Οι κέδροι του Λιβάνου

Ο κέδρος του Λιβάνου είναι το δένδρο που κατεξοχήν συνδέεται με τις βιβλικές αφηγήσεις. Διαβάστε ένα ενδιαφέρον σχετικό άρθρο για τον Cedrus libani (όπως είναι η επιστημονική του ονομασία) στη σελίδα της Biblical Arcaeology Society πατώντας εδώ (και η φωτό προέρχεται από το άρθρο της BAS)

Ιωάννης Χρ. Μούρτζιος "Η μεταιχμαλωσιακή ιουδαϊκή κοινότητα στον Τριτοησαΐα: Ιστορία, θεολογία"

Το βιβλίο του Ησαΐα χωρίζεται σε τρία μέρη ανάλογα με την εποχή στην οποία αναφέρονται τα κεφάλαιά του. Στο τρίτο μέρος του ο προφήτης -ο Τριτοησαΐας όπως ονομάζεται από τους βιβλικούς επιστήμονες- καταγράφει γεγονότα και καταστάσεις που σχετίζονται με τη μεταιχμαλωσιακή  κοινότητα.
Το νέο βιβλίο του καθηγητή της Παλαιάς Διαθήκης στο ΑΠΘ Ιωάννη Μούρτζιου (εκδόσεις Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2012)  αναφέρεται στην ιστορία και τη θεολογία της μεταιχμαλωσιακής ιουδαϊκής κοινότητας. Αντιγράφουμε από το οπισθόφυλλο:
"Μετά τη βαβυλώνια αιχμαλωσία ο λαός του Θεού βρίσκεται σε μια γενική σύγχυση με εσωτερικές ανακατατάξεις και αντιπαραθέσεις. Σ' αυτή την κατάσταση το βασικό θεολογικό ερώτημα που καλείται να απαντήσει ο Τριτοησαΐας είναι πότε θα έλθει η επαγγελμένη από το Δευτεροησαΐα σωτηρία του λαού Ισραήλ, που ακόμη δεν ήλθε. Οι σχετικές προφητείες του Δευτεροησαΐα δεν εκπληρώθηκαν. Έτσι ο Τριτοησαΐας χρησιμοποιεί το κλασικό σχήμα "αμαρτία-μετάνοια-σωτηρία", με απώτερο σκοπό να ρυθμίσει θέματα της μεταιχμαλωσιακήςη κοινότητας στο θρησκευτικό, λατρευτικό και κοινωνικό πεδίο. Η ανασυγκρότηση της κοινότητας στηρίζεται στην κοινωνική δικαιοσύνη, στη θρησκευτική και λατρευτική αναγέννηση, γι' αυτό και ο προφήτης θίγει καίρια θέματα, όπως αμαρτία, δίκαιο, δικαιοσύνη, λατρεία, νηστεία, θυσία, τήρηση του Σαββάτου, Ναός και Γιαχβέ, Σιών και Γιαχβέ, έθνη και Γιχβέ, οικουμενικότητα του Γιαχβέ. Η Σιών και η Ιερουσαλήμ διαδραματίζουν βασικό θεολογικό ρόλο στον Τριτοησαΐα. Ένα καινούργιος κόσμος θα προέλθει με βάση τη μεταμορφωμένη πλέον Σιών. Το μέλλον του λαού της Σιών μέσα από μια νέα έξοδο, θα είναι εποχή του φωτός, της ειρήνης και της ευημερίας. Ο προφήτης τονίζει ότι ο Γιαχβέ είναι ο μοναδικός Θεός και αυτός ρυθμίζει τη δημιουργία, την ιστορία και τα γεγονότα. Σ' αυτό το πλαίσιο τα έθνη τα οποία έχουν πλέον γνωρίσει και προσεγγίσει το Γιαχβέ, θα είναι ισότιμα με τους Ιουδαίους και θα μετέχουν στους όρους της Διαθήκης". 

Αφιερωμένο.....

"Στο δάσκαλο..." (Κωστής Παλαμάς)

Σμίλεψε πάλι, δάσκαλε , ψυχές!
Κι ότι σ' απόμεινε ακόμη στη ζωή σου,
Μην τ' αρνηθείς! Θυσίασέ το ως τη στερνή πνοή σου!
Χτισ' το παλάτι, δάσκαλε σοφέ!

Κι αν λίγη δύναμη μεσ' το κορμί σου μένει,
Μην κουρασθείς. Είν' η ψυχή σου ατσαλωμένη.
Θέμελα βάλε τώρα πιο βαθειά,
Ο πόλεμος να μη μπορεί να τα γκρεμίσει.

Σκάψε βαθειά. Τι κι' αν πολλοί σ’ έχουνε λησμονήσει;
Θα θυμηθούνε κάποτε κι αυτοί
Τα βάρη που κρατάς σαν Άτλαντας στην πλάτη,
Υπομονή! Χτίζε, σοφέ, της κοινωνίας το παλάτι !

"Αναστοχασμοί σε μία θρησκευτική διδασκαλία για τη δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου"

Ένα άρθρο -πρόταση για τη διδασκαλία της δημιουργίας στο σχολείο που ζούμε και εργαζόμαστε. Για να το δείτε πατήστε εδώ

Η δίκη του Ιησού από το Μεγάλο Συνέδριο

Ένα άρθρο που πρωτοδημοσίευτηκε στο ΤΑΛΑΝΤΟ προ αμνημονεύτων χρόνων (στο οποίο χρωστάμε μεγάλη ευγνωμοσύνη, γιατί σε αυτό μάθαμε να γράφουμε )

Τα γεγονότα του Πάθους στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο

                                                                                                 

Το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο θεωρείται από τους ερευνητές ως το αρχαιότερο από τα 4 Ευαγγέλια που βρίσκονται μέσα στον κανόνα της Καινής Διαθήκης. Σαν πηγή του θεωρείται ο μαθητής του Ιησού Πέτρος, και μάλλον γράφτηκε στη Ρώμη, μετά το 70 μ.Χ. και την καταστροφή της Ιερουσαλήμ.

Τα γεγονότα του Πάθους ακολουθούν αυστηρά χρονολογική σειρά. Από το κεφ. 14 αρχίζει να γίνεται λόγος για τη συνομωσία που κάνουν οι αρχιερείς και οι γραμματείς που θέλουν να θανατώσουν τον Ιησού και για την απόφαση του Ιούδα του Ισκαριώτη να τον προδώσει.

Κατόπιν περιγράφονται τα γεγονότα του Μυστικού Δείπνου, η πρόρρηση της άρνησης του Πέτρου, η προσευχή του Ιησού στη Γεθσημανή και η σύλληψή του, η δίκη στο Μεγάλο Συνέδριο, η άρνηση του Πέτρου, η δίκη από τον Πιλάτο, οι εμπαιγμοί και τέλος η σταύρωση και η ταφή του Ιησού. Το κείμενο του Ευαγγελίου τελειώνει με την ανάσταση του Χριστού που πιστοποιείται από το νεαρό με τη λευκή στολή που βρίσκουν η Μαρία η Μαγδαληνή και η Μαρία, η μητέρα του Ιακώβου, μέσα στο κενό μνήμα και τις εμφανίσεις του στους μαθητές.

Το κλίμα που αποτυπώνει ο Μάρκος περιγράφει με πολύ παραστατικό χρώμα το πολιτικό και κοινωνικό κλίμα του 1^ου αι. μ.Χ. στην Παλαιστίνη. Είναι γνωστό ότι η περιοχή βρίσκονταν κάτω από τον έλεγχο των Ρωμαίων, που μετά το θάνατο του Ηρώδη του Μεγάλου, την είχαν χωρίσει και την είχαν παραδώσει στους γιους του, που κυβερνούσαν βέβαια ως όργανα της αυτοκρατορίας. Οι ίδιοι είχαν υπό τον άμεσο έλεγχό τους τις περιοχές της Ιουδαίας και της Σαμάρειας που τις διοικούσε ο Ρωμαίος επίτροπος.

Την εποχή του Ιησού Ρωμαίος επίτροπος ήταν ο Πόντιος Πιλάτος (26-36 μ.Χ.). Μία αμφιλεγόμενη προσωπικότητα,  η οποία γνώρισε ακόμη και την αγιοποίηση από την Αιθιοπική εκκλησία. Πάντως οι πράξεις του στην Ιουδαία δε δικαιολογούν αυτή την ενέργεια. Αντίθετα οι πληροφορίες που περιέχονται γι αυτόν στα έργα του Ιώσηπου και του Φίλωνα δείχνουν έναν άνθρωπο που δε διστάζει να θυσιάσει ακόμη και ανθρώπινες ζωές προκειμένου να εξυπηρετήσει τα δικά του συμφέροντα, καθώς και αυτά της εξουσίας που ήταν άνθρωπός τη , ενώ αφήνουν και υπαινιγμούς για οικειοποίηση από μέρους του χρημάτων που δεν του ανήκαν.

