ΘΕΟΛΟΓΟΙ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΠΙΝΑΚΑ


ΓΙΑΤΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΔΙΑΛΟΓΟΣ



ΜIA ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ, ΣΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ, ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΥΣΤΕΡΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΧΡΟΝΩΝ

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Σάββατο 15 Ιουνίου 2024

Η πορεία του βιβλικού Ισραήλ μέχρι το Σινά

 


Διαβάστε μία ενδιαφέρουσα περιγραφή με εξαιρετική εικοονογράφηση για την πορεία του λαού του Θεού από την Αίγυπτο μέχρι το όρος Σινά στο armstronginstitute.org . Σε αυτό, εκτός των άλλων,  εξετάζονται οι διάφοροι τόποι που έχουν προταθεί για τη θέση που βρίσκονταν το Όρος των Εντολών του Θεού (η φωτό προέρχεται από το άρθρο)

Παρασκευή 7 Ιουνίου 2024

Περιοδείες του Αποστόλου Παύλου και Βιβλικό κοσμοείδωλο


Περιοδείες του Αποστόλου Παύλου και Βιβλικό κοσμοείδωλο. Δημιουργία βίντεο  με το πρόγραμμα ΤΝ fliki.ai

 

Δευτέρα 20 Μαΐου 2024

Εικονική περιήγηση στον βιβλικό 10ο αι πΧ


 Όπως είναι γνωστό ο 10ος αι πΧ θεωρείται η εποχή των μεγάλων βιβλικών βασιλιάδων του ενωμένου βιβλικού Ισραήλ. Όπως αναφέρεται στη σελίδα του   περιοδικού Let the Stones Speak  (τ. Μαρτίου/Απριλίου 2024) στην έκθεση "Ελάτε να γνωρίσετε τον Δαβίδ και τον Σολομώντα!" εκτίθενται αντικείμενα από  "αρχαιολογικούς χώρους σε ολόκληρο το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της Ιερουσαλήμ, της Timna, του Lachish και του Khirbet Qeiyafa,. Αυτή η μοναδική συλλογή από σίδηρο, κεραμική, πέτρα και υφάσματα περιλαμβάνει ανακατασκευές μνημείων σε φυσικό μέγεθος, περιηγήσεις εικονικής πραγματικότητας, παρουσιάσεις βίντεο και αρκετές πρωτότυπες εικονογραφήσεις και επιλογές έργων τέχνης". 

Για να κάνετε εικονική περιήγηση σε αυτή πατήστε https://exhibit-tour.armstronginstitute.org/ πατήστε https://exhibit-tour.armstronginstitute.org/

(Η φωτό/πίνακας του Michelangelo  από τη wikipedia).

Παρασκευή 10 Μαΐου 2024

Η επανεκκίνηση του blog "Θεολόγοι του μαυροπίνακα"

 


Το blog "Θεολόγοι του μαυροπίνακα" έχει παρουσία στο διαδίκτυο από το 2010. Ήταν το διάδοχο σχήμα του "ΣΗΜΕΙΟΝ" που αποτελούσε από τις πρώτες προσπάθειες (2000) για ιτερνετική παρέμβαση της Θεολογίας . 

Στους "Θεολόγους του μαυροπίνακα" δημοσιεύτηκαν πάνω από 700 αναρτήσεις με παρεμβάσεις κυρίως  θεολογικές και ιστορικές. Είχε μεγάλη προσβασιμότητα και πολλές επισκεψεις  καθημερινά.

Δυστυχώς ένα μεγάλο διάστημα ήταν ουσιαστικά ανενεργό λόγω των πολλών ιών και trojan horses που είχαν εισχωρήσει στη σελίδα του. Όμως ήδη , μετά από μεγάλη προσπάθεια, έχει καθαριστεί τελείως και συνεχίζει απρόσκοπτα την πορεία του. 

Οι   "Θεολόγοι του μαυροπίνακα" ( https://theologoi-school.blogspot.com/ ) θα συνεχίσουν λοιπόν να είναι μία παρέμβαση  στις Βιβλικές Σπουδές, στη Θεολογία, στην Ιστορία της Ύστερης Αρχαιότητας και των Μέσων Χρόνων. 

Πέμπτη 9 Μαΐου 2024

Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία της ανθρώπινης σκέψης




-Η ΤΝ είναι εξωτικό" προιόν ή εργαλείο στα χέρια του εκπαιδευτικού ΠΕ01;

-Υπάρχουν δωρεάν εφαρμογές ΤΝ που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο εκπαιδευτικός ΠΕ01 στη σχολική καθημερινότητά του και αν ναι ποιες είναι αυτές;

-Μπορεί ο εκπαιδευτικός ΠΕ01 να δημιουργήσει με τα δωρεάν εργαλεία ΤΝ ένα ολοκληρωμένο σενάριο μαθήματος και πως;

Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα θα απαντηθούν στην εισήγηση του ΣΕ ΠΕ01 στην ημερίδα που διοργανώνει η ΔΔΕ Μαγνησίας την Παρασκευή 17/5/2024 
 

Σάββατο 13 Ιανουαρίου 2024

Κυριακή 31 Δεκεμβρίου 2023

53 βιβλικά πρόσωπα που έχουν επιβεβαιωθεί με τις αρχαιολογικές ανασκαφές


 'Εχει τονιστεί και άλλη φορά. Η Παλαιά Διαθήκη είναι θρησκευτική συλλογή κειμένων που παρουσιάζουν τις ενέργειες του Θεού. Ως μέσον καταγραφής χρησιμοποιείται ο τρόπος σκέψης και οι  ιδέες των συντακτών των βιβλίων, ενώ σημαντικό ρόλο στην επιλογή τους έχουν και οι ανάγκες της εποχής που έγινε η τελική έκδοσή τους. 

Παρουσιάζει λοιπόν ενδιαφέρον για την κατανόηση των ίδιων των κειμένων η σύνδεση των καταγραφών με συγκεκριμένες ιστορικές προσωπικότητες που ο ρόλος τους στην ιστορία έχει επιβεβαιωθεί από τις αρχαιοογικές ανασκεφές. Αυτές παρουσιάζονται στο ενδιαφέρον άρθρο του περιοδικού Bible History Daily που αξίζει να διαβαστεί!

Σάββατο 28 Οκτωβρίου 2023

Η Γάζα τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες


Ἡ Γάζα, για την οποία γίνονται συνεχείς αναφορές, τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, σύμφωνα μὲ τὸ έργο του Μάρκου Διακόνου “Ο Βίος του Αγίου Πορφύριου” , ἦταν πόλη τῆς Παλαιστίνης, πολυάνθρωπη, γνωστή, στὴν ὁποία κατοικοῦσαν πολλοὶ εἰδωλολάτρες. Ἡ
εἴσοδος σὲ αὐτὴ γίνονταν ἀπὸ τὴν περιοχὴ Τετράμφοδον (σταυρόδρομι) στὴν ὁποία ὑπῆρχε ἄγαλμα τῆς Ἀφροδίτης. Αὐτὸ τιμώνταν ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς
πόλης, καὶ εἰδικὰ τὶς γυναῖκες ποὺ ἄναβαν λυχνάρια καὶ τὸ θυμιάτιζαν μὲ λιβάνι.
Μέσα στὴν πόλη, στὶς ἀρχὲς τοῦ 5ου αι. ὑπῆρχαν ἀρκετοὶ ναοί. Αὐτοὶ ἦταν ἀφιερωμένοι στὸν Ἥλιο, τὴν Ἀφροδίτη, τὸν Ἀπόλλωνα, τὴν Περσεφόνη, τὴν Ἑκάτη. Ὑπῆρχε ἐπίσης τὸ Ἠρωεῖο καὶ ναὸς ἀφιερωμένος στὴν Τύχη τῆς πόλης. Ὁ σημαντικότερος ὅλων ὅμως ἦταν τὸ Μαρνεῖον ποὺ εἶχε κτιστεῖ πρὸς
τιμὴν τοῦ Κρητογενῆ Δία. Μέχρι τὴν ἐποχὴ τοῦ Αγίου Πορφύριου, επισκόπου Γάζης ὁ μόνος χριστιανικὸς ναὸς τῆς περιοχῆς ἦταν ἀφιερωμένος στὴν Ἁγία Εἰρήνη τοῦ Θεού. Ὁ ἴδιος φρόντισε νὰ κτιστεῖ ἐκκλησία ποὺ τὴν ὀνόμασε Εὐδοξιανὴ
πρὸς τιμὴν τῆς προστάτιδάς του, τῆς αὐτοκράτειρας Εὐδοξίας.
Αὐτὸ τὸ γεγονὸς φανερώνει ὅτι λίγοι κάτοικοι τῆς Τύρου ἦταν
χριστιανοὶ στὶς ἀρχὲς τοῦ 5ου αι. Ἐπίσης φαίνεται ὅτι ἀρκετοὶ ἀπὸ αὐτοὺς δεν εἶχαν σπουδαία κοινωνικὴ προέλευση. Αὐτὸ συνάγεται ἀπὸ τὸν ὑπαινιγμὸ ποὺ
γίνεται γιὰ τὴν οἰκονομικὴ κατάσταση τῆς κοινότητας καὶ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι στοὺς χριστιανοὺς τῆς πόλης πρὶν τὴν ἔλευση τοῦ Ἁγίου Πορφύριου, συγκαταλέγονταν καὶ μία δούλη, ἡ τροφὸς τῆς πλούσιας Αἰλιάδος.

