ποιητήςκαι του αποδόθηκαν 84 Ψαλμοί. Ταυτόχρονα, μας κάνει γνωστό ότι τα θρησκευτικάποιήματα του βιβλικού Ισραήλ ανήκουν στα εξής λογοτεχνικά είδη: Ύμνοι ή ψαλμοίδοξολογίας, Δεήσεις και ευχαριστίες, Βασιλικοί ψαλμοί, Ψαλμοί για τη Σιών,Διδακτικοί ψαλμοί, Γιορταστικοί ψαλμοί και ψαλμοί-λειτουργίες.

Εκτός όμως από ένα ολοκληρωμένο κείμενο για τουςΨαλμούς ο Δημήτρης Καϊμάκης μας δίνει και μία πρόταση απόδοσης ενός δύσκολου έργου,της μετάφρασης των Ο΄, που δημιουργήθηκετην ελληνιστική εποχή, στο σήμερα. Στο ειδικό κεφάλαιο του έργου λοιπόν πουτιτλοφορείται «Μεταφράζοντας το κείμενο των Ο΄ στα Νέα Ελληνικά», αναφέρει τιςπαραμέτρους που πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη για να επιτευχθεί το καλύτεροδυνατόν αποτέλεσμα.

Το βιβλίο αποτελείται βασικά σε δύο μέρη. Το πρώτοπεριλαμβάνει μία κατατοπιστική εισαγωγή στους Ψαλμούς, στοιχεία για τη σχέσηλατρείας και ιστορίας και τη μεταφραστική πρόταση του συγγραφέα για το κείμενοτων Ο΄. Ενώ στο δεύτερο γίνεται η ερμηνεία όλων των παλαιοδιαθηκικών Ψαλμών, οιοποίοι χωρίζονται, ανάλογα με το περιεχόμενό τους σε τέσσερα μέρη.

Τελειώνοντας να τονιστεί πως το «Σύντομο Υπόμνημαστους Ψαλμούς» είναι μία σύζευξη των σύγχρονων ερμηνευτικών αντιλήψεων με ένακλασικό θρησκευτικό έργο, που είναι γνωστό και αγαπητό σε όλους. Είναι λοιπόνένα σημαντικό εργαλείο για αυτόν που θέλει να κατανοήσει μεγάλες δημιουργίες του ανθρώπινου πνεύματοςμε έναν σημερινό τρόπο παρουσίασης.

Νίκος Παύλου

ΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΟΥ ΜΑΡΚΟΥ

2011-11-25T07:28:00.001-08:00

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΟΥ ΜΑΡΚΟΥ

(ΤΑΛΑΝΤΟ, τ. 8/1998 σσ. 10-12)

Νίκος Παύλου

Διαβάζοντας ο αναγνώστης το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο διαπιστώνει ότι έναμεγάλο μέρος του καταλαμβάνουν τα θαύματα του Κυρίου. Αυτά αρχίζουν από το 1οκεφάλαιο και συνεχίζονται μέχρι και το 11ο κεφάλαιο με τη ξήρανση της άκαρπηςσυκιάς για την οποία ακούγεται ο λόγος «μηκέτιεκ σου εις τον αιώνα μηδείς καρπόν φάγοι »(11,14).
Με τα θαύματα ο Ιησούς ουσιαστικάπαιδαγωγεί το λαό. Για να μεταδώσει το μήνυμα της Βασιλείαςτου Θεού , εκτός από το κήρυγμα και τις παραβολές που αποτελούν τοθεωρητικό μέρος της διδασκαλίας Του, χρησιμοποιεί και τα θαύματα ως πρακτική εφαρμογή των λόγων του. Είναιτο μέσον για να κατανοήσουν οι ταπεινοί και απόκληροι την αποστολή του. Μεαυτά, σύμφωνα με το έγκυρο Λεξικό Βιβλικής Θεολογίας (ελληνική μετάφραση από τογαλλικό πρωτότυπο, Αθήνα 1980) «ο Ιησούς φανερώνει ότι η μεσσιανική Βασιλείαπου αναγγέλθηκε από τους προφήτες είναι παρούσα στο πρόσωπό του.... επικυρώνειμ' αυτά την αποστολή του και το αξίωμα του με την επιφύλαξη που επιβάλλει ηιουδαϊκή ελπίδα για έναν Μεσσία εγκόσμιο και εθνικό» (σ. 466).
Ταυτόχρονα «πραγματοποιούν τηναπαρχή αυτού που σημαίνουν, προσφέρουν τα εχέγγυα της μεσσιανικής σωτηρίας πουθα φτάσει στο αποκορύφωμα της μέσα στην εσχατολογική βασιλεία, γι' αυτό οισυνοπτικοί τα ονομάζουν δυνάμεις" (στο ίδιο).
Στο Ευαγγέλιο του Μάρκουπεριγράφονται αναλυτικά τα εξής θαύματα:

Ηθεραπεία του ανθρώπου με το δαιμονικό πνεύμα (Ί.23 - 27)

Ηθεραπεία της πεθεράς του Πέτρου (1,30-31)

Ηθεραπεία του λεπρού (1,40 - 45)

Ηθεραπεία του παραλυτικού (2,1 -12)

Ηθεραπεία του ανθρώπου με το παράλυτο χέρι (3,1 - 6)

Ηθεραπεία του δαιμονισμένου στη χώρα των Γαδαρηνών (5,1 - 20)

Ηθεραπεία της αιμορροούσας γυναίκας καιη ανάσταση της κόρης του Ιαείρου (5,21 -43)

Οχορτασμός των πέντε χιλιάδων (6,30 -. 44)

Ηθεραπεία της κόρης της Συροφοινίκισσας, με το ακάθαρτο πνεύμα (7,24-30)

Ηθεραπεία του κωφάλαλου (7,31 - 37)

Οχορτασμός των τεσσάρων χιλιάδων (8,1 - 9)

Ηθεραπεία του τυφλού της Βηθσαϊδά (8,22 -26) ^;

Ηθεραπεία του δαιμονισμένου παιδιού (9,14 -29)