Φαίνεται λοιπόν να είναι απόλυτα πιστός στην αρχή που τον έχει στείλει στην Ιουδαία χωρίς ,όμως να διευκρινίζεται αν η αφοσίωσή του είναι ειλικρινής ή προέρχεται από ιδιοτέλεια και φόβο. Μάλιστα , όπως είναι γνωστό, παρακάμπτονται οι αντιστάσεις του και οδηγεί τον Ιησού στο σταυρό μόνο όταν απειλείται ότι θα καταγγελθεί στη Ρώμη ότι ελευθερώνει κάποιον που ισχυρίζονταν , σύμφωνα με τις καταγγελίες των Ιουδαίων, πως ήταν βασιλιάς και συνεπώς υποκινούσε σε επανάσταση το λαό της Παλαιστίνης. Δηλαδή η συμπεριφορά του υπαγορεύεται από τις πιθανές ευθύνες που θα επέρριπτε ο αυτοκράτορας Τιβέριος σ’ αυτόν και από τις συνέπειες που θα δέχονταν για την απόφασή του.

Τα έργα του Πιλάτου στην Ιουδαία προκαλούσαν αρκετές φορές το θρησκευτικό αίσθημα του λαού. Προσπάθησε λοιπόν να κάνει αισθητή την παρουσία της ρωμαϊκής ισχύος και ανακατεύθηκε σε ιουδαϊκές θρησκευτικές υποθέσεις διαβλέποντας πως έκρυβαν σπέρματα εξέγερσης.

Η στάση του Πιλάτου όταν ο Ιησούς οδηγείται ενώπιον του είναι από αδιάφορη μέχρι και συγκαταβατική –φιλική θα έλεγε κανείς - για το πρόσωπο του Κυρίου. Αν και δείχνει να έχει πειστεί για την αθωότητα του Χριστού δεν είναι όμως διατεθειμένος να αναλάβει την ευθύνη της απελευθέρωσής Του γιατί δε φαίνεται να τον ενδιαφέρει η λάμψη της αλήθειας (πρβλ. το ερώτημά του “τι εστίν αλήθεια;” Ιωαν. 18, 38) αλλά η υποταγή της στο προσωπικό του συμφέρον, που στη συγκεκριμένη περίπτωση είχε να κάνει με τη διάσωση της εξουσίας του η οποία κινδύνευε από τους Ιουδαίους που απειλούσαν πως θα τον κατήγγειλαν στη Ρώμη αν ελευθέρωνε κάποιον που διακήρυττε πως είναι βασιλιάς δηλαδή αντίπαλος του Καίσαρα και της αυτοκρατορίας.

Στο Ευαγγέλιο του Λουκά πρωταγωνιστεί στα γεγονότα του Πάθους και ο ηγεμόνας της Γαλιλαίας, της ιδιαίτερης πατρίδας του Ιησού, Ηρώδης Αντίπας (Λκ. 23, 6-12). Ο Πιλάτος στέλνει τον Ιησού στον Ηρώδη, ο οποίος μάλιστα του υποβάλλει πολλές ερωτήσεις.

Γνωστός είναι ακόμη ο χαρακτηρισμός του Κυρίου γι’ αυτόν (“αλώπηξ” Λκ. 13, 12: είπατε τη αλώπεκι ταύτη).Ο χαρακτηρισμός φανερώνει σύμφωνα με τον καθηγητή Σ. Αγουρίδη “το ταπεινό και χαμηλό επίπεδο του χαρακτήρα του, γιατί στην ιουδαϊκή γραμματεία το λιοντάρι είναι το αντίθετο της αλεπούς”.

Τον Ηρώδη Αντίπα η Ρώμη τον αναγορεύει τετράρχη ( ο τίτλος δίνονταν σε ηγεμονίσκους που κυβερνούσαν μικρές περιοχές υπό την κηδεμονία της αυτοκρατορίας), ο Μάρκος όμως του αποδίδει τον τίτλο του βασιλιά (6, 14). Αν και είχε καλές σχέσεις με τα όργανα της αυτοκρατορίας φρόντιζε ταυτόχρονα να μην ερεθίζει τα θρησκευτικά αισθήματα των υπηκόων του. Έτσι ποτέ δεν έκοψε νόμισμα με τα ρωμαϊκά εμβλήματα ενώ από το ευαγγέλιο του Ματθαίου (17, 24) είναι γνωστό πως εισπράκτορες του φόρου για το Ναό περιόδευαν τη Γαλιλαία για να τον εισπράξουν.

Τα παραπάνω λοιπόν συνθέτουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο έλαβαν χώρα τα γεγονότα του Πάθους του Χριστού. Είναι απαραίτητα στοιχεία που βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση της πραγματικότητας που αποτέλεσε την βάση για τη λύτρωση και τη σωτηρία του ανθρώπου.