Οι πληροφορίες είναι από το άρθρο: Νικόλαος Παύλου: «Το έργο του Μάρκου Διακόνου “Ο Βίος του Αγίου Πορφύριου” ως ιστορική πηγή» - ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ, 821/2008, 243-26. Η εικόνα του Αγίου Πορφύριου από τη wikipedia

Δευτέρα 16 Οκτωβρίου 2023

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

 


Ο εκπαιδευτικός θεολόγος μεταδίδει γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις/αξίες. Εκτός των άλλων είναι ερευνητής και ερμηνευτής ιδεών (βασικά με θρησκευτικό χαρακτήρα), γνώστης και ερευνητής κειμένων και παραδόσεων (βιβλικά κείμενα, πατερική γραμματεία, ιστορία του χριστιανισμού και των θρησκευμάτων, θεσμοί της εκκλησίας), γνώστης και αναλυτής της πραγματικότητας που βιώνουν οι νέοι άνθρωποι, γνώστης και συζητητής σε απόψεις και ενστάσεις για ζητήματα που αφορούν το αντικείμενό του, συν-μέτοχος του διεπιστημονικού διαλόγου.

Για να μπορέσει να ανταποκριθεί στα παραπάνω η ανάγκη για ενημέρωση και επιμόρφωση είναι συνεχής, αφού νέες τάσεις και ιδέες εμφανίζονται διαρκώς .

Ανταποκρινόμενοι στα παραπάνω και λαμβάνοντας υπόψη τις απαντήσεις σας στο ερωτηματολόγιο για την επιμόρφωση θεολόγων  δημιουργείται θεολογικό εργαστήρι από τους Συμβούλους Εκπαίδευσης ΔΔΕ Λάρισας, ΔΔΕ Φθιώτιδας, ΔΔΕ Κοζάνης για τους συναδέλφους ΠΕ01 των περιοχών ευθύνης τους.

Το εργαστήριο θα λειτουργεί ανεξάρτητα από τις υπόλοιπες επιμορφωτικές πρακτικές. Θα είναι διαδικτυακό και βασικά θα συγκαλείται σε μηνιαία βάση. Εννοείται ότι η συμμετοχή σε αυτό είναι προαιρετική και οι συναντήσεις θα γίνονται εκτός ωραρίου λειτουργίας των σχολείων. Εισηγητές μπορεί να είναι συνάδελφοι με αυξημένη εμπειρία, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, σύμβουλοι εκπαίδευσης κοκ και θα ακολουθεί συζήτηση και προβληματισμοί.

Ο σύνδεσμος για να συμμετέχετε σε αυτό είναι

 

https://minedu-secondary2.webex.com/meet/npavlou

 

Η θεματολογία των συναντήσεων θα περιλαμβάνει  θέματα διδακτικής των Θρησκευτικών, δειγματικές διδασκαλίες,  ζητήματα διοίκησης της εκπαίδευσης, εφαρμογές των ΤΠΕ στα Θρησκευτικά, διαχείρισης της σχολικής τάξης, πληροφόρηση για νέες τάσεις και ρεύματα της θεολογικής επιστήμης.

Η πρώτη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 20/10/2023, ώρα 17.00,  και εισηγητρια θα είναι η κα Ιωάννα Κομνηνού, καθηγήτρια ΕΚΠΑ με θέμα «Η αξιοποίηση της τέχνης του κινηματογράφου στο μάθημα των Θρησκευτικών»

Θα καταβληθεί προσπάθεια με την ολοκλήρωση των συναντήσεων να δοθεί βεβαίωση συμμετοχής στους συναδέλφους που θα παρακολουθήσουν ανελλιπώς τις εργασίες του σεμιναρίου.

 

Κυριακή 13 Αυγούστου 2023

ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ


Με την ευκαιρία της γιορτής της Κοίμησης της Θεοτόκου οι "Θεολόγοι του μαυροπίνακα" παρουσιάζουν παλαιότερες σχετικές αναρτήσεις . ΚΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ! 









ΟΙ ΑΡΧΑΙΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

https://theologoi-school.blogspot.com/2020/08/blog-post.html# 


 Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

https://theologoi-school.blogspot.com/2010/08/blog-post_14.html#


ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ: ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

https://theologoi-school.blogspot.com/2017/08/blog-post_14.html#


ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ: Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΑ ΠΕΛΑΓΑ

https://theologoi-school.blogspot.com/2013/08/blog-post_15.html#





Κυριακή 6 Αυγούστου 2023

Ο ΑΪΝΣΤΑΙΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

 

Όπως πληροφορεί η ιστοσελίδα insider (https://www.insider.gr/stiles/spend-it/284380/ainstain-pos-katarriptei-ti-bibliki-theoria-tis-dimioyrgias-se-spania?fbclid=IwAR0ijkWdo_4DvyVHeJOt8vkwJn3AqV3bqyo7giTRBGSi19O0YHbmp330buQ ) βρέθηκε σπάνια επιστολή του Άλμπερτ Αϊνστάιν που γράφτηκε το 1950, στην οποία ο πατέρας της σύγχρονης Φυσικής απομυθοποιεί –όπως αναφέρεται- την ιστορία της βιβλικής δημιουργίας. Η επιστολή πωλείται από την αμερικανική εταιρεία εμπορίας αυτόγραφων The Raab Collection στην τιμή των 125.000 δολάριων.

Η επιστολή γράφτηκε στα γερμανικά στις 11 Απριλίου 1950, και απευθύνεται στη σύζυγο ενός γνωστού ραβίνου, την κυρία Μάρθα Μουνκ, καθηγήτρια θρησκευτικών . Ήταν απάντηση σε ερώτημα ομάδας φοιτητών το οποίο, σύμφωνα με την insider, ήταν το εξής «Εκ μέρους των φοιτητών μιας σειράς διαλέξεων για τη θρησκεία, θα ήθελα να σας ρωτήσω αν πιστεύετε ότι είναι δυνατό για έναν σύγχρονο επιστήμονα να συμβιβάσει την ιδέα της δημιουργίας του κόσμου από τον Θεό, μια ανώτερη δύναμη, με την επιστημονική του γνώση».

Η απάντηση που έδωσε ο πατέρας της σύγχρονη ς φυσικής ήταν (εδώ σε πρόχειρη απόδοση):

 

«Αγαπητή κυρία Munk:

Εφόσον οι ιστορίες της Βίβλου λαμβάνονταν κυριολεκτικά, ήταν αρκετά ξεκάθαρο τι είδους πίστη θεωρούνταν στους αναγνώστες. Αλλά όταν κάποιος αρχίζει να ερμηνεύει συμβολικά τη Βίβλο, δεν είναι πλέον σαφές ότι ο Θεός πρέπει να θεωρείται ως πρόσωπο που είναι κατά κάποιο τρόπο ανάλογο με τα ανθρώπινα όντα. Τότε είναι δύσκολο να πούμε τι απομένει από την πίστη με την αρχικά έννοια.

Νομίζω, ωστόσο, ότι οι άνθρωποι που είναι περισσότερο ή λιγότερο εκπαιδευμένοι στην επιστημονική σκέψη είναι ξένοι στη θρησκευτική αντίληψη του σύμπαντος (με την αρχική έννοια) επειδή εφαρμόζουν το πρότυπο της αιτιώδους συνθήκης σε όλα. Αυτό δεν αναιρεί τη θρησκευτική στάση, αλλά την αντικαθιστά με μια ορισμένη έννοια.