Ηθεραπεία του τυφλού Βαρτιμαίου

Στα θαύματα περιλαμβάνονται η κατάπαυσητης τρικυμίας (4,35 - 41), το περπάτημα πάνω στη λίμνη τηςΓεννησαρέτ (6,45 - 51) και η ξήρανση της άκαρπης συκιάς (11,12 -14).
Τα περισσότερα από τα θαύματααναφέρονται σε θεραπείες που έγιναν σε ανθρώπους δυστυχισμένους. Πολλοί,γνωρίζοντας αυτό και επειδή μαστίζονταν από αρρώστιες, έπεφταν πάνω στον Ιησούγια να τον αγγίξουν. Ακόμη «και τα πνεύματα τα ακάθαρτα, όταν αυτόν εθεώρουν,προσέπιπτον αυτώ και έκραζαν λέγοντας ότι συ ει ο Υιός του Θεού» (3,11).
Τόπος των θαυμάτων είναι κυρίως ηπεριοχή της Γαλιλαίας: η Καπερναούμ και οι όχθες της λίμνης Γεννησαρέτ. Θαύματα γίνονταν όμως και αλλού . Στηχώρα των Γαδαρηνών, η οποία βρισκόταν μάλλον κοντά στη ΝΑ όχθη της Γεννησαρέτκαι δεν ανήκε στη Γαλιλαία, "εις τα μεθόρια Τύρου και Σιδώνος», στηΒηθσαϊδά, στην Ιεριχώ και στην ευρύτερη περιοχή της Ιερουσαλήμ.
Φυσικά, αποδέκτες των θαυμάτωντου Κυρίου δεν είναι μόνο κάτοικοι της Γαλιλαίας ή Ιουδαίοι, Ο Μάρκος τονίζειότι τον Κύριο τον ακολουθούσαν άνθρωποι «από της Γαλιλαίας…..και από τηςΙουδαίας, και από Ιεροσολύμων και από της Ιδουμαίας και πέραν του Ιορδάνου και οι περί Τύρον και Σιδώνα» (3,7 -8). Αυτό επιτρέπει το συμπέρασμα ότι όλοι οι δυστυχισμένοι που πήγαιναν κοντάΤου δέχονταν την ευσπλαχνία Του. Αυτή η αλήθεια γίνεται πιο φανερή στηνπερίπτωση της θεραπείας της κόρης της Συροφοινίκισσας που δεν ανήκε στα «τέκναΙσραήλ».
Πριν από το πρώτο θαύμα στησυναγωγή της Καπερναούμ ο ιερός Ευαγγελιστής δείχνει ότι οι παρευρισκόμενοι πουάκουγαν τον Ιησού να διδάσκει («εξεπλήσσοντο επί τη διδαχή αυτού· ην γαρδιδάσκων αυτούς ως εξουσίαν έχων, και ουχ ωςοι γραμματείς» (1,22). Εδώ βρίσκεται, νομίζω, ένα στοιχείοπου φανερώνει κάποια σημαντική αφορμή των θαυμάτων του Κυρίου. Παρουσιάζεται δηλαδή η εξουσία, ηαυθεντία του Μεσσία που είναι πραγματική, σε αντίθεση με αυτή των Γραμματέων και τωνάλλων θρησκευτικοκοινωνικών ομάδων της Παλαιστίνης που αναφέρονται στοΕυαγγέλιο. Αυτή η αυθεντία του Κυρίου, όπως ειπώθηκε,δεν είναι μόνο θεωρητική, δεν εξαντλείται στο κήρυγμα, αλλά επεκτείνεται και σεπρακτικές εφαρμογές, στα θαύματα, που φανερώνουν σε όλους το μυστήριο της Βασιλείας τουΘεού.
Εδώ πρέπει να αναφερθεί από πουαντλούσαν την αυθεντία τους οι Γραμματείςκαι οι Φαρισαίοι. Είναι λοιπόν γνωστός ο σεβασμός που απολάμβαναν οι Γραμματείςαπό την Ιουδαϊκή κοινωνία. Ήταν νομικοί, διδάσκαλοι και δικαστές. Ερμήνευαν το Μωσαϊκό Νομό, κυρίως μεθεωρητικές μεταξύ τους συζητήσεις, τον δίδασκαν στους μαθητές τους και στο λαό και φρόντιζαν για τηνεφαρμογή του δικάζοντας τους παραβάτες. Είναιαυτονόητο το κύρος που απολάμβαναν και το οποίο πήγαζε από την αυθεντία πουείχαν σε ζητήματα ερμηνείας του νόμου. Οιίδιοι, δηλαδή από μόνοι τους, ως άτομα, δεν είχαν ουσιαστική αξία. Αυτό θέλεινα τονίσει ο Μάρκος: την εξουσία τους οι Γραμματείς την αντλούν από τηνερμηνεία του Μωσαϊκού Νόμου, ο οποίος δυσκολοερμήνευτος όπως ήταν, ανάγκαζε το λαό να ζητάει,τη βοήθεια τους. Αντίθετα η εξουσία του Ιησού προερχόταν από τον ίδιο. Ο Ίδιοςείχε το κύρος να καταπλήξει τους ανθρώπους με τη δική Του διδασκαλία, μ' αυτάπου έβγαιναν από τον Ίδιο και όχι από την ερμηνεία του Νόμου,
Οι Φαρισαίοι αντλούσαν την αυθεντίατους από την τήρηση του γράμματος του Νόμου, την προσήλωση στις παραδόσεις τωνπαλαιότερων και την έμφαση που έδιναν στους εξωτερικούς καθαρμούς. Οι Ηρωδιανοί, που αναφέρονται και αυτοί (3,6) μάλλον ήταν πολιτικό κόμμα που υποστήριζε τη μεσσιανικότητα τηςδυναστείας του Ηρώδη, ήταν στο προσκήνιο εξαιτίας της υπάρχουσας κατάστασης.Αργότερα, όταν δε θα υπάρχει η δυναστεία του Ηρώδη δε θα έχουν και οι ίδιοιλόγο ύπαρξης.
Δυο φαίνεται να είναι τα θαύματα πουφανερώνουν την υπεροχή της αυθεντίας του Ιησού και τη σύγκρουσή του με τουςεκπροσώπους του Μωσαϊκού Νομού. Η θεραπεία του παράλυτου στην Καπερναούμ (2,1 -12) και η θεραπεία του ανθρώπου με το παράλυτο χέρι το Σάββατο (3,1 -6).
Στο πρώτο θαύμα ο Κύριος φανερώνειτη θεία εξουσία Του και συγχωρεί τις αμαρτίες του παράλυτου, φανερώνοντας ότιαυτές είναι και η αιτία της ασθένειας του. Στα πλαίσια της παιδαγωγικήςαποστολής των θαυμάτων ο Ιησούςδιδάσκει με αυτά. Δίνει εδώ τη θεολογική ερμηνεία της ασθένειας και τη συνδέειμε την αμαρτία, Άρα η συγχώρηση των αμαρτιών είναι η απαραίτητη προϋπόθεση γιατην αποκατάσταση της υγείας του παράλυτου. Αυτό φυσικά δεν το αντιλαμβάνονται οι Γραμματείς καιείναι γνωστή η σκέψη που κάνουν: «τι ούτος ούτω λαλεί βλασφημίας; τις δύναται αφιέναιαμαρτίας ει μη εις ο θεός;» (2,7).
Στο άλλο θαύμα η σύγκρουση είναιπολύ πιο έντονη. Σ' αυτόπρωταγωνιστές είναι οι Φαρισαίοι που αμέσως συσκέπτονται με τους Ηρωδιανούς γιανα εξοντώσουν το Χριστό. Είναι γνωστό ότι. οι Φαρισαίοι εξαρτούσαν ακόμη καιτην ύπαρξη της παράταξης τους από την αυστηρή και σχολαστικότατη τήρηση τουΝόμου. Έτσι αυτοί που παρέβαιναν τις διατάξεις του θεωρούνταν εχθροί, όχι μόνοδικοί τους, αλλά και του έθνους τους, μιας και είχαν συνδέσει την επιβίωση καιτην ιδιαιτερότητα του μέσα στον κοσμοπολιτισμό της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας απότο μωσαϊκό νόμο. Μάλιστα η τήρηση του θεωρούνταν πιο σημαντική και από την αξίατου ανθρώπου αλλά και από την πίστη στο θεό.
Και το συγκεκριμένο θαύμα είναιμία πρακτική εφαρμογή των λόγων του Ιησού. Εδώ,με αφορμή την παρατήρηση των Φαρισαίων για τους μαθητές του Χριστού, οι οποίοιτο Σάββατο περπατώντας μέσα απόσπαρμένα χωράφια έτριβαν στάχυα και έτρωγαν σπόρους, βγαίνει το συμπέρασμα απότον Κύριο, αφού προηγουμένως τους υπενθυμίζει ένα περιστατικό από τη ζωή τουΔαβίδ, άτι. «το σάββατον δια τον άνθρωπον εγένετο,ουχ ο άνθρωπος δια το σάββατον» (2,27). Κατόπιν αυτό το αποδεικνύει με τη θεραπεία του ανθρώπου με το παράλυτο χέρι. Φυσικά οι Φαρισαίοιενδιαφέρονται μόνο να Τον κατηγορήσουν για τη θεραπεία που γίνεται την ημέρατου Σαββάτου. Καταλαβαίνουν ότι έτσι αμφισβητείται το κύρος τους και φαίνεται ηανωτερότητα της εξουσίας του Χριστού. Πέρααπό τη μικροψυχία που δείχνουν, φανερώνουν ότι είναι αμέτοχοι των προβλημάτωντου λαού. του οποίου ήθελαν να είναι πνευματικοί του ηγέτες και νοιάζονται μόνογια τη διατήρηση της αυθεντίας τους η οποίαστηριζόταν στο Νόμο.
Εκτός από τα δύο αυτά θαύματα σεκανένα άλλο, στο Ευαγγέλιο του Μάρκου, δεν έχουν
πρωταγωνιστικό ρόλο οιθρησκευτικές ομάδες της Παλαιστίνης. Φυσικά τίποτα δεν αποκλείει, ναπαρευρίσκονται σε κάποια από αυτά, όπως για παράδειγμα στη θεραπεία του παιδιούμε το δαιμονικό πνεύμα (9,14 - 29) το οποίογίνεται, την ώρα που ο Ιησούς συζητάει με τους Γραμματείς.
Σε άλλα θαύματα παρόντες είναιμόνο οι μαθητές του Κυρίου. Είναι αυτά που φανερώνουν την εξουσία Του στη φύση:η κατάπαυση της τρικυμίας (4,35 - 4,1), το περπάτημα πάνω στη λίμνη (6,47 -52). η ξήρανση της άκαρπης συκιάς(11,12 -14), Λεν είναι δύσκολο να κατανοήσει κάποιος γιατί εδώ δεν ύπαρχει ηπαρουσία άλλων. Ο Ισραηλιτικόςλαός μετά τις αλλεπάλληλες εθνικές καταστροφές και υπό την επίδραση τωναποκαλυπτικών συγγραφέων περίμενε το Μεσσία σαν εθνικό και κοινωνικόελευθερωτή. Θα ήταν αυτός που θαέδιωχνε τους Ρωμαίους και. θα δημιουργούσε ένα ιουδαϊκό κράτοςεφάμιλλο τωνμεγάλων βασιλέων, του Δαβίδ και του Σολομώντα. θα ήταν δηλαδή ο ηγέτης τουπεριούσιου λαού, όπως πίστευαν οι ίδιοι για τους εαυτούς τους, που θα τονανέβαζε στην κορυφή. Αυτά δείχνουν ότι δενείχαν κατανόηση την παγκοσμιότητα του ρόλου του Μεσσία που συνδέεται με τοπάθος και δεν έχει σχέση , με τις εθνικές προσδοκίες τους.
Ο Ιησούς το γνωρίζει αυτό καιξέρει επίσης πως ο λαός βλέποντας τα θαύματά Του πιθανόν να παρεξηγούσε την αποστολή Του, που είχε σκοπό τη σωτηρία όλων των ανθρώπων καιόχι μόνον των Ιουδαίων. Άλλωστε αυτό φανερώνει και η επιτίμηση των δαιμονικώνπνευμάτων που φώναζαν όταν τον έβλεπαν;«Συ ει ο Υιός του Θεού» (3,11 -12) καθώςκαι αυτό που ζητάει από τους παριστάμενους στη θεραπεία του κωφάλαλου: Να μηνπουν σε κανέναν τίποτα από αυτά που είδαν (7,36). Αυτό συμβαίνει και μετά τηναποκατάσταση της όρασης του τυφλού της Βηθσαϊδά. Βεβαία ο ενθουσιασμός τουκόσμου είναι μεγάλος όταν βλέπει τα θαύματα. Και θα έπαιρνε ανεξέλεγκτεςδιαστάσεις αν έβλεπε την κυριαρχία του Χριστού στα φυσικά φαινόμενα, θα τονθεωρούσαν σαν τον εθνικό τους Μεσσία. Αυτό θέλει ν' αποφύγει ο Κύριος και γι'αυτό αυτά τα θαύματα γίνονταιμπροστά στους μαθητές Του. Και αυτοί όμως. όπως τονίζει ο Μάρκος: «και λίαν εκπερισσού εν εαυτοίς εξίσταντο και εθαύμαζον»(6,51). Είναι φανερό ότι το έργο του Κυρίου θατο κατανοήσουν ολοκληρωτικά μετά την Ανάσταση.
Τα περισσότερα όμως θαύματαγίνονται παρουσία του λαού. Κατεξοχήνπρωταγωνιστές μάλιστα είναι ο Ιησούς και όλος ο λαός που παρακολουθεί τοθαύμα. Όχι μόνον ο άνθρωπος πουθεραπεύεται. Μάλιστα στο χορτασμό των πέντε χιλιάδων ανθρώπων (6,34 - 44) ή στο χορτασμό των τεσσάρων χιλιάδων (8,1- 9) οι πρωταγωνιστές είναιχιλιάδες και όλοι έχουν απευθείας συμμετοχή στο θαύμα. Γνωρίζουν τηθαυματουργική δύναμη του Κυρίου άμεσα, την αισθάνονται όλοι. Και δεν είναιτυχαίο ότι σ' αυτά τα δύο θαύματα δε γίνεται καθόλου λόγος για τους Γραμματείς,τους Φαρισαίους και τις άλλες θρησκευτικό κοινωνικέ ς ομάδες της Ιουδαίας.Τελικά, αποδέκτης των θαυμάτων είναι ο λαός, αυτοί που περιφρονούνταν από τουςισχυρούς, αυτοί που «ήσαν ως πρόβατα μη έχοντα ποιμένα» (6,34). Είναι οι κληρονόμοι της Βασιλείας τουθεού. Αυτό βέβαια είναι μία αλήθεια που δε φανερώνεται μόνο στα θαύματα τουΕυαγγελίου του Μάρκου αλλά διαπερνάει όλα ταΕυαγγέλια.