Νίκος Παύλου

Η θριαμβευτική είσοδος του Ιησού στην Ιερουσαλήμ

Το άρθρο που ακολουθεί αποτελεί μέρος ευρύτερης εργασίας με τίτλο "Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΑΒΙΔ ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ", η οποία πρόκειται να δημοσιευτεί σύντομα

                           Η θριαμβευτική είσοδος του Ιησού στην Ιερουσαλήμ

                                                   Οι στίχοι 20,29-34

Οι στίχοι αναφέρονται στη θεραπεία δύο τυφλών στο δρόμο από την  Ιεριχώ στην Ιερουσαλήμ, στην οποία  πηγαίνει ο Ιησούς για να συλληφθεί, και μάλλον είναι επανάληψη της αντίστοιχης θεραπείας που περιγράφεται στους στίχους 9,27-31. Τοποθετούνται όμως εδώ σε μία διαφορετική συνάφεια και αποτελούν έναν ειρωνικό σχολιασμό στο επεισόδιο που περιγράφει προηγουμένως ο Ματθαίος, που αφορά το αίτημα των γιών Ζεβεδαίου, που διατυπώθηκε μέσω της μητέρας τους[1]. Το συμπέρασμα που βγαίνει είναι πως οι μαθητές δεν είχαν κατανοήσει ούτε το έργο ούτε την αποστολή του Ιησού, ενώ αυτό συνέβη με δύο τυφλούς, που έβλεπαν με τα μάτια της ψυχής τους.

Όπως τονίζει ο Ματθαίος, όταν έφυγε ο Ιησούς από την Ιεριχώ, τον ακολούθησε πολύς κόσμος. Δύο τυφλοί που κάθονταν στην άκρη του δρόμου, όταν άκουσαν πως περνάει ο Ιησούς άρχισαν να φωνάζουν: «Κύριε, Υιέ του Δαβίδ σπλαχνίσου μας». Ο κόσμος τους μάλωνε και τους έλεγε να σωπάσουν. Αυτοί όμως συνέχιζαν. Τότε ο Ιησούς τους ρωτάει τι θέλουν να κάνει. Αυτοί τότε ζητούν να τους ανοίξει τα μάτια. Αυτοί τότε απέκτησαν το φως τους και τον ακολούθησαν.

Το επεισόδιο προϋποθέτει την κατανόηση από το πλήθος της μεσσιανικής αποστολής του Ιησού και της φήμης του ως θεραπευτή. Ο κόσμος τον ακολουθεί ως την Ιερουσαλήμ γιατί πιστεύει ότι η μεσσιανική βασιλεία, όπως την περίμενε, ως εθνική δηλαδή και κοινωνική αποκατάσταση του Ισραήλ, είχε ήδη αρχίσει να έρχεται με την πορεία του Ιησού προς την Αγία Πόλη. Αυτή η κατάσταση ήταν συνηθισμένη τον 1^ο αι. μ. Χ. Οι Ιουδαίοι ήταν πρόθυμοι, μέσα στο αποκαλυπτικό περιβάλλον που καλλιεργούνταν συνεχώς, να ακολουθήσουν αυτόκλητους Μεσσίες ή να τους δημιουργήσουν και να τους αποδώσουν γνωρίσματα που θα επιθυμούσαν να έχουν. Είναι χαρακτηριστικά τα παραδείγματα που παραθέτει ο Ιώσηπος αλλά και οι σχετικές πληροφορίες που δίνει η Καινή Διαθήκη. Έτσι κάποιος Θευδάς  οικειοποιήθηκε μεσσιανικούς τίτλους, αλλά το κίνημά του απέτυχε. Όπως λέει ο Ιώσηπος: «F£dou dݝ tÁj 'Iouda…aj ™pitropeÚontoj gÒhj tij ¢n¾r Qeud©j ÑnÒmati pe…qei tÕn ple‹ston Ôclon ¢nalabÒnta t¦j kt»seij ›pesqai prÕj tÕn 'Iord£nhn potamÕn aÙtù· prof»thj g¦r œlegen enai, kaˆ prost£gmati tÕn potamÕn sc…saj d…odon œcein œfh paršxein aÙto‹j ρvd…an. kaˆ taàta lšgwn polloÝj ºp£thsen. oÙ m¾n e‡asen aÙtoÝj tÁj ¢frosÚnhj Ônasqai F©doj, ¢ll' ™xšpemyen ‡lhn ƒppšwn ™p' aÙtoÚj, ¼tij ¢prosdÒkhtoj ™pipesoàsa polloÝj mn ¢ne‹len, polloÝj dέ zîntaj œlaben, aÙtÕn dݝ tÕn Qeud©n zwgr»antej ¢potšmnousi t¾n kefal¾n kaˆ kom…zousin e„j `IerosÒluma»[2], ενώ χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση του Ιούδα του Γαλιλαίου που ξεσηκώθηκε κατά της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, εξαιτίας του ζητήματος του φόρου[3], καθώς και του Αιγύπτιου[4].

Ο τίτλος Υιός Δαβίδ με τον οποίο οι δύο τυφλοί επικαλούνται τον Ιησού φανερώνει τη μεσσιανική του ιδιότητα αλλά και τη θεραπευτική του δύναμη. Όπως τονίστηκε, μεγάλο μέρος του πλήθους τον θεωρούσε ως Μεσσία και γι’ αυτό τον ακολουθούσε. Επομένως η επίκληση έχει να κάνει με το ότι ο Ιησούς, ως θεωρούμενος Μεσσίας είναι απόγονος του Δαβίδ. Παράλληλα, εφόσον ήταν γνωστές οι θεραπείες του Ιησού, δεν ήταν δύσκολο να ταυτιστεί με τον Υιό του Δαβίδ, τον οποίο η λαϊκή αντίληψη τον θεωρούσε ως κατεξοχήν θεραπευτή. Εξαιτίας αυτών των ιδιοτήτων, που του αποδίδουν με τον τίτλο Υιός Δαβίδ, αξιώνουν, όπως εύστοχα παρατηρεί ο Ωριγένης, να ελεηθούν από τον Ιησού[5].

Οι στίχοι 21,1-11

Μετά το κεφάλαιο 21 ο Ματθαίος αρχίζει να περιγράφει τα γεγονότα που συνέβησαν στην Ιερουσαλήμ. Ο Ιησούς και οι μαθητές του εισέρχονται στην πόλη του Δαβίδ. Στην αρχή της αφήγησης είναι χαρακτηριστικά τα στοιχεία του μεσσιανικού θριάμβου του, που δικαιολογούν και τον τίτλο Υιός Δαβίδ που θα του αποδώσει το πλήθος. Η χριστολογία όμως κατόπιν αλλάζει και οι πρώτες κοινότητες επιλέγουν να παρουσιάσουν τον αρχηγό της πίστης τους σαν τον Πάσχοντα Δούλο του Θεού, ο οποίος, μέσα από το Πάθος, θα οδηγήσει την ανθρωπότητα, και όχι μόνο τον Ισραήλ, στη λύτρωση.

Πιο αναλυτικά, οι στίχοι 21,1-11 αναφέρονται στη θριαμβευτική είσοδο του Ιησού και των μαθητών του στην Ιερουσαλήμ. Μόλις φτάνουν κοντά στην ιερή πόλη ο Ιησούς στέλνει δύο μαθητές του να του φέρουν ένα γαϊδούρι και το πουλάρι του. Ο Ματθαίος συνδέει το γεγονός με τη σχετική προφητεία του Ζαχαρία[6]

Οι μαθητές κάνουν όπως τους λέει ο δάσκαλός τους. Ο Ιησούς ανεβαίνει στο ζώο και προχωράει προς την πόλη.  Το πλήθος άρχισε τότε να κραυγάζει: «Δόξα στον Υιό του Δαβίδ! Ευλογημένος αυτός που έρχεται σταλμένος από τον Κύριο! Δόξα στο Ύψιστο Θεό!». Όταν μπήκαν στην πόλη αναστατώθηκαν όλοι και το πλήθος έλεγε ότι αυτός είναι ο προφήτης Ιησούς από τη Ναζαρέτ.

Κατ’ αρχήν να τονιστεί ότι δεν υπάρχουν λόγοι που να αμφισβητούν τον ιστορικό πυρήνα της διήγησης. Όπως έχει ειπωθεί και προηγουμένως, το έντονο αποκαλυπτικό κλίμα του 1^ου αι. μ.Χ. έκανε συνέχεια να εμφανίζονται άτομα που πίστευαν στο μεσσιανικό τους ρόλο και πολλοί τους ακολουθούσαν, χωρίς να λογαριάζουν τις συνέπειες, που θα είχε μία ενδεχόμενη στάση κατά των Ρωμαίων, αφού πάντα τα μεσσιανικά κινήματα, αυτό το στόχο είχαν. Να ξεσηκώσουν το λαό κατά της αυτοκρατορίας Το ζήτημα είναι κατά πόσον ο Ιησούς, στη φάση της εισόδου του στην Ιερουσαλήμ, έδινε στο μεσσιανικό του ρόλο και μία εθνικοαπελευθερωτική διάσταση. Πάντως είναι γεγονός ότι εύκολα το πλήθος θα του απέδιδε έναν τέτοιο ρόλο, αφού δείχνει να γνώριζε τις θεραπείες και τους εξορκισμούς που έκανε[7].

Άλλωστε ο τίτλος Υιός Δαβίδ που του αποδίδει το πλήθος οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τον περιμένουν σαν τον απεσταλμένο του Θεού, που θα τους λυτρώσει. Αυτή η λύτρωση σίγουρα περιλαμβάνει και την εθνική αποκατάσταση που αποτελούσε ένα  από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούσαν τον Ιουδαϊσμό του 1^ου αι. μ. Χ..

Ο τίτλος φαίνεται να είναι ταυτόσημος με τους τίτλους που περιέχονται στην ίδια ενότητα, «βασιλεύς», «ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου» και «Προφήτης». Τον περιμένουν λοιπόν να μπει στην Ιερουσαλήμ  και να επανασυστήσει την ένδοξη βασιλεία του προπάτορα Δαβίδ[8], σαν βασιλιάς του περιούσιου λαού.

Οι στίχοι 21,14-16

Όταν ο Ιησούς ήλθε στην Ιερουσαλήμ, μπήκε στο Ναό και, αφού έδιωξε όλους αυτούς που έκαναν αγοραπωλησίες, τον πλησίασαν τυφλοί και κουτσοί, που τους θεράπευσε. Τα παιδιά άρχισαν τότε να φωνάζουν «δόξα στον Υιό του Δαβίδ». Οι αρχιερείς αγανάκτησαν και του είπαν «Δεν ακούς τι λένε αυτοί;» Ο Ιησούς τότε τους απαντάει  με τον ψαλμό 8,3 «από το στόμα των νηπίων και των βρεφών έκανες να βγει τέλειος ύμνος».

Ο Ιησούς φαίνεται λοιπόν να αποδέχεται το μεσσιανικό τίτλο Υιός Δαβίδ και γι’ αυτό προκαλεί την αγανάκτηση των αρχιερέων. Η οικειοποίηση τίτλου που ανήκε στο Μεσσία σήμαινε βλασφημία κατά του Θεού, και η τιμωρία γι’ αυτό ήταν ο θάνατος. Αυτό άλλωστε τονίζεται στο διάλογο του Ιησού με τον Αρχιερέα, που παραθέτουν οι Ευαγγελιστές, ενώπιον του Μεγάλου Συνεδρίου[11]. Επίσης οι αρχές του ιουδαϊσμού φοβούνταν και τις εξεγέρσεις, που προκαλούσαν οπαδοί των επονομαζόμενων Μεσσιών, εναντίον της Ρώμης, επειδή αυτές  κατέληγαν πάντα σε αποτυχία και καταπνίγονταν στο αίμα των επαναστατών. Αυτό άλλωστε υπονοούν και τα λόγια των Αρχιερέων και Φαρισαίων, που παρατίθενται στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη: «Τι θα κάνουμε; Γιατί πολλά σημεία κάνει αυτός ο άνθρωπος. Αν τον αφήσουμε να συνεχίσει έτσι, όλοι θα πιστέψουν σ’ αυτόν, και τότε θα επέμβουν οι Ρωμαίοι και θα καταστρέψουν και το ναό μας και το έθνος μας»[12].

Στο κέντρο του επεισοδίου βρίσκεται ο τίτλος Υιός Δαβίδ. Η πρώτη κοινότητα, διασώζοντας το περιστατικό, ταυτίζει και πάλι τον Ιησού, ως θεραπευτή, με το γιο του Δαβίδ, Σολομώντα, ο οποίος, όπως έχει τονιστεί, θεωρούνταν από τις λαϊκές αντιλήψεις, ως ο κατεξοχήν θεραπευτής. Παράλληλα, αφού ο τίτλος έχει αποδοθεί στον Ιησού, και τον ταυτίζει έτσι με το γιο του μεγάλου Ιουδαίου βασιλιά, του δίνει το δικαίωμα να αναμορφώσει τη λατρεία, όπως είχε κάνει και ο Σολομώντας με την ίδρυση του Ναού. Έτσι παρά τη ρητή απαγόρευση  του Νόμου[13], αποδέχεται τους τυφλούς και τους κουτσούς στο ιερό («™n tù ƒerù») και τους θεραπεύει, δημιουργώντας έτσι νέες αντιλήψεις για τη σχέση του Θεού με το λαό[14]. Αυτό φαίνεται να είναι ακόμη μία αιτία για το μίσος εναντίον του των Αρχιερέων και των Γραμματέων.

Οι θεραπείες προκαλούν λοιπόν τον ενθουσιασμό των παιδιών, που είναι σίγουρα για τη Δαβιδική καταγωγή του Ιησού[15]. Ο τίτλος όμως έχει και μεσσιανική χροιά. Τα παιδιά προσβλέπουν στη μεσσιανική εποχή, στην οποία ο Υιός του Δαβίδ θα πραγματοποιήσει τα εθνικά και κοινωνικά όνειρ

---

[1] Μτθ. 20,20-28

[2] Ιουδ. Αρχ. 20,98. Πρβλ. και Πρ. 5,36.

[3] «tij ¢n¾r Galila‹oj 'IoÚdaj Ônoma e„j ¢pÒstasin ™nÁge toÝj ™picwr…ouj kak…zwn, e„ fÒron te `Rwma…oij tele‹n Øpomenoàsin kaˆ met¦ tÕn qeÕn o‡sousi qnhtoÝj despÒtaj». (Ιουδ. Πόλ. 2,118. Πρβλ. και Πρ. 5,37).

[4] «oÙk ¥ra sÝ e Ð A„gÚptioj Ð prÕ toÚtwn tîn ¹merîn ¢nastatèsaj kaˆ ™xagagën e„j t¾n œrhmon toÝj tetrakiscil…ouj ¥ndraj tîn sikar…wn»; (Πρ. 21,38) και «Me…zoni d toÚtou plhgÍ 'Iouda…ouj ™k£kwsen Ð A„gÚptioj yeudoprof»thj· paragenÒmenoj g¦r e„j t¾n cèran ¥nqrwpoj gÒhj kaˆ prof»tou p…stin ™piqeˆj ˜autù perˆ trismur…ouj mn ¢qro…zei tîn ºpathmšnwn, periagagën d aÙtoÝj ™k tÁj ™rhm…aj e„j tÕ ™laiîn kaloÚmenon Ôroj ™ke‹qen oŒÒj te Ãn e„j `IerosÒluma parelqe‹n bi£zesqai kaˆ krat»saj tÁj te `RwmaϊkÁj frour©j kaˆ toà d»mou turanne‹n crèmenoj to‹j suneispesoàsin dorufÒroiς» (Ιώσηπος, Ιουδ. Πόλ. 2,261-262)

[5] Εξηγητικά εις το Ευαγγέλιον του Ματθαίου 16,9

[6] Ζαχ. 9,9

[7] Οι περισσότεροι οπαδοί του Ιησού θα ήταν τα άτομα που τον συνόδευαν από τη Γαλιλαία καθώς και αυτοί που είχαν προστεθεί στη διαδρομή, μέχρι την Ιερουσαλήμ.

[8] Βλ. και Παναγόπουλος 1973,96-97 όπου τονίζεται: «Ο Ιησούς ονομάζεται «βασιλεύς»(στ.5), «υιός Δαυίδ» και «ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου»(στ.9). Εν στ.11 οι όροι ούτοι σχετίζονται προς τον τίτλον «προφήτης», όστις είναι ο «Ιησούς ο από Ναζαρέθ». Η ομολογία αύτη γίνεται υπό του συνοδεύοντος τον Ιησούν όχλου και των οπαδών αυτού….Η ως άνω απάντησις του όχλου προς τους Ιεροσολυμίτας περί του Ιησού προϋποθέτει, ότι ο τίτλος «προφήτης» ήτο γνωστός εις αυτούς ως μεσσιανική επαγγελία. Το ξένος και καινόν εν τοις ώσιν αυτών είναι, ότι ο αναμενόμενος εσχατολογικός προφήτης είναι ο Ιησούς ο από Ναζαρέθ, όστις εισέρχεται υπό τας ιαχάς των κατοίκων εις την πόλιν του βασιλεως Δαυίδ. Εις την προκειμένην περίπτωσιν ο τίτλος «προφήτης» αποδίδεται εις τον Ιησούν επί τη βάσει της ζώσης εν τη εποχή εκείνη παραδόσεως περί του εσχατολογικού προφήτου. Είναι φανερόν ότι εν τη ως άνω συναφεία οι τίτλοι «βασιλεύς», «ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου» και κυρίως «Υιός Δαυίδ» χρησιμοποιούνται ως ταυτόσημοι προς τον τίτλον «προφήτης». Συνεπώς ο Ιησούς θεωρείται υπό του όχλου ως απόγονος εκ του σπέρματος Δαυίδ, όστις εισέρχεται εις την βασιλίδα πόλιν δια να επανασυστήσει την βασιλείαν αυτού και να ηγηθή ως βασιλεύς του καινού θεοκρατικού λαού»

[9] Βλ. για παράδειγμα το υπόμνημα στο Ματθαίο του ιερού Χρυσοστόμου. Εκτός των άλλων, κάνει και αλληγορική ερμηνεία κάποιων σημείων του επεισοδίου: « 'Entaàqa g¦r ¹ 'Ekklhs…a dhloàtai di¦ toà pèlou, kaˆ Ð laÕj Ð nšoj, Ð pot mn ¢k£qartoj, met¦ d tÕ kaq…sai tÕn 'Ihsoàn kaqarÕj genÒmenoj». (PG 58,628).