Με εκτίμηση

(υπογραφή)

Albert Einstein

 

Ο μεγάλος επιστήμονας φαίνεται ότι εκφράζει το σκεπτικισμό του μέσα από την απάντηση που δίνει. Τονίζει ότι η κυριολεκτική κατανόηση της δημιουργίας «είναι αρκετά ξεκάθαρο τι πίστη δημιουργεί». Προφανώς, αν ερμηνεύεται σωστά η σκέψη του, υπονοεί την «μη επιστημονική» προνεωτερική προσέγγιση της αφήγησης της Γενέσεως που δεν έχει σχέση με την επιστημονική γνώση και δημιουργεί θρησκοληψία. Αλλά και η συμβολική κατανόηση που επικεντρώνεται σε ανθρωπομορφικές ερμηνείες, ώστε να γίνει αποδεκτή από αμφισβητίες  η παλαιοδιαθηκική αφήγηση, προβληματίζει, αφού δεν απομένει τίποτα από την αρχική έννοια της πίστης.

Συμπεραίνει ότι οι άνθρωποι με επιστημονική σκέψη είναι «ξένοι» με τη θρησκευτική αντίληψη για το σύμπαν, που στηρίζεται στο παρωχημένο γεοκεντρικό μοντέλο.  Αυτό στηρίζεται στο πρότυπο της σχέσης αιτίου-αιτιατού. Και τελειώνει την επιστολή του τονίζοντας ότι αυτή η άποψη δεν αναιρεί τη θρησκευτική πίστη, αλλά την αντικαθιστά κατά κάποιο τρόπο.

Ο Α. Αινστάιν, όπως και η σύγχρονη βιβλική σκέψη, πολύ σωστά διαχωρίζει την επιστημονική σκέψη –προφανώς επικεντρώνεται στη φυσική επιστήμη- και το βιβλικό λόγο που έχει ως στόχο του να αναδείξει με ένα θρησκευτικό κείμενο που χρησιμοποιεί ως μέσον τον τρόπο έκφρασης της εποχής που διατυπώθηκε, τις νέργειες του Θεού. Ο  κόσμος και το σύμπαν γενικότερα, πάντα ήταν αντικείμενο της ανθρώπινης σκέψης, εντούτοις η ερμηνεία και η κατανόηση αφορά τη σκοπιά από την οποία αυτό προσεγγίζεται. Δηλαδή διαφορετική είναι η ματιά του φυσικού επιστήμονα και διαφορετικά τα ερωτήματα στα οπόία ζητάει απάντηση ο βιβλικός ερευνητής. Όπως και τα εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν. Για τον  βιβλικό το κείμενο της Γενέσεως για τη δημιουργία είναι «εκ των ουκ άνευ», αφού με αυτό θα δουλέψει, ενώ ο φυσικός θα βασιστεί σε νόμους και αρχές της επιστήμης για να μπορέσει να δώσει τις απαντήσεις που θα του ζητηθούν.

Δευτέρα 26 Ιουνίου 2023

Ο ΙΛΙΓΓΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΒΑΣΗΣ (Εντυπώσεις από το «Περιβόλι της Παναγίας»)



του Κώστα Μιχαηλίδη

Θεολόγου

14ο Γυμνάσιο Λάρισας





Μοιάζαμε με σιτεμένα λυκόπουλα σε πενθήμερη εκδρομή της έκτης Γυμνασίου αρρένων, όταν αποβιβαστήκαμε στη Δάφνη. Είμασταν οκτώ (!) και θα ακολουθούσαμε μια πορεία, άλλοτε κοινή κι άλλοτε παράλληλη σε δύο μικρότερες ομάδες. Καθώς περιμέναμε το μικρό λεωφορείο για τις Καρυές, οι πολυάριθμες γάτες εκλιπαρούσαν για τη νηστήσιμη κολοκυθόπιτα, αφού κρέας δεν θα είχαν δοκιμάσει παρά μόνον ψάρια. Ο γρουσούζης της γατοπαρέας με βλέμμα κακορίζικο, ήταν ενοχλητικός στους προσκυνητές, τραβούσε τα μπατζάκια τους απαιτητικά και τρομοκρατούσε τις άλλες γάτες για να μην φάνε, προκαλώντας τα σχόλιά μας. Στο τρίτο πέρασμά μας από το λιμάνι, δύο μέρες μετά, βρήκε το μάστορή του σε έναν άγριο καυγά με ένα άλλο αρσενικό.