***

Με όλα τα παραπάνω λοιπόν έγινεπροσπάθεια ν' αποδειχτεί ότι τα θαύματα του Κυρίου στο Ευαγγέλιο του Μάρκουδιαιρούνται σε τρεις ομάδες; α) αυτάπου τονίζουν την εξουσία του Ιησού, η οποία στηρίζεται στον Ίδιο και όχι στηνερμηνεία του Μωσαϊκού Νόμου, όπως συνέβαινε με τους Γραμματείς καιτουςΦαρισαίους. β) τα θαύματα που έχουν ως αποδέκτες μόνοτους μαθητές και φανερώνουν την επιθυμία του Ιησού να μην παρεξηγηθεί η αποστολή του Μεσσία,γ) η μεγάλη πλειοψηφία των θαυμάτων που φανερώνουν ότι κληρονόμοι της Βασιλείαςτου θεού είναι οι άνθρωποι τουλαού, αυτοί που περιφρονούνται από τις ηγετικές ομάδες της Ιουδαίας.
Στο Ευαγγέλιο του Μάρκου τα θαύματα,δηλαδή το πρακτικό μέρος της διδασκαλίας του Κυρίου, κατέχουν ένα μεγάλο μέρος.Φανερώνουν το μεγάλο ενδιαφέρον και την αγάπη Του γι' αυτούς που ήταν "ωςπρόβατα μη έχοντα ποιμένα".