[10] Κατήχηση 12,10

[11] Μτθ. 26,63-64 και παράληλα.

[12] Ιωάν. 11,47-48.

[13] «p©j ¥nqrwpoj, ú ¨n Ï ™n aÙtù mîmoj, oÙ proseleÚsetai, ¥nqrwpoj cwlÕj À tuflÕj À kolobÒrrin À çtÒtmhtoj  À ¥nqrwpoj, ú ™stin ™n aÙtù sÚntrimma ceirÕj À sÚntrimma podÒj» (Λευιτ. 21,18-19).

[14] Βλ. και Saldarini 1993, 1046.

[15] Βλ. και τις ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις του Σ. Αγουρίδη (2000, 203-205), για τις φωνές των παιδιών που απευθύνονται στον Ιησού.

[16] PG 58,633.

                                                                                                           Νίκος Παύλου

Ιορδανία: Ιεροί τόποι

  Τα σημερινά "ΤΑΞΙΔΙΑ" του ΒΗΜΑΤΟΣ επιφυλάσσουν μία ευχάριστη έκπληξη: Ένα οδοιπορικό σε τόπους της Ιορδανίας που έχουν συνδεθεί με βιβλικά γεγονότα,  με πολλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες, που διαφωτίζουν. Για να πάρετε μία γεύση πατήστε εδώ (και η φωτό προέρχεται από την ηλεκτρονική έκδοση του ΒΗΜΑΤΟΣ).  

Το 5ο τεύχος του 14Press είναι γεγονός!

Επειδή πρώτα και πάνω απ' όλα είμαστε δάσκαλοι σας συστήνω ολόθερμα το 5ο τεύχος του ηλεκτρονικού περιοδικού του σχολείου μου 14Press που περιέχει μόνο εργασίες μαθητών μας. Είναι ένα ολόδροσο τεύχος γεμάτο άνοιξη με σπουδαίες εργασίες! Ψυχή του όπως πάντα η αγαπητή φίλη και συνάδελφος Κατερίνα Σιαχανίδου, που της αξίζουν πολλά συγχαρητήρια για την σπουδαία δουλειά που κάνει. Για να δείτε το περιοδικό πατήστε http://14press.gr/

Για τις σχέσεις Εκκλησίας-Έθνους

Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύτηκε ως επιστολή στο περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ (η ημερομηνία γραφής, όπως φαίνεται, είναι η 17.10.2001). Εδώ παρουσιάζεται σε μία φωτογραφικά ανατύπωση.

Το "Ψηφιακό σχολείο" στο μάθημα των Θρησκευτικών

Είναι γνωστή η σχέση που έχει το μάθημα των Θρησκευτικών με τις Νέες Τεχνολογίες. Στην πραγματικότητα οι Θεολόγοι είναι πρωτοπόροι στη χρήση τους. Απόδειξη γι' αυτό είναι η παρουσίαση της ενότητας "Ο συνάνθρωπος ως αδελφός" του βιβλίου της Β΄Λυκείου εξολοκλήρου με το υλικό που διαθέτει η σχετική τοποθεσία του Ψηφιακού Σχολείου.
Η διδασκαλία έγινε σε μαθητές της Β΄ τάξης ( δύο τμήματα ταυτόχρονα)  του 9ου Λυκείου Λάρισας, σε αίθουσα του 14ου Γυμνασίου Λάρισας, από την κ. Δέσποινα Πανάγου και τον υπογράφοντα. Την τίμησαν με την παρουσία τους οι εκλεκτοί συνάδελφοι κκ Μιχαηλίδης Κωνσταντίνος και Γκουνέλας Χρήστος, που είχαν αποφασιστική συμβολή στην παρουσίαση.

Θρησκευτικά και εξετάσεις

Ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε το 2001 στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, την εποχή που ήταν στην κορύφωσή του ο αγώνας για την παραμονή των Θρησκευτικών στα πανελληνίως εξεταζόμενα μαθήματα.