Φτάσαμε στις Καρυές. Ξεκινήσαμε από το Πρωτάτο για να δώσουμε τα διαπιστευτήριά μας στην Παναγία «Άξιον εστί», που δεν ήταν στο Ιερό Βήμα, ως συνήθως, αλλά στον κυρίως ναό. Μετά, οι μισοί κατηφορίσαμε προς την Παναγούδα, ενώ οι υπόλοιποι έμειναν στις Καρυές. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια ο γέροντας Γαβριήλ δεν είχε κόσμο και πήραμε την ευλογία του. Πέρα από το ζηλωτισμό του, νομίζω πως καταφέρνει να κρυφτεί από τους μη υποψιασμένους σαν ένα καλοκάγαθο γεροντάκι, που είναι λίγο γραφικό. Κι όμως διάβασε μια κρυφή σκέψη μου και απάντησε με κάποια ατάκα χωρίς να καταλάβει κανείς άλλος. Οι δύο της παρέας πρόλαβαν και προσκύνησαν στην Παναγούδα, αφού οι υπόλοιποι δύο καθυστερήσαμε στο κελί του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου. Ανεβαίνοντας στον καυτό μεσημεριανό ήλιο, ξεπέρασα τις αντοχές μου φτάνοντας λαχανιασμένος και κάθιδρος αλλά ανάλαφρος ψυχικά.

Ξεδιψάσαμε όλοι κάτω από την κληματαριά στη Σκήτη του Προφήτη Ηλία πίνοντας το δροσερό νερό και ακούγοντας τον χαρισματικό στην επικοινωνία γέροντα Φιλήμονα, το δικαίο της Σκήτης. Κατόπιν οι τέσσερις κατηφόρισαν για τη Μονή Παντοκράτορος και τους ξανασυναντήσαμε την άλλη μέρα. Στον εσπερινό και την πρωινή ακολουθία μοιάζαμε σαν μια οικογένεια στο παρεκκλήσι, αφού το τεραστίων διαστάσεων καθολικό είναι πολύ μεγαλύτερο κι απ` τον Άγιο Αχίλλειο στη Λάρισα. Ο ρωσικός διάκοσμος, ως πρώην ρωσική Σκήτη, δίνει μια ψυχρή ατμόσφαιρα, που αντισταθμίζεται από τη ζεστή παρουσία των μοναχών. Πήρα τη θέση του αναγνώστη στο «Πιστεύω» και στο «Πάτερ ημών». Μετά τη λειτουργία βαδίσαμε τον αμαξιτό χωματόδρομο, όπου μας περιμάζεψε όλους το λεωφορείο, τους τρεις από μας για λίγα μόνο μέτρα μέχρι την Καψάλα.

Ο γέροντας Ευθύμιος είχε ήδη βγει. Αντίκρυσα το βλέμμα του μόλις ένα μήνα μετά την πρώτη συνάντηση. Πήραμε την ευχή του και του μίλησα για λίγο. Η επίδρασή του πάνω μου ήταν καταλυτική και πάλι. Έφερνα στο νου μου τη σκηνή της συνάντησης ανεβαίνοντας το μονοπάτι προς τις Καρυές. Φτάσαμε σε είκοσι λεπτά, χαιρετίσαμε όσους θα έφευγαν για τη Δάφνη και τη Σιμωνόπετρα και ανηφορίσαμε για τη Σκήτη του Αγίου Ανδρέα. Καταλήξαμε στη Μονή Κουτλουμουσίου και τακτοποιηθήκαμε.

Στο Κουτλουμούσι υπήρχαν αρκετοί υπερήλικες γέροντες, που, αν δεν είχες την ευκαιρία να μιλήσεις μαζί τους, φαίνονταν απόμακροι. Η μόνη γνωριμία ήταν με αγιοταφίτη μοναχό, που, πριν φύγουμε την επομένη, μας κέρασε καφέ και μας μίλησε για τις εμπειρίες του στους Αγίους Τόπους. Μας προέτρεψε να τους επισκεφτούμε με προσκυνηματική εκδρομή καθώς οργάνωνε κι ο ίδιος. Το δειλινό μας βρήκε στις Καρυές με βάδισμα, συζήτηση, φωτογράφηση, με διάλειμμα από τους γρήγορους ρυθμούς.

Η Σιμωνόπετρα είναι όνειρο πολλών για διαφορετικούς λόγους και η Παναγία μαζί με τους κτήτορες του μοναστηριού μας ικανοποίησε όλους. Ο πλέον βιβλιόφιλος της παρέας ξεναγήθηκε στη βιβλιοθήκη της Μονής μαζί με τους άλλους δύο φιλαναγνώστες φιλολόγους, ο ψάλτης βρήκε το αντικείμενό του, όσο για μένα, το λάτρη της μουσικής, μου χάρισε ένα πρωινό με τη χορωδία πλήρη. Ήμουν στις τέσσερις και είκοσι στο καθολικό και στις επτά και μισή είχε τελειώσει η λειτουργία. Το κελάϊδισμα των πουλιών έξω από το ναό γινόταν ένα με τα αηδόνια στο ψαλτήρι, το φως της αυγής ένα με το φωτισμό των καντηλιών. Μαζί με το θυμίαμα ανέβαιναν ψηλά, μαζί και οι ψαλμωδίες όλων των αγιορειτών του Όρους έφταναν στον ουρανό. Ο νεότερος της παρέας δήλωσε: «Πρώτη φορά στην εκκλησία σκέφτηκα πως δεν θέλω να τελειώσει». Οι τρεις ώρες έμοιαζαν με ένα λεπτό. Τόσο λίγο. Το λείψανο της ισαποστόλου έκαψε το στόμα μου, όπως είχε συμβεί παλιότερα. Στο πιο εντυπωσιακό κτήριο που ορθώνεται στο Άγιον Όρος και τα μπαλκόνια του κρέμονται σαν αετοφωλιά φοβίζοντας τον κόσμο, η κορυφή του βράχου, που πάνω του κάθεται το μοναστήρι, φτάνει ως το άστρο της Βηθλεέμ, στο δάπεδο του κυρίως ναού, στην ταράτσα του έβδομου ορόφου. Αρχιτεκτονικό θαύμα!

Στο Δοχειάριο η ζέστη, οι κοιτώνες που θύμιζαν στρατιωτικό θάλαμο και η έλλειψη ντουζιέρας θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν τη γκρίνια. Η υπόλοιπη ομάδα είχε επισκεφθεί τη Μονή Ξηροποτάμου και την Ξενοφώντος με πολύ καλύτερες συνθήκες διαμονής, όμως η Παναγία φρόντισε και για μας.

Ο ήλιος είχε πέσει και η πομπή των μοναχών και των λαϊκών μαζί με τα λείψανα των νεομαρτύρων που θησαυρίζονται στη Μονή, προχωρούσε κατά μήκος της παραλίας ψάλλοντας. Το εκκλησάκι απείχε ενάμισι χιλιόμετρο και η ατμόσφαιρα ήταν κατανυκτική. Εκτιμώντας τις δυνάμεις μας και τον ελαφρύ ρουχισμό γυρίσαμε πίσω για ύπνο ως τις τρεις. Βαδίζοντας σε βαθύ σκοτάδι γυρίσαμε πίσω από τις τρεισήμισι ως τις έξι. Αρτοκλασία, κόλλυβα, γλυκό, λικέρ. Δε μπορεί να μεταδώσει κάποιος σε όσους δεν έχουν επισκεφθεί το Άγιον Όρος την εικόνα αυτή. Ακουγόταν η σελίδα στο αναλόγιο να γυρίζει από την ησυχία, υπήρχε μόνο φυσικό φως, οι ψάλτες δεν συναγωνίζονταν στα ξεφωνητά, όλοι σχεδόν κοινώνησαν. Ο εκκλησιασμός στην πόλη μοιάζει με τροφή ταχυφαγείου συγκρινόμενη με βιολογικά τρόφιμα μαγειρεμένα από μεγάλους μάγειρες.

«… καὶ καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσιν, εἰδότες ὅτι ἡ θλῖψις ὑπομονὴν κατεργάζεται, ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμήν, ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα,ἡ δὲ ἐλπὶς οὐ καταισχύνει, ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐκκέχυται ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν διὰ Πνεύματος ῾Αγίου τοῦ δοθέντος ἡμῖν» (Προς Ρωμαίους 5, 3 - 5).