"Έτος 33"

2011-11-22T23:50:00.001-08:00

Σε επίσκεψή μας σε βιβλιοπωλείο, μας τράβηξε την προσοχή ο τίτλος "ΕΤΟΣ 33. Η χρονιά που άλλαξε ο κόσμος". Αν και τον είδαμε πολύ "πιασάρικο" μας κέντρισε το ενδιαφέρον! Τελικό συμπέρασμα: Διαβάστε το! Δε θα χάσετε!

Αξεπέραστη Μαφάλντα!

2011-11-20T10:48:00.001-08:00

Οι Κινέζοι λένε πως μια φωτογραφία αξίζει όσο χίλιες λέξεις! Στο παρακάτω σκίτσο ο Quino τα λέει όλα!

ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙKΩΝ

2011-11-19T11:56:00.001-08:00

ΝΙΚΟΛΑΟΣΑΝΤ. ΠΑΥΛΟΥ

ΟΙΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΏΝ

ΗΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΑΠΟΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ

ΛΑΡΙΣΑ2011

(Στη συνέχεια παρατίθενται τα περιεχόμενα του βιβλίου.)

Οι ΤΠΕ(Τεχνολογίες Πληροφορίας Επικοινωνίας)

και η«σχολική καθημερινότητα» ……………………………...…….7

Τοποθεσίεςτου διαδικτύου και μάθημα Θρησκευτικών ……………11

Περιγραφή ιστότοπων

ΔιαδικτυακέςΘεολογικές πύλες ……………………………...……..17

Βιβλικές Τοποθεσίες………………………………….……………..19

Τοποθεσίες μευλικό και κείμενα από την Ιστορία

τουΧριστιανισμού …………………………………………………..25

Τοποθεσίεςγια τα Θρησκεύματα ……………………………….…...31

Τοποθεσίεςπου αναφέρονται ειδικά στο μάθημα

των Θρησκευτικών ………………………………………….………33

Περιοδικάonline με θεολογικό/θρησκευτικό περιεχόμενο …………37

Θεολογικές βιβλιοθήκες……………………………………….……39

Προσωπικέςσελίδες και Blog (Ιστολόγια) ερευνητών

και θεολόγων …………………………………………………….….41

Επιλεγόμενα…………………………..……………………….….…43

Βιβλιογραφία……………………………………………..…….…...45

"Pax Hethitica..."

2011-11-18T13:23:00.001-08:00

Ένα καινούριο βιβλίο για τους Χετταίους κινεί πάντα το ενδιαφέρον! Διαβάστε την κριτική για το "Pax Hethitica: Studies on the Hittites and their Neighbours in Honour of Itamar Singer" πατώντας εδώ

"Οι επέτειοι της εκατονταετίας..."

2011-11-15T02:25:00.001-08:00

Ένα άρθρο του γνωστού βυζαντινολόγου κ. Σταύρου Γουλούλη, που σίγουρα θα συζητηθεί!

Νικόλαος Παύλου ΘΕΟΛΟΓΙΑ, ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ Ή ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ; Β΄ μέρος

2011-11-13T11:30:00.001-08:00

Σήμερα η πολυπολιτισμικότητα οδηγεί σε έναν αναστοχασμό που αφορά εκπαιδευτικές πολιτικέςτης Ευρώπης και ειδικότερα της Ελλάδας[1]. Η συνεχής μετακίνηση και εγκατάστασηανθρώπων στη χώρα μας αναδεικνύεικαινούριες προκλήσεις που συνδέονται με το σεβασμό αξιών και ανθρώπινωνδικαιωμάτων. Η διδασκαλία τους πρέπει νααποτελεί βασικό συστατικό κάθε σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήματος.

Η πολυπολιτισμικότητα λοιπόν, με βάση την υπάρχουσακατάσταση, φαίνεται πως θα αποτελέσει κεντρικό άξονα για τη χάραξηεκπαιδευτικών πολιτικών. Αυτή η διαπίστωση αφορά και το μάθημα τωνΘρησκευτικών. Το κυρίαρχο θέμα που πρέπει να απασχολήσει στο άμεσο μέλλον όλουςτους ενδιαφερόμενους γι’ αυτό, είναι ηθέση που θα έχουν τα Θρησκευτικά σε έναεκπαιδευτικό σύστημα που θα αφορά όλα τα παιδιά και θα παρέχει ισότιμεςευκαιρίες μάθησης ανεξάρτητα από τη φυλετική,εθνική, κοινωνική και πολιτισμική ομάδα προέλευσης[2]. Αποτελεί συνεπώς πρόκληση η εξεύρεσηστοιχείων που θα είναι ενταγμένα σε αυτό και θα βοηθούν τους μαθητές νααποκτήσουν μία θρησκευτικά παιδεία που θα είναι ικανή να βοηθήσει στην ερμηνείατης σύγχρονης πραγματικότητας .

Μάλιστα, θα πρέπει αυτά ταστοιχεία να αποτελούν βασικό συστατικό των Θρησκευτικών και για θεολογικούςλόγους. Ο Ιησούς αγκάλιασε τους «εσκυλμένουςκαι ερριμένους» [3] της Ιουδαϊκής κοινωνίας τηςεποχής του, ενώ είναι γνωστός ο Επιτάφιος ύμνος της Εκκλησίας που παρουσιάζει τον Κύριο ως ξένο[4]. Το μάθημα χρειάζεται λοιπόν μία επικαιροποίησηη οποία θα στηρίζεται στο αυθεντικό δεδομένο της αγάπης για τον πλησίον.`

Εδώ πρέπει να τονιστεί πως βασικά στοιχεία πουπεριέχει και σήμερα το μάθημα των Θρησκευτικών μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά μίαπροσπάθεια για ειρηνική συνύπαρξη ανθρώπων που προέρχονται από διαφορετικέςπολιτισμικές αφετηρίες και νοοτροπίες. Άλλωστε περιλαμβάνει, όπως είναι γνωστό,διδακτικές ενότητες που αναφέρονται στις αξίες της βοήθειας για το συνάνθρωπο,της συναδέλφωσης και στο σεβασμό της διαφορετικότητας[5].

Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα από τοΑναλυτικό Πρόγραμμα της Β΄ Γυμνασίου. Σε αυτό, εκτός των άλλων, μπορεί νααντληθεί σχετικό υλικό από την παραβολή του σπλαχνικού Σαμαρείτη[6] και την παραβολή τηςΤελικής Κρίσης[7].Ακόμη και τα στοιχεία που δίνονται για την ευσπλαχνία που έδειχνε ο Ιησούς στιςγυναίκες και τα παιδιά[8] μπορούν να χρησιμοποιηθούνσε μία προσπάθεια κατανόησης της πολυπολιτισμικότητας.

Έτσι, στην Παραβολή της ΤελικήςΚρίσης –για να γίνει μία συγκεκριμένη αναφορά σε μία «δύσκολη» ενότητα- ο στόχος του ευαγγελιστή δεν είναι να παρουσιάσειστοιχεία για τον τρόπο που θα γίνει η Τελική Κρίση, αν και συνδέεται γιαπολλούς με μία περιγραφή της. Είναι καταρχήναπαραίτητο για την ερμηνεία της να τοποθετηθεί μέσα στη γενικότερη συνάφεια τουκειμένου του Ματθαίου που περιλαμβάνει αποκαλυπτικές αναφορές στο τέλος τουκόσμου[9] (άλλωστε οι συμβολικές εικόνες πουχρησιμοποιούνται σε αυτή προέρχονται από το μεσογειακό περιβάλλον του 1^ουαι. μ.Χ. και αποσκοπούσαν στην κατανόηση της παραβολής από τον περίγυρο στο οποίο απευθύνονταν[10]).Στόχος της είναι να αναδείξει ποιοι είναι οι «φίλοι» του Θεού[11].Το κριτήριο ένταξης σε αυτούς είναι η αγάπη για το συνάνθρωπο που εκδηλώνεταιεδώ με συγκεκριμένες πράξεις. Αυτές είναι η βοήθεια σε ανθρώπους που υποφέρουναπό πείνα, δίψα, είναι ξένοι, γυμνοί, άρρωστοι και φυλακισμένοι.

Οι παραπάνω καταστάσεις αναβιώνουν στις πολυπολιτισμικές κοινωνίες καιαποτελούν παθολογίες του σύγχρονου κόσμου. Βέβαια είναι γνωστό πως οι ατομικέςπρωτοβουλίες δε λύνουν το πρόβλημα. Αντίθετα κάποιες φορές το επιδεινώνουν αφούκαθησυχάζουν συνειδήσεις, οπότε δε λαμβάνονται δραστικά μέτρα για τηναντιμετώπισή τους.

Τα παραπάνω είναι απαραίτητο να αναφερθούν κατά τη διδασκαλία της σχετικήςενότητας. Το ζήτημα δηλαδή είναι να μη δοθεί μία ηθικιστική διάσταση που θααναδεικνύει την «καλή πράξη» της βοήθειας στο συνάνθρωπο ως μέσον ανταπόδοσηςαπό το Θεό. Αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι η αποδοχή της διαφορετικότηταςκαι η κατανόηση των αναγκών που έχουν συνάνθρωποι που βρίσκονται στη δεινή θέσηνα εγκαταλείψουν τις εστίες τους και τον τρόπο ζωής τους, ως μία θετικήπαράμετρος της πολυπολιτισμικότητας.

Το τελικό συμπέρασμα –που θα μείνει και στη μνήμη των μαθητών- είναι πως ηπολυπολιτισμικότητα –πέρα από πολιτιστικό μέγεθος- αναδεικνύει και την ανάγκηγια πλησίασμα του Άλλου. Ταυτόχρονα θα κατανοήσουν πως, μέσα από τις διδακτικές ενότητες τωνΘρησκευτικών, μπορούν να αποκτήσουν γνώσεις που θα τους φανούν χρήσιμες για τηνερμηνεία της σύγχρονης πραγματικότητας.

***

Τελειώνοντας θα πρέπει να τονιστεί πως η θεολογικήσκέψη δεν έχει να φοβηθεί τίποτα από την πολυπολιτισμικότητα. Αντίθετα αποτελείμία πρόκληση για να εφαρμοστούν βασικές χριστιανικές αρχές. Ταυτόχρονα, όπωςαποδείχτηκε, υπάρχουν οι προϋποθέσεις ώστε το μάθημα των Θρησκευτικών να έχειέναν σημαντικό ρόλο στο σύγχρονο σχολείο , αφού αποτελεί και ένα εργαλείοερμηνείας της πολυπολιτισμικότητας. Βεβαίως απαραίτητη προϋπόθεση γι’ αυτόείναι να ανοιχτεί στην κοινωνία και να πείσει όλους για την αξία του και την προσφοράτου στη σημερινή νεολαία.

[1]Βλ. το άρθρο του Φίλιππου Σαββίδη στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ (26-9-2007) με τίτλο «Ανάγκη για πολυπολιτισμική εκπαίδευση»,όπου, μεταξύ άλλων τονίζει πως «Οισύγχρονες ευρωπαϊκές κοινωνίες έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τα οποίαδημιουργούν νέα κοινωνικά και πολιτισμικά δεδομένα που δεν μπορούν νααγνοούνται. Αυτά τα νέα χαρακτηριστικά επηρεάζουν τη μορφή της εκπαιδευτικήςπολιτικής ενός μοντέρνου ευρωπαϊκού κράτους. Η σημερινή Ελλάδα όπως και οιυπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες είναι κράτη πολυπολιτισμικά. Αυτή ηπολυπολιτισμικότητα εδραιώνεται καθημερινά με την εισροή νέων μεταναστών,προσωρινών επισκεπτών και τη συνεχή μετακίνηση ανθρώπινου δυναμικού πουεπιβάλλει η σημερινή παγκοσμιοποιημένη κοινωνία μας».

[2] Βλ. και Banks,C. A. M. & Banks, J. A., Equity pedagogy: An essential component of multiculturaleducation, Theory Into Practice, 34(3) /1995. 152-158

[3]Μτθ. 9,36

[4]«Τον ήλιον κρύψαντα τας ιδίας ακτίνας
και το καταπέτασμα του ναού διαρραγέν
τω του Σωτήρος θανάτω, ο Ιωσήφ θεασάμενος
προσήλθε των Πιλάτω και καθικετεύει λέγων:
"Δος μοι τούτον τον ξένον,
Τον εκ βρέφους ως ξένον ξενωθέντα εν κόσμω.
Δος μοι τούτον τον ξένον,
ον ομόφυλοι, μισούντες θανατούσιν ως ξένον.
Δος μοι τούτον τον ξένον,
ον ξενίζομαι βλέπειν του θανάτου τον ξένον.
Δος μοι τούτον τον ξένον,
όστις οίδε ξενίζειν τους πτωχούς και τους ξένους….»

[5]Βλ. σχετικά παραδείγματα πολυπολιτισμικότητας από τη βιβλική και πατερικήγραμματεία στο Γκίτση Αναστασία, «Πολυπολιτισμικότητα και θεολογικέςπροσεγγίσεις», Καθ’Οδόν, 16/2000, σ. 99-110.

[6]Βλ. Τσανανάς Γεώργιος-Μπάρλος Απόστολος, ΘρησκευτικάΒ΄ Γυμνασίου. Καινή Διαθήκη. Ο Ιησούς Χριστός και το έργο του, Αθήνα 2008^Γ,σ. 67-69

[7]Όπ. παρ. σ. 70-72

[8]Όπ. παρ. σ. 73-76

[9] Βλ. Hultgren Arland J., The Parablesof Jesus: A Commentary, Grand Rapids, MI, 2000, σ. 310

[10] Βλ. Court, John M. "Right and Left: The Implications for Matthew25.31-46." NTS 31 (1985): 223-33

[11] Bλ. και Ιωαν. 15,14

Θεολογία, Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

2011-11-11T03:02:00.001-08:00

Δημοσιεύτηκε στο 2^οτεύχος του ηλεκτρονικού περιοδικού 14Press

(ISSN 1792-3603)

(http://14press.gr/ )

Νικόλαος Παύλου

ΘΕΟΛΟΓΙΑ, ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ Ή ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ;

