Η Θεολογική Διάσταση της Ανάληψης του Κυρίου

 Για να προσεγγίσουμε τις αφηγήσεις για την Ανάληψη του Κυρίου, χρειάζεται να δούμε το θεολογικό μήνυμα που ήθελαν να περάσουν οι ιεροί συγγραφείς.

Η Ανάληψη είναι η θριαμβευτική ολοκλήρωση του επίγειου έργου του Χριστού. Ο Ευαγγελιστής Λουκάς ο κατεξοχήν θεολόγος της Ανάληψης, την περιγράφει δύο φορές: στο τέλος του Ευαγγελίου του (Λουκ. 24:50-53) ως το αποκορύφωμα της Ενσάρκωσης, και στην αρχή των Πράξεων των Αποστόλων (Πράξ. 1:9-11) ως την αφετηρία για την εποχή της Εκκλησίας.


Βασιλική Ενθρόνιση: Η εικόνα της ανύψωσης του Κυρίου προς τα νέφη παραπέμπει άμεσα στο οραματικό κείμενο του Δανιήλ (7:13) και τον Ψαλμό 110 («Κάθου εκ δεξιών μου»). Η Ανάληψη συμβολίζει την πλήρη συμμετοχή της (προσληφθείσας) ανθρώπινης φύσης του Κυρίου στη θεία δόξα.
Αρχιερατική Λειτουργία: Στην Επιστολή προς Εβραίους, η Ανάληψη περιγράφεται ως η είσοδος του Μεγάλου Αρχιερέα (του Χριστού) όχι στο επίγειο, αλλά στο επουράνιο Άγιο των Αγίων, προκειμένου να μεσιτεύει διαρκώς για την ανθρωπότητα.
Προϋπόθεση για τον Παράκλητο: Στην Ιωάννεια θεολογία, η μετάβαση του Χριστού στον Πατέρα είναι η απόλυτη προϋπόθεση ώστε να αποσταλεί το Άγιο Πνεύμα στην ανθρωπότητα, εγκαινιάζοντας μια καθολική, αντί για τοπική και φυσική, παρουσία του Θεού.

Η Βυζαντινή Εικόνα της Ανάληψης

(πηγή εικόνας: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BD%CE%AC%CE%BB%CE%B7%CF%88%CE%B7_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%99%CE%B7%CF%83%CE%BF%CF%8D )

Εξαιρετική εικόνα, που αποτελεί ένα κλασικό, υψηλής τέχνης δείγμα της Κρητικής Σχολής (χρονολογείται στον 15ο αιώνα, από τον Χάνδακα/Ηράκλειο).

Όλη η «μήτρα» της ορθόδοξης εικονογραφίας είναι παρούσα, με κάποιες υπέροχες υφολογικές λεπτομέρειες της Κρητικής Σχολής:

Η διπλή δομή: Ο διαχωρισμός του άκτιστου επουράνιου και του κτιστού επίγειου κόσμου είναι ξεκάθαρος, με το χρυσό φόντο να ενοποιεί τα πάντα στο φως της αιωνιότητας.

Ο Χριστός στη Δόξα: Η Δόξα είναι απόλυτα κυκλική, με ομόκεντρους κύκλους που βαθαίνουν χρωματικά (από γαλάζιο σε βαθύ σκοτεινό μπλε, δηλώνοντας το ακατάληπτο του Θεού), ενώ από το κέντρο εκπορεύονται χρυσές ακτίνες. Ο Χριστός κάθεται στο ουράνιο τόξο (πανάρχαιο σύμβολο της διαθήκης και της συμφιλίωσης). Σε αυτή την εκδοχή, τη Δόξα του Κυρίου υποβαστάζουν δύο άγγελοι σε εξαιρετικά δυναμική παρουσίαση.

Ο άξονας της Εκκλησίας (Η Θεοτόκος): Η Παναγία δεσπόζει στο κέντρο του κάτω τμήματος, απολύτως μετωπική, κατακόρυφη και γαλήνια. Τα χέρια της είναι συμμετρικά υψωμένα σε δέηση, προσωποποιώντας την προσευχομένη Εκκλησία που λειτουργεί ως άξονας σταθερότητας στον κόσμο

Οι Λευκοφορεμένοι Άγγελοι: Στέκονται συμμετρικά δεξιά και αριστερά της Παναγίας, κρατώντας σκήπτρα (ως αγγελιοφόροι του Θεού) και με το δεξί χέρι δείχνουν ψηλά, υπενθυμίζοντας στους μαθητές το εσχατολογικό μήνυμα των Πράξεων.

Η Αποστολική Σύναξη και η παρουσία του Παύλου: Διακρίνεται εντυπωσιακά η έντονη κινητικότητα, η ταραχή στα βλέμματα και οι χειρονομίες έκπληξης των Αποστόλων, με φόντο το έντονα σχηματοποιημένο, βραχώδες Όρος των Ελαιών και τα χαρακτηριστικά δενδρύλλια. Ακριβώς στα δεξιά (όπως βλέπουμε την εικόνα), στην πρώτη σειρά των μαθητών, διακρίνεται καθαρά ο Απόστολος Παύλος (με το χαρακτηριστικό μυτερό γένι και το κλειστό έν