Ήταν λίγο πριν τις έξι και είχε ξημερώσει. Η θαλασσινή αύρα με δρόσιζε και οι πευκοβελόνες μου χάιδευαν το πρόσωπο. Η αγρυπνία είχε φτάσει στη θεία λειτουργία, στον Απόστολο, οι πατέρες κι εμείς είμασταν καθισμένοι στα πεζούλια του περίβολου από το εκκλησάκι και το θέμα της περικοπής ήταν παραπλήσιο με το ανάγνωσμα στην απογευματινή τράπεζα της Μονής. Όταν η θλίψη βιώνεται ως προσωπική, ή ομαδική εμπειρία, τότε συχνά συντελείται μια ακραία ταπείνωση, που ελκύει τη θεία χάρη. Η συντριβή μπορεί να ανοίξει την πόρτα για τη Βασιλεία αντί για την απελπισία και τα αδιέξοδα της υλιστικής πραγματικότητας. Η ελπίδα φαίνεται σαν ένα άπιαστο όνειρο, είναι όμως δόσιμο αυτού του απόλυτου έρωτα με το Θεό, δώρο του Αγίου Πνεύματος. Τότε η πίστη γίνεται τα φτερά αυτού του έρωτα για να πετάξεις και δεν σε ντροπιάζει.

Τι σχέση έχουν όλα αυτά με μας; Τι ξέρουμε από έρωτα; Έγινε διεστραμμένη ερωτική ικανοποίηση. «Γιατί οι μοναχοί καταπιέζουν τις ορμές τους; Ελεύθερος έρωτας για όλους. Άγιο Πνεύμα; Με αέρα κοπανιστό θα ασχολούμαστε τώρα; Βασιλεία; Τι είναι αυτό; Δεν μας ενδιαφέρουν οι εστεμμένοι». Κι αν πεις πως «ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου», τότε θα σου πουν «μα δεν υπάρχει άλλος κόσμος. Όλα εδώ τελειώνουν. Παραμύθι είναι για να κοιμίζουν τον κόσμο και να μην επαναστατεί». Είμαστε σεχταριστές αλλά τα μόνα κοινόβια που γνωρίζουμε είναι οι κολεκτίβες. Ποιος ηγούμενος; Ποια υπακοή; Όλοι ίσοι είμαστε. Κι από την άλλη μεριά η υποκριτική τυπολατρία του πλούτου. Η απενεχοποίηση της προσκύνησης του Μαμωνά κατεβάζοντας το φερετζέ της πίστης. Στην πραγματικότητα δεν θέλουμε το Θεό, ούτε παιδιά θέλουμε, γιατί δε μπορούμε να θυσιαστούμε για να τα μεγαλώσουμε. Ίσως να αντέχουμε κανένα σκυλί να μας ακούει πιστά και να το δώσουμε μόλις το βαρεθούμε, μέχρι εκεί μπορούμε.

Η ανάβαση είναι νόμισμα με δύο όψεις. Το δαιμόνιο της υπερηφανείας προκαλεί βαρύγδουπη πτώση. Όταν όμως διεισδύει στον πνευματικό αγώνα, μπορεί να κάψει τα φτερά της ελπίδας, όπως του Ίκαρου, αν η οίηση προκληθεί από πρόσκαιρη πνευματική ικανοποίηση. Ο μοναχός αντιλαμβάνεται πως οι επιτυχίες του οφείλονται στο Θεό και όχι στον ίδιο και γι` αυτό ελεεινολογεί τον εαυτό του.

Αποχαιρετίσαμε τον Άθωνα με το ταχύπλοο να ξεμακραίνει, ημέρα βουλευτικών εκλογών, όπου οι μισοί θα επέλεγαν για όλους. Ο λαός και η ηγεσία που θα εξέλεγε, από τις πολλές άθεες επιλογές που είχε διαθέσιμες, ετοιμάζονται για την πτώση από τα μπαλκόνια της Σιμωνόπετρας, χωρίς όμως την προστασία του οσίου Σίμωνα. Ο πνευματικός νόμος που επιλέγουμε για να μας διαπαιδαγωγήσει ο Θεός, χρειάζεται και πνευματική όραση. «Ἡμάρτομεν γὰρ καὶ ἠνομήσαμεν, καὶ οὔκ ἐσμεν ἄξιοι ᾆραι τὰ ὄμματα ἡμῶν, διότι κατελίπομεν τὴν ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης σου, καὶ ἐπορεύθημεν ἐν τοῖς θελήμασι τῶν καρδιῶν ἡμῶν» (Ευχή Μ. Βασιλείου, Θ΄ ώρα).