1ο Μέρος

Πολυπολιτισμικότητα είναι η κατάσταση συνύπαρξης καιδιατήρησης διαφορετικών πολιτισμών στον ίδιο χώρο. Τα αίτιά της είναιοικονομικά (άνθρωποι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και ναμεταναστεύσουν σε άλλους τόπους, ελπίζοντας να γνωρίσουν ευημερία), κοινωνικά(ανισότητες κάθε είδους, που οδηγούν κατοίκους του τρίτου, κυρίως, κόσμου σεευρωπαϊκά κράτη με δημοκρατική παράδοση και πρακτικές), πολιτικά (διαφυγή απότυραννικά και ανελεύθερα καθεστώτα που καταπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα σεχώρες της Ευρώπης). Η ανοχή, η έλλειψη φοβικότητας και η κατανόηση του Άλλου θα πρέπει νααποτελούν συστατικά της, ενώ δε λείπουν οι αντιδράσεις και οι ανησυχίες γιατυχόν προβλήματα που αυτή μπορεί να δημιουργήσει σε έναν εθνικό ιστό. Βέβαια για το τελευταίο θαμπορούσε κάποιος να χρησιμοποιήσει τα επιχειρήματα του καθηγητή της Φιλοσοφίαςτου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας Κωνσταντίνου Παπαγεωργίου. Όπως τονίζει« Ένα μέρος της ταυτότητάς μας δεν είναιδιαπραγματεύσιμο. Κάποιες από τις ιδιότητές μας ως μελών μιας εθνικής κοινότηταςείναι ιστορικά προκαθορισμένες και αυτό μας δεσμεύει στο βαθμό που είμαστεκομμάτι της κοινότητας αυτής. Το φαινόμενο αυτό μπορούμε να το ονομάσουμε«κατηγορική εμπέδωση της ταυτότητας». Δεν είναι όμως τυραννικό να μην μπορούμενα ελέγξουμε κάποια στοιχεία της ταυτότητάς μας; Όχι απαραίτητα, αν διαθέτουμεσυλλογικά την ψυχική δύναμη και την πνευματική ενάργεια να αναστοχαζόμαστε πάνωστην ταυτότητά μας με ειλικρίνεια και ελευθερία. Η ειλικρινής ανάλυση καιανασύνθεση των ιστορικών προκαθορισμών της εθνικής μας ταυτότητας είναι έναεπαρκές αντιστάθμισμα της κατηγορικής της εμπέδωσης. Αντίθετα ασφαλίζοντας τηνεθνοπολιτισμική μας ταυτότητα έναντι κάθε δυνατότητας μετάλλαξης, “προστατεύοντας”την από τον κίνδυνο πολιτισμικής μόλυνσης δεν σφραγίζουμε απλώς κάποια παράθυραπου βλέπουν στο μέλλον, αλλά αφαιρούμε την νομιμοποιητική βάση της ίδιας μαςτης ταυτότητας. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, όταν ρίχνουμε ένα πέπλο λήθης στον “άλλο”,όχι απλώς δεν προστατεύουμε, αλλά παγιδεύουμε τον εθνοπολιτισμικό “εαυτό” μας»[1].

Δεν αμφιβάλλει κανένας πως η πολυπολιτισμικότηταδίνει ερεθίσματα και στη θεολογία. Βέβαια δε χρειάζεται να τονιστεί πως οσεβασμός του συνανθρώπου και των αναγκών του πρέπει να αποτελεί βασικήφροντίδα της τελευταίας. Πάντως είναικαλό να υπάρχουν ασφαλείς βάσεις για την άρθρωση λόγου από μέρους της. Γι’ αυτόστη συνέχεια θα αναλυθούν περιστατικάαπό το βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων που αναφέρονται στη συνάντηση τουΠέτρου με το Ρωμαίο εκατόνταρχο Κορνήλιο[2]. Σε αυτήν περιλαμβάνονταιαρκετά στοιχεία που μπορούν να δώσουν έναν οδοδείκτη για τη στάση που πρέπει να τηρείται σε ανθρώπους πουέχουν ως αφετηρία τους διαφορετικές πολιτισμικές παραδόσεις.

Σύμφωνα λοιπόν με την αφήγηση του βιβλίου τωνΠράξεων ο εκατόνταρχος Κορνήλιος ζούσε στην Καισάρεια και είχε προσχωρήσει στονιουδαϊσμό. Είδε πως πρέπει να καλέσει τον Πέτρο που βρίσκονταν στην Ιόππη.

Στο μεταξύ, ο Πέτρος, ενώ προσεύχονταν, είδε σε όραμα διάφορα ζώα,ενώ μία φωνή τον καλούσε να σφάξει και να φάει. Αρνείται θεωρώντας πως αυτάείναι ακάθαρτα. Η φωνή τότε του λέει «Αυτάπου ο Θεός καθάρισε, εσύ μην τα θεωρείς ακάθαρτα».

Φεύγει στη συνέχεια με τους ανθρώπους του Κορνήλιουγια την Καισάρεια. Εκεί μιλώντας, υπογραμμίζει πως για το Θεό κανένας δεν είναιμολυσμένος ή ακάθαρτος. Δεν κάνει διακρίσεις, αρκεί να τον σέβονται οι άνθρωποικαι να ζουν σύμφωνα με το θέλημά του. Το Άγιο Πνεύμα κατεβαίνει τότε σε όσουςάκουγαν το κήρυγμα του Απόστολου. Οι Ιουδαίοι μένουν κατάπληκτοι βλέποντας ναδίνεται και στους εθνικούς πλούσια η Αγιοπνευματική δωρεά. Βαπτίζονται λοιπόνόλοι στο όνομα του Κυρίου.

Στη συνάντηση Πέτρου-Κορνήλιου συναντώνται λοιπόνδύο κόσμοι με τελείως διαφορετική νοοτροπία και αντίληψη για τηνπραγματικότητα. Αιχμή του δόρατος της διαφορετικότητας είναι η διάκριση καθαρώνκαι ακάθαρτων τροφών. Στο βιβλίο του Λευιτικού[3] αναγράφονται μελεπτομέρεια ποιες πρέπει να αποφεύγει ο ευσεβής Ισραηλίτης. Μεταξύ αυτώνπεριλαμβάνονται η καμήλα, ο λαγός και ο χοίρος. Αντίθετα για τους ανθρώπους τουελληνορωμαϊκού κόσμου οι εκλεπτυσμένες λιχουδιές που προέρχονταν από όλα ταείδη του ζωικού και του φυτικού βασιλείου ήταν καθημερινά εδέσματα τουτραπεζιού τους. Είναι χαρακτηριστικός οτρόπος που περιγράφει ο Πετρώνιος στο «Σατυρικόν», το μέρος ενός δείπνου: «…Ωστόσο, μας είχανε για πρώτο πιάτο έναγουρούνι με αιματηρά λουκάνικα και άλλα λουκάνικα ύστερα και γούσες πολύνόστιμα μαγειρεμένες και δεν έλειψαν βεβαίως και τα σέσκουλα και το χωριάτικοψωμί…Το επόμενο πιάτο ήταν μια κρύα πίτα, περιχυμένη με μέλι και σπανιόλικοκρασί… Ύστερα είχανε στραγάλια και λούπινα και καρύδια και ένα μήλο… Τέλος μαςείχανε και μαλακό τυρί, περιχυμένο με φετινό κρασί, και μια καραβίδα τουκαθενός και πατσές και συκωτάκια και ρέβες και μουστάρδα. Φέρανε καικυμινόσπορους τουρσί, και βρεθήκανε άνθρωποι τόσο κακομαθημένοι που πήρανεμέχρι τρεις χούφτες»[4].

