Το τροπάριο «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» (ΙΕ' Αντίφωνο της Ακολουθίας των Παθών) με μια σειρά συγκλονιστικών αντιθέσεων (παραδόξων δεν περιγράφεται απλά ένα ιστορικό γεγονός, αλλά αποκαλύπτει το βαθύ μυστήριο της σωτηρίας.
Θεολογική προσέγγιση:
1. Η Θεολογία
των Παραδόξων
Το κείμενο δομείται πάνω σε μια συνεχή σύγκρουση
μεταξύ της θεϊκής; παντοδυναμίας και της ταπείνωσης.
- «Σήμερον
κρεμάται επί ξύλου, ο εν ύδασι την γην κρεμάσας»: Η απόλυτη
ανατροπή. Εκείνος που δημιούργησε τους νόμους της φύσης και «κρέμασε» τη
γη στο χάος του σύμπαντος, τώρα «κρεμιέται» από το δημιούργημά του. Ο Θεός
θυσιάζεται από αγάπη, επιλέγοντας την απόλυτη αδυναμία για να νικήσει τη
βία.
2. Η Ανατροπή
της Κοσμικής Εξουσίας
Το τροπάριο αναφέρεται στα σύμβολα της επίγειας
δύναμης:
- Το
ακάνθινο στεφάνι: Ο Βασιλιάς των Αγγέλων δέχεται τον
εμπαιγμό.
- Η ψευδής
πορφύρα: Ο ντύσας τον ουρανόν εν νεφέλαις ντύνεται με
τη ψεύτικο βασιλικό ένδυμα υπενθυμίζοντας ότι η αληθινή εξουσία δεν
βρίσκεται στην επιβολή, στον πλούτο ή στην εντύπωση, αλλά στη διακονία και
την αυτοθυσία. Ο Χριστός επαναπροσδιορίζει τι σημαίνει «ηγέτης».
3. Ο «Νυμφίος»
της Εκκλησίας
Η αναφορά στον «Νυμφίο της Εκκλησίας» που
προσηλώνεται (καρφώνεται) στον Σταυρό που δεν θεωρείται πλέον σύμβολο εκτέλεσης,
αλλά ο τόπος που ο Χριστός ενώθηκε με την ανθρωπότητα. Η λόγχη που κεντά
την πλευρά Του θυμίζει την πλευρά του Αδάμ, από την οποία βγήκε η Εύα. Από την πλευρά του Χριστού
«γεννιέται» η νέα ανθρωπότητα, η Εκκλησία.
4. Το
«Σήμερον»: Η Κατάργηση του Χρόνου
Στη λειτουργική ζωή, ο χρόνος σταματά να είναι
γραμμικός (παρελθόν-παρόν-μέλλον). Η Σταύρωση δεν είναι λοιπόν ένα μακρινό
γεγονός του 33 μ.Χ. Συμβαίνει «σήμερα» σε κάθε πράξη αδικίας, σε κάθε
«κρέμασμα» του αδύναμου, αλλά και σε κάθε πράξη αγάπης. Συμμετέχουμε στο
γεγονός όχι ως θεατές, αλλά ως παρόντες.
5. Το Αίτημα
της Ανάστασης
Το τροπάριο κλείνει με μια στροφή προς την
ελπίδα: «Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασιν».
Η Ορθόδοξη θεολογία δεν σταματά στον πόνο. Ο
Σταυρός είναι ήδη «ζωηφόρος». Δεν υπάρχει Σταυρός χωρίς Ανάσταση, ούτε Ανάσταση
χωρίς την εμπειρία του Σταυρού.
Το «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» είναι ένας ύμνος
στην ελευθερία του Θεού να αγαπά μέχρι θανάτου. Μας καλεί να δούμε τον
Θεό όχι στους θρόνους της ισχύος, αλλά στα πρόσωπα των αδικημένων, των
πονεμένων και των «σταυρωμένων» της σύγχρονης εποχής, προσμένοντας το φως της
προσωπικής και συλλογικής μας Ανάστασης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου