ΘΕΟΛΟΓΟΙ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΠΙΝΑΚΑ
ΓΙΑΤΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΔΙΑΛΟΓΟΣ
Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου
Παρασκευή 28 Νοεμβρίου 2014
Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2014
"ΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ". ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Για να δείτε τη διάδραση κλείστε και ανοίξτε το έγγραφο word που την περιέχει
Πέμπτη 30 Οκτωβρίου 2014
Χαναανιτική θρησκεία
Οι μαρτυρίες
για τη φοινικική/χαναανιτική θρησκεία προέρχονται
από τις αρχαιολογικές ανασκαφές και από φιλολογικά κείμενα.
Όσον αφορά τις
πρώτες[1], πολύ
σημαντικές πληροφορίες για τη μελέτη της φοινικικής θρησκείας, δίνουν οι
πλίνθινες πινακίδες που έχουν βρεθεί στη βιβλιοθήκη της περιοχής της Ρας
Σιάμρα. Η τοποθεσία ταυτίζεται με την αρχαία Ουγαρίτ, και τα ευρήματα φωτίζουν
αρκετές πτυχές της θρησκείας όλης της περιοχής.
Κατεξοχήν
φιλολογική μαρτυρία για τη φοινικική θρησκεία είναι αυτή του Σαγχουνιάθων, που
έχει μεταδώσει ο Φίλων της Βύβλου(64-140 μ.Χ.), και έχει διασώσει ο Ευσέβιος
Καισαρείας στο έργο του «Ευαγγελική Προπαρασκευή»[2].
Σύμφωνα
λοιπόν με τις παραπάνω πηγές, βασικές
θεότητες του φοινικικού πανθέου είναι ο Ελ, ο Βάαλ και η Αστάρτη. Ο πρώτος
είναι ο αρχηγός των θεών, ο φιλάγαθος και οικτίρμων Ελ. Είναι ο πατέρας και ο
δημιουργός θεών και ανθρώπων.
Σημαντική
θεότητα είναι ο Βάαλ, που θεωρείται θεός της βροχής και της ευφορίας. Παράλληλα
είναι ο κύριος της γης, ο ισχυρός, ο ηγεμόνας. Στην ουσία εκπροσωπεί την
θνήσκουσα και αναγεννώμενη βλάστηση. Ταυτιζόταν με τον Άδωνι, ενώ στην Τύρο
λατρευόταν με το όνομα Melquart.
Την τριάδα
συμπληρώνει η θεά Αστάρτη (Ashera για τους κατοίκους της περιοχής) σύζυγος και αδελφή του Βάαλ[3].
Είναι η γονιμοποιός δύναμη, ενώ οι αναλογίες του ρόλου της με αυτόν της
Αφροδίτης είναι ευκολοδιάκριτες.
Χαρακτηριστικό
της φοινικικής θρησκείας είναι η διάκριση ανάμεσα στον «μακρινό» και τον
«κοντινό» θεό[4]. Ο «μακρινός» είναι ο
δημιουργός που δεν ασχολείται με τις τρέχουσες υποθέσεις του κόσμου. Είναι
απόκοσμος και απόμακρος. Ενώ ο «κοντινός» φροντίζει με τις ενέργειές του να
δημιουργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την ευτυχία και τη σωτηρία των
ανθρώπων, με τους οποίους έρχεται σε άμεση επαφή. Ο πρώτος ρόλος αφορά τον Ελ,
που αν και είναι ο αρχηγός των θεών, δε φαίνεται να έχει συμμετοχή στην επίλυση
των ανθρώπινων υποθέσεων, ούτε οι πιστοί τον επικαλούνται ιδιαίτερα. Αντίθετα ο
Βάαλ είναι θεός της καθημερινότητας, ο «κοντινός» θεός που καθήκον του είναι να
έχει άμεση επαφή με τους ανθρώπους.
Ενδιαφέρον για
το θέμα μας παρουσιάζει ο ουγαριτικός μυθολογικός κύκλος που αφορά τους αγώνες
του Βάαλ για την εξουσία και τις συμμαχίες του με άλλες θεότητες. Τα σχετικά
κείμενα διασώθηκαν σε δέκα πλίνθινες πλάκες εκ των οποίων οι τρεις ήταν
ακρωτηριασμένες. Δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά από τον C. Virroleaud σε τεύχη του αρχαιολογικού περιοδικού Syria (1931
κ.ε.)[5].
Σύμφωνα με
αυτόν, η διπλή θεότητα του χαναανιτικού πανθέου Χουσώρ-και- Χασίς διατάζεται να
οικοδομήσει ανάκτορο για το θεό Γιάμ. Διαφωνεί με αυτό ο θεός Αστάρ και
μονομαχεί με το Γιάμ ο οποίος τελικά αναγνωρίζεται ως βασιλιάς. Ο τελευταίος
αισθάνεται και μεγάλη χαρά, γιατί έχει εξασφαλίσει λαμπρό οίκημα για τον εαυτό
του. Ο Βάαλ όμως δε συμφωνεί με αυτό, έρχεται σε ρήξη με το Γιάμ, τον οποίο και
νικάει με τη βοήθεια δύο μαγικών ροπάλων. Ακολουθεί γιορτή, ενώ η θεά του
πολέμου και αδελφή του Βάαλ, Ανάθ σφάζει τους εχθρούς του αδελφού της.
Όλοι οι θεοί
τότε συμφωνούν ότι ο Βάαλ δεν έχει ανάκτορο αντάξιο του αξιώματός του. Η Ανάθ
τονίζει ότι θα ζητήσει από τον Ελ να δώσει την άδεια γι’ αυτό. Πράγματι έτσι γίνεται
και ο θεός Χουσώρ-και- Χασίς αναλαμβάνει την κατασκευή του ανακτόρου. Όταν αυτό
τελειώνει, γιορτάζονται τα εγκαίνια με μεγαλοπρέπεια. Ο Βάαλ ανεβαίνει στο
θρόνο, επισκέπτεται την περιοχή του και μετά εγκρίνει την κατασκευή παραθύρου
στον οίκο του. Φύλακας του παράθυρου ορίζεται ο Χουσώρ- και- Χασίς[6].
Το συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι πως δε μπορεί να
υπάρξει θεότητα αντάξια του ονόματός της, χωρίς την ύπαρξη χώρου στον οποίο θα
κατοικεί. Είναι μία αντίληψη που είχε περάσει και στους Ισραηλίτες. Εκείνο που
έδινε την ιδεολογική φόρτιση στο ιερό της Ιερουσαλήμ, το Ναό του Σολομώντα,
αλλά και τους κατοπινούς ναούς του Ζοροβάβελ και του Ηρώδη, ήταν η ιδέα πως
αποτελούσε το κατοικητήριο του Θεού. Αυτή η άποψη αναπτύσσεται στους ψαλμούς
αλλά και σε προφητικά κείμενα[7].
Η ύπαρξη λοιπόν των φοινικικών θεοτήτων εξαρτώνταν από
τη δημιουργία ιερών χώρων που θα ήταν αφιερωμένοι σε αυτούς. Γίνεται λοιπόν
αντιληπτή η μεγάλη σημασία που απέδιδαν οι πιστοί τους στην κατασκευή ναών προς
τιμήν τους. Στην πραγματικότητα φαίνεται να προηγείται ο Ναός και κατόπιν να
ακολουθεί η λατρεία προς τιμήν του θεού.
[1] Βλ. Α. Χαστούπη 1951: Τα
εν Ras
Shamra (αρχαία Ουγαρίτιδι) αρχαιολογικά ευρήματα· η σπουδαιότης και
η προς την Π. Διαθήκην σχέσις αυτών, εν Αθήναις.
[2] ΒΕΠ, τ. 25, 16,6 κ.ε.,
Αθήναι 1960
[3] Σε κάποιες πηγές
παρουσιάζεται σαν γυναίκα του Ελ.
[4] Οι όροι «μακρινός» και
«κοντινός» θεός είναι δανεισμένοι από την επιστήμη της θρησκειολογίας. Για το
θέμα βλ. περισσότερα στο Μιλτιάδης Κωνσταντίνου 1983: «Ο Κύριος εβασίλευσεν» Η
απόδοση του τίτλου «βασιλιάς» στο Γιαχβέ» σελ. 62 - 63, όπου και η σχετική
βιβλιογραφία.
[5] Βλ. και Αθ. Χαστούπη
1972-1975: Θρησκευτικά ουγαριτικά κείμενα, εν Αθήναις, σελ. 31
[6] Δημοσίευση στην ελληνική
βλ. στο Χαστούπης 1972-1975 σελ.39-104, όπου υπάρχει και η σχετική βιβλιογραφία
των πρώτων δημοσιεύσεων.
[7]
Ενδεικτικά βλ. Ψλ. 27,4 : «Ένα απ’ τον Κύριο ζητάω: Στον οίκο του να κατοικώ
όλες τις μέρες που θα ζω», Ψλ. 76,3: «Στην Ιερουσαλήμ στήθηκε ο ναός του κι η
κατοικία του στη Σιών» (μετάφραση ΠΔ), ενώ από τα προφητικά κείμενα βλ. το
όραμα του Ησαΐα που είδε τη θεοφάνεια μέσα στο Ναό, κατεξοχήν χώρο που ανήκει
στο Θεό (Ησ. 6, 1-10) . Παράλληλα βλ. και Ιερ. 7,1 ∙ 26,2 .
Τετάρτη 8 Οκτωβρίου 2014
Θρησκευτικά αφηγήματα
Ένα θρησκευτικό αφήγημα (τα στοιχεία του βιβλίου δίνονται στη συνέχεια). Αξίζει να διαβαστεί, ως ντοκουμέντο, που βοηθάει να κατανοηθούν νοοτροπίες μιας άλλης εποχής.
Ο ΑΣΩΤΟΣ ΥΙΟΣ
Εἰς τὴν ρίζαν ἑνὸς βράχου, σκυμμένος ἐπὶ τῆς ποιμενικῆς
ράβδου του, ἐστέκετο θλιμμένος ὁ Ἄσωτος Υἱός. Φορεῖ πα-
μπάλαιον ἔνδυμα δούλου, τὸ ὁποῖον δὲν προστατεύει διόλου
τὸ σῶμα του ἀπὸ τοὺς τέσσαρας ἀνέμους. Ἐλεεινὰ σανδάλια
προστατεύουν δῆθεν τοὺς πόδας του, οἱ ὁποῖοι κολυμβοῦν
εἰς τὴν λάσπην καὶ τὴν σκόνην καὶ πληγώνονται ἀπὸ
τὰς πέτρας καὶ τοὺς βράχους. Αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς του,
μακραὶ καὶ ἄτακτοι, πίπτουν εἰς τοὺς ἀδυνάτους ὤμους
του. Ἡ καθημερινὴ πεῖνα τὸν ἔχει μαράνει ἐντελῶς. Ἡ
καθημερινὴ τροφή του εἶναι ἐλαχίστη. Πῶς νὰ τολμήσῃ
νὰ τὴν συμπληρώση μὲ τὰ χαρούπια, τὰ ὁποῖα ἀφθόνως
ἔτρωγεν ἡ ἀγέλη τῶν χοίρων;... Μία ἄσπλαγχνος φωνὴ
ἀπὸ τὴν κορυφὴν τοῦ βράχου -ἡ φωνὴ τοῦ ἰδιοκτήτου τῶν
χοίρων- τὸν ἔκανε νὰ τρέμῃ ἀπὸ τὸν φόβον του!
Αἰφνιδίως οἱ λογισμοί του θολώνουν. Βλέπει μὲ τὴν
φαντασίαν τοὺς φίλους του τῶν καλῶν ἡμερῶν. Μὲ αὐτοὺς
καὶ χάριν αὐτῶν ἐσπατάλησε κάποτε εἰς τὴν πρωτεύουσαν
τῆς χώρας τὴν πατρικὴν περιουσίαν του. Ὅλοι αὐτοὶ τὸν
εἰρωνεύονται τώρα διὰ τὴν ἀθλιότητά του. Κανεὶς δὲν
εὑρίσκει οὔτε ἓνα λόγον στοργικόν, παρήγορον. Δὲν ἐθυσίαζε
κανεὶς οὔτε ἕν τεμάχιον ξηροῦ ἄρτου, διὰ νὰ καταπραΰνῃ
τὴν πεῖναν του.
Καὶ τα βλέμματα τῆς φαντασίας του καρφώνονται εἰς
τόπους μακρινούς. Βλέπει τὸ μέγαρον τοῦ πατρός του. Βλέπει
τὴν μεγάλην αἴθουσαν τῶν συμποσίων πλημμυρισμένην
ἀπὸ πιστοὺς καὶ ἀγαπητοὺς φίλους καὶ ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν
τὸν γέροντα πατέρα καὶ τὸν πρεσβύτερον ἀδελφόν του.
Βλέπει ἀκόμη τὴν τράπεζαν τῶν ὑπηρετῶν φορτωμένην
μὲ ἄφθονα φαγητά. Καὶ βαθὺς στεναγμὸς ἐξέρχεται ἀπὸ τὸ
στῆθος του.
- Πόσοι μισθωτοὶ τοῦ πατρός μου χορταίνουν μὲ πλούσια
φαγητά, ἐγὼ δὲ ἀποθνήσκω τῆς πείνης!
Ἡ ράβδος φεύγει ἀπὸ τὰς χεῖρας του καὶ αὐτὸς κλονίζεται
καὶ πίπτει ἐπὶ τοῦ βράχου. Θέτει τὴν κεφαλὴν μεταξὺ τῶν δύο
χειρῶν καὶ σκέπτεται: Τί νὰ κάμῃ; Νὰ ὑπομείνῃ ἀπὸ πεῖσμα
τὴν σημερινὴν ἀθλιότητα; νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν πατρικήν
του οἰκίαν; καὶ μὲ ποῖον δικαίωμα; Δὲν ἔλαβε τὸ μερίδιόν
του ἐκ τῆς περιουσίας καὶ δὲν τὸ κατέφαγεν ἀσώτως μετὰ
τῶν φίλων του; Θὰ τὸν ἐδέχοντο ἆραγε εἰς τὴν πατρικὴν
στέγην ἢ θὰ τὸν ἐδίωκον μακράν; Ἀλλ’ ὄχι! Τὸ πολὺ πολὺ
θὰ τὸν κατέτασσον εἰς τοὺς μισθωτοὺς ἐργάτας. Καὶ ἔλαβε
τὴν μεγάλην ἀπόφασιν: τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιστροφῆς.
Ἀπὸ τὸν ἐξώστην ἑνὸς ἀρχοντικοῦ μεγάρου εἵς λευκόμαλλος
γέρων παρακολουθεῖ τὴν ἐργασίαν τῶν ἀνθρώπων, οἱ
ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς τοὺς ἀπεράντους ἀγρούς του μὲ τὸν
πρεσβύτερον υἱόν του. Ἀλλὰ προσέχει πραγματικῶς εἰς τοὺς
ἀγρούς; Καθόλου. Οἱ λογισμοὶ τοῦ γέροντος πετοῦν μακράν,
πολὺ μακράν. Σκέπτεται τὸν ἄσωτον υἱόν του. Εἶχε μάθει
καὶ αὐτὸς τὸ ἄθλιον κατάντημα τοῦ νεωτέρου υἱοῦ του.
Καὶ ἡ πατρικὴ καρδία ἐπληγώνετο ἀπὸ τὴν λύπην. Καὶ ὁ
ταλαίπωρος γέρων ἐμονολόγει:
-Ἀλήθεια λοιπόν, τὰ ἔχασεν ὅλα, τὰ ἔφαγεν ὃλα! Καὶ
τώρα πεινᾶ ὁ υἱός μου, τὸ σπλάχνον μου; Ὤ, ἄν ἐπέστρεφε!...
Καὶ ἄν ὄχι; Θὰ κλείσω τοὺς ὀφθαλμούς, χωρὶς νὰ ἴδω τὸ
τέκνον μου;
Αἰφνιδίως σταματᾶ τὸ βλέμμα του εἰς τὰ βάθη τοῦ
ὁρίζοντος, εἰς τὸν μεγάλον δρόμον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἔφυγε
κάποτε ὁ υἱός του. Εἶναι σκιὰ ἤ ἄνθρωπος; Ἡ πατρικὴ
καρδία ἐπιμένει, προσέχει ὅσον πλησιάζει ὁ ταξιδιώτης,
ἀναγνωρίζει μερικὰ χαρακτηριστικά˙ ἡ πατρικὴ καρδία
τώρα σκιρτᾶ. Ἤτο πράγματι ὁ ἄσωτος υἱός.
Ὡς ἀστραπὴ κατὲρχεται τὰς βαθμίδας καὶ τρέχει μὲ
λαχτάραν. Τὸν ἐναγκαλίζεται σφιγκτά, τὸν φιλεῖ καὶ τὸν
ξαναφιλεῖ, χωρὶς νὰ χορταίνῃ. Καὶ ἀκούει τὴν σπαρακτικὴν
φωνὴν τοῦ υἱοῦ του:
-Πατέρα, δὲν εἶμαι πλέον ἄξιος νὰ εἶμαι υἱός σου! Βάλε με
μὲ τοὺς ὑπηρέτας σου. Θὰ ἔχω τοὐλάχιστον ἐνδύματα καὶ
τροφήν. Μοῦ ἀρκεῖ αὐτό. Τόσον ἀξίζω!
Τώρα ἐξέσπασεν ἡ πατρικὴ καρδία· σπογγίζει τὰ δάκρυά
του ὁ γέρων καὶ λέγει πρὸς τοὺς ὑπηρέτας του:
-Φέρετε τὴν καλυτέραν στολήν, τὸ πολυτιμότερον
δακτυλίδι καὶ τὰ κομψότερα ὑποδήματα. Πῶς εἶναι δυνατὸν
τὸ ἀγαπητόν μου τέκνον νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ μέγαρόν μου μὲ
αὐτὰ τὰ ἐνδύματα τοῦ ἐπαίτου; Σφάξατε ἀμέσως τὸν μόσχον
τὸν σιτευτόν, διὰ νὰ πανηγυρίσωμεν τὴν ἐπάνοδόν του.
Ὑπάρχει μεγαλυτέρα ἑορτὴ ἀπὸ τὴν σημερινήν; Ἐπὶ τόσα
ἔτη ἔκλαιον ἀπαρηγόρητος, διότι τὸν ἐνόμιζον νεκρόν. Καὶ
τώρα ζῇ˙ καὶ εὑρίσκεται πλησίον μας. Ἄς ἑτοιμασθῇ λοιπὸν
ἡ ἑορτή. Θέλω νὰ λησμονήσῃ τὸ τέκνον μου τὰ βάσανά
του.
Καὶ ἀντήχησαν καθ’ ὅλην τὴν οἰκίαν τραγούδια
χαρᾶς. Καὶ τοιουτοτρόπως ὅλον τὸ μέγαρον καὶ ὅλη ἡ
πόλις ἐπανηγύρισε τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ παραπλανηθέντος
Ἀσώτου.
ΔΗΜ. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ - ΝΙΚ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ
ΠΑΥΛΟΥ ΝΙΡΒΑΝΑ - ΔΗΜ. Γ. ΖΗΣΗ Κ.Α.
ΑΝΑΓ Ν Ω Σ Τ ΙΚΟ
γιὰ τὴν ἕκτη τάξη τοῦ δημοτικοῦ σχολείου
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
1943
Ο ΑΣΩΤΟΣ ΥΙΟΣ
Εἰς τὴν ρίζαν ἑνὸς βράχου, σκυμμένος ἐπὶ τῆς ποιμενικῆς
ράβδου του, ἐστέκετο θλιμμένος ὁ Ἄσωτος Υἱός. Φορεῖ πα-
μπάλαιον ἔνδυμα δούλου, τὸ ὁποῖον δὲν προστατεύει διόλου
τὸ σῶμα του ἀπὸ τοὺς τέσσαρας ἀνέμους. Ἐλεεινὰ σανδάλια
προστατεύουν δῆθεν τοὺς πόδας του, οἱ ὁποῖοι κολυμβοῦν
εἰς τὴν λάσπην καὶ τὴν σκόνην καὶ πληγώνονται ἀπὸ
τὰς πέτρας καὶ τοὺς βράχους. Αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς του,
μακραὶ καὶ ἄτακτοι, πίπτουν εἰς τοὺς ἀδυνάτους ὤμους
του. Ἡ καθημερινὴ πεῖνα τὸν ἔχει μαράνει ἐντελῶς. Ἡ
καθημερινὴ τροφή του εἶναι ἐλαχίστη. Πῶς νὰ τολμήσῃ
νὰ τὴν συμπληρώση μὲ τὰ χαρούπια, τὰ ὁποῖα ἀφθόνως
ἔτρωγεν ἡ ἀγέλη τῶν χοίρων;... Μία ἄσπλαγχνος φωνὴ
ἀπὸ τὴν κορυφὴν τοῦ βράχου -ἡ φωνὴ τοῦ ἰδιοκτήτου τῶν
χοίρων- τὸν ἔκανε νὰ τρέμῃ ἀπὸ τὸν φόβον του!
Αἰφνιδίως οἱ λογισμοί του θολώνουν. Βλέπει μὲ τὴν
φαντασίαν τοὺς φίλους του τῶν καλῶν ἡμερῶν. Μὲ αὐτοὺς
καὶ χάριν αὐτῶν ἐσπατάλησε κάποτε εἰς τὴν πρωτεύουσαν
τῆς χώρας τὴν πατρικὴν περιουσίαν του. Ὅλοι αὐτοὶ τὸν
εἰρωνεύονται τώρα διὰ τὴν ἀθλιότητά του. Κανεὶς δὲν
εὑρίσκει οὔτε ἓνα λόγον στοργικόν, παρήγορον. Δὲν ἐθυσίαζε
κανεὶς οὔτε ἕν τεμάχιον ξηροῦ ἄρτου, διὰ νὰ καταπραΰνῃ
τὴν πεῖναν του.
Καὶ τα βλέμματα τῆς φαντασίας του καρφώνονται εἰς
τόπους μακρινούς. Βλέπει τὸ μέγαρον τοῦ πατρός του. Βλέπει
τὴν μεγάλην αἴθουσαν τῶν συμποσίων πλημμυρισμένην
ἀπὸ πιστοὺς καὶ ἀγαπητοὺς φίλους καὶ ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν
τὸν γέροντα πατέρα καὶ τὸν πρεσβύτερον ἀδελφόν του.
Βλέπει ἀκόμη τὴν τράπεζαν τῶν ὑπηρετῶν φορτωμένην
μὲ ἄφθονα φαγητά. Καὶ βαθὺς στεναγμὸς ἐξέρχεται ἀπὸ τὸ
στῆθος του.
- Πόσοι μισθωτοὶ τοῦ πατρός μου χορταίνουν μὲ πλούσια
φαγητά, ἐγὼ δὲ ἀποθνήσκω τῆς πείνης!
Ἡ ράβδος φεύγει ἀπὸ τὰς χεῖρας του καὶ αὐτὸς κλονίζεται
καὶ πίπτει ἐπὶ τοῦ βράχου. Θέτει τὴν κεφαλὴν μεταξὺ τῶν δύο
χειρῶν καὶ σκέπτεται: Τί νὰ κάμῃ; Νὰ ὑπομείνῃ ἀπὸ πεῖσμα
τὴν σημερινὴν ἀθλιότητα; νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν πατρικήν
του οἰκίαν; καὶ μὲ ποῖον δικαίωμα; Δὲν ἔλαβε τὸ μερίδιόν
του ἐκ τῆς περιουσίας καὶ δὲν τὸ κατέφαγεν ἀσώτως μετὰ
τῶν φίλων του; Θὰ τὸν ἐδέχοντο ἆραγε εἰς τὴν πατρικὴν
στέγην ἢ θὰ τὸν ἐδίωκον μακράν; Ἀλλ’ ὄχι! Τὸ πολὺ πολὺ
θὰ τὸν κατέτασσον εἰς τοὺς μισθωτοὺς ἐργάτας. Καὶ ἔλαβε
τὴν μεγάλην ἀπόφασιν: τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιστροφῆς.
Ἀπὸ τὸν ἐξώστην ἑνὸς ἀρχοντικοῦ μεγάρου εἵς λευκόμαλλος
γέρων παρακολουθεῖ τὴν ἐργασίαν τῶν ἀνθρώπων, οἱ
ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς τοὺς ἀπεράντους ἀγρούς του μὲ τὸν
πρεσβύτερον υἱόν του. Ἀλλὰ προσέχει πραγματικῶς εἰς τοὺς
ἀγρούς; Καθόλου. Οἱ λογισμοὶ τοῦ γέροντος πετοῦν μακράν,
πολὺ μακράν. Σκέπτεται τὸν ἄσωτον υἱόν του. Εἶχε μάθει
καὶ αὐτὸς τὸ ἄθλιον κατάντημα τοῦ νεωτέρου υἱοῦ του.
Καὶ ἡ πατρικὴ καρδία ἐπληγώνετο ἀπὸ τὴν λύπην. Καὶ ὁ
ταλαίπωρος γέρων ἐμονολόγει:
-Ἀλήθεια λοιπόν, τὰ ἔχασεν ὅλα, τὰ ἔφαγεν ὃλα! Καὶ
τώρα πεινᾶ ὁ υἱός μου, τὸ σπλάχνον μου; Ὤ, ἄν ἐπέστρεφε!...
Καὶ ἄν ὄχι; Θὰ κλείσω τοὺς ὀφθαλμούς, χωρὶς νὰ ἴδω τὸ
τέκνον μου;
Αἰφνιδίως σταματᾶ τὸ βλέμμα του εἰς τὰ βάθη τοῦ
ὁρίζοντος, εἰς τὸν μεγάλον δρόμον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἔφυγε
κάποτε ὁ υἱός του. Εἶναι σκιὰ ἤ ἄνθρωπος; Ἡ πατρικὴ
καρδία ἐπιμένει, προσέχει ὅσον πλησιάζει ὁ ταξιδιώτης,
ἀναγνωρίζει μερικὰ χαρακτηριστικά˙ ἡ πατρικὴ καρδία
τώρα σκιρτᾶ. Ἤτο πράγματι ὁ ἄσωτος υἱός.
Ὡς ἀστραπὴ κατὲρχεται τὰς βαθμίδας καὶ τρέχει μὲ
λαχτάραν. Τὸν ἐναγκαλίζεται σφιγκτά, τὸν φιλεῖ καὶ τὸν
ξαναφιλεῖ, χωρὶς νὰ χορταίνῃ. Καὶ ἀκούει τὴν σπαρακτικὴν
φωνὴν τοῦ υἱοῦ του:
-Πατέρα, δὲν εἶμαι πλέον ἄξιος νὰ εἶμαι υἱός σου! Βάλε με
μὲ τοὺς ὑπηρέτας σου. Θὰ ἔχω τοὐλάχιστον ἐνδύματα καὶ
τροφήν. Μοῦ ἀρκεῖ αὐτό. Τόσον ἀξίζω!
Τώρα ἐξέσπασεν ἡ πατρικὴ καρδία· σπογγίζει τὰ δάκρυά
του ὁ γέρων καὶ λέγει πρὸς τοὺς ὑπηρέτας του:
-Φέρετε τὴν καλυτέραν στολήν, τὸ πολυτιμότερον
δακτυλίδι καὶ τὰ κομψότερα ὑποδήματα. Πῶς εἶναι δυνατὸν
τὸ ἀγαπητόν μου τέκνον νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ μέγαρόν μου μὲ
αὐτὰ τὰ ἐνδύματα τοῦ ἐπαίτου; Σφάξατε ἀμέσως τὸν μόσχον
τὸν σιτευτόν, διὰ νὰ πανηγυρίσωμεν τὴν ἐπάνοδόν του.
Ὑπάρχει μεγαλυτέρα ἑορτὴ ἀπὸ τὴν σημερινήν; Ἐπὶ τόσα
ἔτη ἔκλαιον ἀπαρηγόρητος, διότι τὸν ἐνόμιζον νεκρόν. Καὶ
τώρα ζῇ˙ καὶ εὑρίσκεται πλησίον μας. Ἄς ἑτοιμασθῇ λοιπὸν
ἡ ἑορτή. Θέλω νὰ λησμονήσῃ τὸ τέκνον μου τὰ βάσανά
του.
Καὶ ἀντήχησαν καθ’ ὅλην τὴν οἰκίαν τραγούδια
χαρᾶς. Καὶ τοιουτοτρόπως ὅλον τὸ μέγαρον καὶ ὅλη ἡ
πόλις ἐπανηγύρισε τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ παραπλανηθέντος
Ἀσώτου.
Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου 2014
Πέμπτη 18 Σεπτεμβρίου 2014
Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου 2014
Παλαιά Διαθήκη Α΄Γυμνασίου: Μάθημα 1ο
Μία διαδραστική άσκηση για το πρώτο μάθημα της Α΄ Γυμνασίου (για να δείτε τη διάδραση και να τη χρησιμοποιήσετε, αν θέλετε, πατήστε download, και κατεβάστε το αρχείο word. Στη συνέχεια πατήστε "ενεργοποίηση επεξεργασίας")
Πέμπτη 4 Σεπτεμβρίου 2014
Διδακτική πρόταση για την Α΄Γυμνασίου
ΑΓΩΝΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ
ΓΗ ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΙΑΣ: Η ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΘΕΟ ΔΟΚΙΜΑΖΕΤΑΙ
Οι γειτονικές φυλές του Ισραήλ
Κείμενο
1. «
Πολεμοχαρείς Μαδιανίτες νομάδες με
καμήλες επέδραμαν λεηλατώντας, λυμαινόμενοι όλη τη χώρα (Κρ. 6, 2β-5). Τα νεαρά
βασίλεια της Αμμών και της Μωάβ που βρίσκονταν ανατολικά του Ιορδάνη επιδίωκαν
να υποδουλώσουν τη φυλή Βενιαμίν (Κρ. 3,12 κ.ε.) και τους γαλααδιτικούς οικισμούς
(Κρ. 11 κ.ε.) και ένας συνασπισμός χαναανιτικών πόλεων-κρατών απέκλεισε τις
φυλές της Γαλιλαίας με αποτέλεσμα να κυριαρχήσει στον αγροτικό πληθυσμό»
Κείμενο
2: « Ο Κύριος, ο
Θεός του Ισραήλ λέει: “εγώ σας έβγαλα από την Αίγυπτο, τη χώρα της δουλείας, σας
ελευθέρωσα από την εξουσία των Αιγυπτίων και των άλλων καταπιεστών σας· έδιωξα
τους εχθρούς σας στο πέρασμα σας κι έδωσα σ’ εσάς τη χώρα σας. Και σας είπα:
Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σας. Μη λατρέψετε τους θεούς των Αμορραίων, στων
οποίων τη χώρα έχετε εγκατασταθεί. Αλλά εσείς δε με υπακούσατε”» (Κρ. 6, 8-10)
Ορισμός: Οι Κριτές ήταν απεσταλμένοι του Θεού
που τόνιζαν την αναγκαιότητα της κοινής στρατιωτικής δράσης εναντίον των
εχθρικών φυλών. Δεν είχαν σπουδαία κοινωνική καταγωγή. Μετά το νικηφόρο
αποτέλεσμα της αποστολής τους αναδεικνύονταν σωτήρες, που όφειλαν την επιτυχία
τους στο Θεό.
Κείμενο
3: « Τότε
συγκεντρώθηκαν όλοι οι πρεσβύτεροι του Ισραήλ και ήρθαν στο Σαμουήλ στη Ραμά. “
Τώρα, εσύ γέρασες”, του είπαν, “και οι γιοι σου δεν ακολουθούν το δρόμο σου.
Γι’ αυτό όρισε έναν βασιλιά να μας κυβερνάει, όπως γίνεται σ’ όλα τα άλλα
έθνη”» (Α΄Σαμ. 8,4-5).
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1.
Βρίσκω ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι ΣΩΣΤΕΣ και ποιες ΛΑΘΟΣ
Τη
φυλή του Βενιαμίν επιδίωκαν να την υποδουλώσουν οι Μαδιανίτες
Οι
Ισραηλίτες ζήτησαν βασιλιά, επειδή ήθελαν να μιμηθούν τους Χαναναναίους
Ο
Γεδεών γκρέμισε το άγαλμα του Βάαλ
Ο
Μαδιανίτης είδε στον ύπνο του έναν βράχο να γκρεμίζει τις σκηνές τους.
Ο
Σαμουήλ είπε στους Ισραηλίτες ότι ο βασιλιάς θα έβαζε τους γιους τους να
οργώνουν τα χωράφια του.
Ο
άγγελος του Θεού δοκίμασε το κρέας και τα ψωμιά του Γεδεών και μετά τα έκαψε.