Οι αντιδράσεις των χριστιανών που προέρχονταν απότους Ιουδαίους –για τις οποίες έγινε λόγος- όταν βλέπουν να δέχονται και οιεθνικοί το Άγιο Πνεύμα, αποτυπώνουνπαγιωμένες νοοτροπίες διαφορετικότητας. Θεωρώντας πως δικαιωματικά μόνο αυτοίμπορούν να δεχτούν τις δωρεές του Πνεύματος αρνούνται αρχικά την αξίωση και τωνυπόλοιπων να θεωρούνται παιδιά του Θεού. Χρειάζεται λοιπόν ο λόγος του Πέτρου,που προτρέπει να οδηγηθούν στη Βάπτιση όλοι ανεξάρτητα από την εθνική καταγωγή.

Πάντως οι λόγοι που απευθύνει ο Πέτρος στον Κορνήλιοαναδεικνύουν και τη χριστιανική στάση απέναντι στη διαφορετικότητα. Η πρότασήτου «Αλήθεια, τώρα καταλαβαίνω ότι ο Θεόςδεν κάνει διακρίσεις, αλλά δέχεται τον καθένα, σ’ όποιον λαό κι αν ανήκει,αρκεί να τον σέβεται και να ζει σύμφωνα με το θέλημά Του»[5] υποδεικνύει πως για το Θεό όλοι οι άνθρωποιείναι παιδιά του και έχουν ως υποχρέωση να ζουν σύμφωνα με το νόμο του. Αυτόάλλωστε αποδέχονται και στη συνέχεια τα μέλη της χριστιανικής κοινότητας τωνΙεροσολύμων, όταν ακούνε την αφήγηση του Πέτρου για τη μεταστροφή τουΚορνήλιου. Δοξάζουν το Θεό και λένε: «Άρα,λοιπόν, και στους εθνικούς έδωσε ο Θεός τη δυνατότητα να μετανοήσουν και νακερδίσουν την αληθινή ζωή».

Αυτή η συγκατάβαση προς τον Άλλο αποτελούσε, εκτόςτων άλλων, και αδήριτη ανάγκη για τα μέλη του ελληνορωμαϊκού κόσμου, γιατίκατανοούσαν πως διαφορετικά θα ήταν αδύνατο να επιβιώσουν μέσα στονκοσμοπολιτισμό του 1^ου αι. μ.Χ. Βεβαίως για τους χριστιανούς σήμαινεκαι υπακοή στο θέλημα του Θεού. Άλλωστεη αφήγηση των Πράξεων δεν αφήνει περιθώρια, όπως συμβαίνει ίσως με άλλακαινοδιαθηκικά κείμενα, να διαφανούν διαφωνίες γύρω από αυτό το ζήτημα. Ο Θεόςλοιπόν όλους τους θεωρεί παιδιά του και θέλει τη σωτηρία τους.

[1]Το απόσπασμα είναι μέρος του προλογικού σημειώματος του Κωνσταντίνου Παπαγεωργίου στο έργο: Ταίηλορ Τσαρλς, Πολυπολιτισμικότητα, μετ. ΦιλήμωνΠαιονίδης, Αθήνα 1997³, σ. 15-16.

[2]Πρ. 10,1-43

[3]Λευιτ. 11

[4]Πετρώνιος Σατυρικόν, μετ. ΆρηςΑλεξάνδρου, Αθήνα 2009, σ. 105-106

[5]Πρ. 10,34-35

Συνεχίζεται....

Horst Dietrich Preuss: "Θεολογία της Παλαιάς Διαθήκης" Επιμέλεια- Μετάφραση: Ι. Μούρτζιος

2011-11-09T08:07:00.000-08:00

Σε επιμέλεια και μετάφραση του αγαπημένου πανεπιστημιακού δάσκαλου και πολυαγαπημένου φίλου Γιάννη Μούρτζιου κυκλοφόρησε επιτέλους και στην ελληνική το έργο του Horst Dietrich Preuss: "Θεολογία της Παλαιάς Διαθήκης" που το περιμέναμε όλοι οι Έλληνες παλαιοδιαθηκολόγοι. Πρόκειται για μία μνημειώδη δουλειά 2 τόμων (1122 σελίδες!!!). Αντιγράφουμε από το οπισθόφυλλο: " Αυτή η "θεολογία της Παλαιάς Διαθήκης", είναι ένα διδακτικό εγχειρίδιο. Σ' αυτήν πραγματοποιείται μια επισκόπηση των παλαιοδιαθηκικών ομολογιών πίστης και καταδεικνύεται η σημασία που αυτές έχουν για το σύνολο της βιβλικής θεολογίας. Επιπλέον λαμβάνεται υπόψη και το περιβάλλον του Ισραήλ, εκείνο της αρχαίας Εγγύς Ανατολής".Επιφυλασσόμαστε για μία βιβλιοπαρουσίαση!
Να σημειωθεί εδώ πως ο Ι. Μούρτζιος έχει δώσει στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό αξεπέραστα έργα της ευρωπαϊκής βιβλικής σκέψης, που βοηθούν στην κατανόηση βασικών θεματικών ενοτήτων της Παλαιάς Διαθήκης. Αυτά είναι τα εξής: A.H.J.Gunneweg, Η ιστορία του βιβλικού Iσραήλ έως την εξέγερση του Βαρ-Κοχβά, Θεσσαλονίκη 1997, N.P.Lemche, Η προϊστορία του βιβλικού Ισραήλ, Θεσσαλονίκη 1998, W. Dietrich, H πρώτη περίοδος της βασιλείας στον βιβλικό Ισραήλ- (10ος αι π.Χ.), Θεσσαλονίκη 2004.