2.
Ποια ήταν η αιτία, σύμφωνα με το κείμενο 2, για τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν
οι Ισραηλίτες μετά την εγκατάστασή τους στη Χαναάν;
3.
Το βιβλίο των Κριτών περιγράφει τις νίκες των Ισραηλιτών εναντίον των εχθρών
τους . Πιστεύεται ότι αυτό φανερώνει πως ο Θεός αγαπάει μόνο τους Ισραηλίτες, ή
έχει να κάνει με τους θρησκευτικούς σκοπούς των συγγραφέων της Παλαιάς
Διαθήκης; Να εξηγήσετε την απάντησή σας.
4.
Το βιβλίο των Κριτών παρουσιάζει και τους Χετταίους να κατοικούν στην
Παλαιστίνη. Να βρείτε πληροφορίες για αυτή τη μεγάλη αυτοκρατορία της Ύστερης
Εποχής του Χαλκού και να τα παρουσιάσετε στην τάξη.
Πέμπτη 28 Αυγούστου 2014
Τρίτη 19 Αυγούστου 2014
"Ο ΘΕΟΣ ΚΑΙ Η ΟΜΟΡΦΙΑ"
Παρασκευή 1 Αυγούστου 2014
ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ (Σχεδιάσματα/ Πρόταση εργασίας)
Νίκος Παύλου
ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ (Σχεδιάσματα/
Πρόταση εργασίας)
Τα Ευαγγέλια γράφονται από ομάδες
συντακτών που είναι γνώστες των Ιουδαϊκών δοξασιών και απευθύνονται –καταρχήν- σε
ομάδες που αποτελούνται από Ιουδαίους- στη συντριπτική τους πλειοψηφία- και από
κάποιους πρώην εθνικούς/προσήλυτους.
Γράφονται πολύ κοντά στην εποχή
του Ιησού. Φαίνεται πως σκοπός τους είναι να τονώσουν βασικά το ηθικό των
πιστών, και να τους πείσουν να παραμείνουν πιστοί στις αρχές τους, γιατί σε
λίγο πρόκειται να έλθει πάλι ο Κύριος.
Η σύγκρουση του Ιησού με όλες τις
θρησκευτικοκοινωνικές ομάδες της Παλαιστίνης είναι δεδομένη. Δε χαρίζεται σε
κανέναν. Το μόνο που έχει αξία είναι η πίστη στο Θεό και το Νόμο Του. Η
εμπιστοσύνη στους ανθρώπους και μάλιστα σε αυτούς που ισχυρίζονται ότι είναι
εκπρόσωποι του Θεού και ερμηνεύουν το Νόμο έχει χαθεί. Το κίνημα του Ιησού έχει
εμπιστοσύνη σε αυτούς που οι άλλοι απορρίπτουν.
Η επιτυχία του κηρύγματος του
Ιησού πιθανόν να οφείλεται στο γεγονός ότι άνθρωποι περιφρονημένοι αλλά με
χρήματα, όπως οι τελώνες και οι πόρνες, αισθάνονται πως αποκτούν αξία. Δεν
απορρίπτονται αλλά αντίθετα τους δίνεται η δυνατότητα της συγχώρεσης και η ζωή
τους θεωρείται –κατά κάποιο τρόπο- αποδεκτή. Αισθάνονται λοιπόν πως έχουν
κοινωνική αξία μέσα στο μεσογειακό αξιακό σύστημα Τιμή-Ντροπή (Honour and Shame).
Το κίνημα του Ιησού είναι
μεσσιανικό και επιθυμεί να αλλάξει τις δομές του κόσμου. Αυτό αποτελεί και
αιτία σύγκρουσης με τις θρησκευτικοκοινωνικές ομάδες, που αντιπροσωπεύουν το
παλιό που πρέπει να εξαφανιστεί. Το νέο είναι η χριστιανική κοινότητα. Ως
αποδεικτικό στοιχείο της μεσσιανικότητας
είναι ο Νόμος του Μωυσέως (:η Παλαιά Διαθήκη). Οπότε εξηγείται έτσι και η πολύ
καλή γνώση της από τον Ιησού. Σε αυτή στηρίζει τη μεσσιανικότητά του και την
ευλογία του κηρύγματός του από το Θεό.
Στο κίνημα του Ιησού δεν
αποκλείονται ακόμη και βίαιες πράξεις. Η
επιχειρηματολογία έχει και πάλι ως βάση την Παλαιά Διαθήκη, στην οποία οι
ενάντιοι στον Κύριο εύρισκαν οικτρό τέλος.
Βασικό λοιπόν κλειδί για την
κατανόηση του κινήματος του Ιησού είναι η Παλαιά Διαθήκη. Αποτελεί μέσον
ερμηνείας λόγων και πράξεων που συνδέονται με αυτό.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)