Διάλογοι της θεολογίας. 1. Το οικολογικό ζήτημα

2011-11-08T11:29:00.000-08:00

Η θεολογία στην αυθεντική της μορφή, όταν θέλει να δικαιώνει το όνομά της,οφείλει να διαλέγεται. Να αφουγκράζεται τις αγωνίες του ανθρώπου, να τονπλησιάζει και να προσπαθεί με τον ποιητικό και αποκαλυπτικό της λόγο να τονβοηθάει. Μόνο τότε θα μπορεί να πιστεύει ότι έχει επιτελέσει την αποστολή τηςκαι αξίζει να συν-υπάρχει με τις υπόλοιπες ανθρώπινες δραστηριότητες. Σε διαφορετικήπερίπτωση δε θα αποτελεί ζωντανό οργανισμό, αλλά η θέση της θα είναι δίπλα σταεκθέματα μουσείου, που είναι μεν χρήσιμα για μελέτη και θέαση, εφόσον αποτελούναντικείμενα που βοηθούν στην κατανόηση δραστηριοτήτων του παρελθόντος, δεφαίνεται όμως να έχουν ουσιαστική παρέμβαση στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου.
Για να μπορέσει η θεολογία να διαλέγεται και να βοηθάει το σύγχρονο άνθρωπο,απαραίτητη προϋπόθεση είναι να μπορεί να ερμηνεύσει τη σύγχρονη πραγματικότητα.Αυτό θα έχει σα συνέπεια να αρθρώνει λόγο, που θα αγγίζει τις παραμέτρουςσημερινών προβλημάτων. Απαραίτητο εργαλείο της γι’ αυτό, είναι η χρήση τηςπαράδοσης και όχι μη αυθεντικά κατασκευάσματα, όπως η παραδοσιαρχία, πουδυστυχώς συναντάται αρκετές φορές σε χώρους ανθρωπιστικών επιστημών. Η πρώτη,δηλ. η παράδοση, σημαίνει ότι αξιοποιείται η προηγούμενη εμπειρία για να δώσειτην ώθηση στο παρόν. Η δεύτερη όμως, η παραδοσιαρχία, είναι προσκόλληση σεκαταστάσεις του παρελθόντος, αδυναμία προσαρμογής στην πραγματικότητα πουβιώνεται από τον σύγχρονο άνθρωπο και άρνηση του παρόντος.
Με βάση αυτές τις σκέψεις αντιλαμβάνεται κάποιος ότι η θεολογία δε μπορεί ναμένει αμέτοχη στα σημερινά προβλήματα. Ούτε μπορεί να προβάλλει ως άλλοθι ότιτο αντικείμενο της ενασχόλησής της δεν τη νομιμοποιεί να αρθρώνει λόγο. Εφόσονφιλοδοξεί να είναι ο λόγος για το Θεό, δε μπορεί να αγνοεί την εικόνα Του, πουείναι ο άνθρωπος. Επομένως το καθήκον της είναι να βρίσκεται κοντά σε αυτόν,και να αγωνίζεται να του δώσει καλύτερη ποιότητα ζωής –εννοείται όχι μετεχνικές συμβουλές- αλλά υποδεικνύοντάς του έναν άλλο δρόμο και τρόπο ζωής,προβάλλοντας το σεβασμό για τα δημιουργήματα του Θεού, που όλα είναι «καλάλίαν» σύμφωνα με το βιβλικό λόγο. Στην ουσία, όπως τόνιζε ένας πρόωρα χαμένοςμεγάλος δάσκαλος της θεολογίας, ο Νίκος Νησιώτης, «(η αποστολή της θεολογίαςτου καιρού μας) …συνίσταται στο να ξαναερμηνεύσει τον εαυτό της, προκειμένου νασυνεισφέρει εποικοδομητικά στη διασάφηση των προβλημάτων που δημιουργήθηκαν απότην ιλιγγιώδη άνθιση των φυσικών επιστημών» (στο Νίκου Νησιώτη, Ηπνευματολογική Χριστολογία της φύσεως και οι συνέπειές της για την οικολογίακαι τον ολικό ανθρωπισμό, στον συλλογικό τόμο «Άνθρωπος και Περιβάλλον», Πάφος1994, σελ. 63).
Δε θα κόμιζε κάποιος γλαύκα ες Αθήνας αν έλεγε ότι πολλά από τα προβλήματα πουαπασχολούν τη σύγχρονη κοινωνία έχουν και οικολογική διάσταση Αυτό σημαίνει ότιπολλές φορές η επέμβαση του ανθρώπου αντί να θεραπεύει και να συντελεί στηνευτυχία του, σωρεύει περισσότερα προβλήματα από αυτά που πάει να λύσει, μεαποτέλεσμα οι ανησυχίες για την ποθούμενη ποιότητα ζωής συνεχώς να πληθαίνουν.Στο ίδιο μήκος κύματος, (δηλαδή στην αναφορά προβλημάτων που έχουν οικολογικήδιάσταση), αγαθά τα οποία θεωρούνταν αυτονόητα από προηγούμενες γενιές, σήμεραθεωρούνται πολύτιμα και σε ανεπάρκεια, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές πουδίνονται στο σημερινό καταναλωτικό κοινό προϊόντα τα οποία έχουν αμφισβητούμενηπροέλευση και δεν είναι γνωστές οι παρενέργειες που έχουν στον οργανισμό που τακαταναλώνει, καθώς και οι μακροχρόνιες επιπτώσεις τους.
Εύλογα θα αναρωτιούνταν κάποιος για τον τρόπο που θα μπορούσε η θεολογία ναπροτείνει λύσεις για το οικολογικό πρόβλημα. Ο καλύτερος, κατά τη γνώμη μου,τρόπος είναι να μη μιλήσει θεωρητικά, αλλά να ανατρέξει σε πράξεις ανθρώπων πουβίωσαν την αγαπητική σχέση με το Θεό, και αυτή τους η εμπειρία αποτέλεσε τηνπυξίδα για όλη τους τη ζωή. Αυτός λοιπόν ο δεσμός με το Δημιουργό, τους έκανενα αποκτήσουν μία αρμονία με την κτίση, να επιδιώκουν να κινούνται εντός της,έχοντας τη συναίσθηση ότι αποτελούν μέρος της και πως ο τυχόν τραυματισμός της,που θα προερχόταν από δικές τους παρεμβάσεις θα ήταν οδυνηρός και για τουςίδιους. Παράλληλα αυτή τους η σχέση, τους οδηγούσε στην αναζήτηση τηςαυθεντικότητας, που φαίνεται να φαντάζει σαν αντίδοτο σε προβλήματα, σαν αυτάπου σχετίζονται με το περιβάλλον.
Ο χριστιανός άνθρωπος, δηλαδή, δε μπορεί να αποδέχεται το μη αυθεντικό, αυτόπου βρίσκεται σε δυσαρμονία με το Θεό και την κτίση, που Αυτός δημιούργησε. Δεμπορεί λοιπόν να θεωρεί χρήσιμο και κατάλληλο, οτιδήποτε δείχνει να αποτελείδιαστρέβλωση του έργου του Θεού, το οποίο μάλιστα μπορεί να εκθέτει ταδημιουργήματα Του σε κινδύνους.
Εδώ νομίζω έχει σημαντικό ρόλο η λιτότητα -όχι με λόγια αλλά με πράξειςουσιαστικές, που θα αποτελούν μέρος μιας ολικής στάσης ζωής- την οποία επιζητείνα διασώσει ο χριστιανισμός, τουλάχιστο στην αυθεντική του μορφή. Η διδασκαλίατου δεν ευνοεί τις υπερβολές και τις ακρότητες, ούτε δείχνει να προτιμάκαταστάσεις που βάζουν τον άνθρωπο κάτω από το κέρδος υποβαθμίζοντάς τον μεαυτόν τον τρόπο. Αυτό άλλωστε υπενθυμίζει διαρκώς το λόγιο του Κυρίου «ουκ επ’άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος, αλλ’ επί παντί ρήματι εκπορευομένω δια στόματοςΘεού» (Ματθ. 4,4),καθώς και ο τρόπος της ζωής του.

***

Έχει τονιστεί και στην αρχή του άρθρου ότι η θεολογία δεν έχει τηδυνατότητα να προσφέρει τεχνικές λύσεις στα σοβαρά προβλήματα που απασχολούν τοσημερινό άνθρωπο. Νομίζω όμως ότι η εκζήτηση της αυθεντικότητας, η προσπάθειαγια να γίνει η ζωή μας όσο το δυνατό πιο απλή και η ανάγκη για μεγαλύτεροσεβασμό από τον άνθρωπο των κανόνων που καθόριζαν πάντα τις σχέσεις των όντων,μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση της προτεραιότητας να αποκτήσει η ζωή μίαποιότητα, που όλοι, όσοι διαμένουμε σε αυτόν τον υπέροχο –παρ’ όλα ταπροβλήματά του – πλανήτη τη δικαιούμαστε.

Νίκος Παύλου