ΘΕΟΛΟΓΟΙ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΠΙΝΑΚΑ


ΓΙΑΤΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΔΙΑΛΟΓΟΣ



ΜIA ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ, ΣΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ, ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΥΣΤΕΡΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΧΡΟΝΩΝ

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Σάββατο 28 Ιουνίου 2014

ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΡΥΦΑΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ (1)




O Απόστολος Παύλος (Έφεσος 4ος αι)

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ "ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΠΕΤΡΟΥΝΙΑ - ΗΛΙΑ ΜΗΝΙΑΤΗ
ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
ΔΙΑ ΤΗΝ Β’ ΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
1940" (σσ 21-23)

9. Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ
Ὁ Παῦλος ὠνομάζετο πρῶτα Σαοὺλ καὶ ἦτο ἕνας ἀπὸ τοὺς
μορφωμένους Φαρισαίους. Κατεδίωκε μὲ μεγάλο μῖσος τοὺς
Χριστιανούς, ἕως τὴν στιγμήν, ποὺ ὁ Κύριος τὸν ἔκαμε ὄχι
ἁπλῶς χριστιανόν, ἀλλὰ καὶ Ἀπόστολον. Λέγεται ᾽Απόστολος
τῶν ᾽Εθνῶν, διότι ἐκήρυξε τὸ Εὐαγγέλιον εἰς τοὺς ἐθνικοὺς
ἰδίως.
῾Ο Παῦλος κατήγετο ἀπὸ τὴν Ταρσὸν τῆς Κιλικίας, ὅπου
ἐσπούδασε τὰ ἑλληνικὰ γράμματα. ῎Εμαθεν ὅμως καὶ τὴν τέ-
χνην τοῦ σκηνοποιοῦ, σύμφωνα μὲ τὴν συνήθειαν τῶν ᾽Ιουδαί-
ων νὰ διδάσκουν τὰ τέκνα των καὶ μίαν τέχνην, ἑκτὸς ἀπὸ τὴν
ἀλλην των μόρφωσιν. ῎Επειτα ἦλθεν εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα καὶ ἔγινε
μαθητὴς τοῦ περιφήμου νομοδιδασκάλου Γαμαλιήλ, πλησίον τοῦ
ὁποίου ἔμαθε καλὰ τὸν Μωσαϊκὸν νόμον.
῾Ο πατέρας του εἶχε τὸ δικαίωμα τοῦ Ρωμαίου πολίτου,
διότι εἶχε προσφέρει ὑπηρεσίας εἰς τοὺς Ρωμαίους. Τὸ δικαίωμα
αὐτὸ τὸ ἔλαβε καὶ ὁ Παῦλος. ῞Οσοι εἶχον τὸ δικαίωμα αὐτὸ
ἐπροστατεύοντο ἀπὸ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, ὡς νὰ ἦσαν
Ρωμαῖοι.
α) Πῶς ἔγινεν ᾽Απόστολος ὁ Σαοὺλ (Πράξ. Θ’).
῾Ο Σαοὺλ γεμᾶτος ἔχθρα ἐναντίον τῶν χριστιανῶν, τοὺς
κατεδίωκε ὅπου τοὺς εὕρισκε χωρίς λύπην. Κάποτε ἔμαθεν,
ὅτι εἰς τὴν πόλιν Δαμασκὸν ἦσαν πολλοὶ χριστιανοί. Ἀμέσως
ἔλαβεν ἀπὸ τοὺς ἀρχιερεῖς συστατικὰς ἐπιστολὰς καὶ συνοδοὺς
καὶ ἐξεκίνησε διὰ τὴν Δαμασκόν.
Εἰς τὸν δρόμον ὁ Σαοὺλ ἐσυλλογίζετο μὲ χαράν, πῶς θὰ
συνελάμβανε καὶ θὰ ἔδενε πολλοὺς χριστιανούς. Ἔπειτα θὰ τοὺς
ἔσυρε μαζί του θριαμβευτικά, διὰ νὰ τοὺς παραδώσῃ εἰς τὰς
φυλακὰς καὶ εἰς τὸν θάνατον.
᾽Ενῷ ὅμως ἑσυλλογίζετο αὐτὰ ὁ Σαοὺλ καὶ ἐπλησίαζε μὲ τὴν
συνοδείαν εἰς τὴν Δαμασκόν, συνέβη εἰς αὐτὸν κάτι ἔκτακτον.
Μὲγα φῶς ἤστραψε καὶ τοὺς ἐθάμβωσε καὶ ἐσταμάτησαν
ἔντρομοι, ὁ δὲ Σαοὺλ ἔπεσε κατὰ γῆς. Τὴν ἰδίαν στιγμὴν ἀκούει
ὁ Σαοὺλ μίαν φωνήν, ποὺ τοῦ ἔλεγε :
-«Σαούλ, Σαούλ, διατί μὲ καταδιώκεις;»
-«Ποῖος εἶσαι, Κύριε; ἠρώτησεν ὁ Σαοὺλ γεμᾶτος φόβον.»
-«᾽Εγὼ εἶμαι ὁ Ἰησοῦς, τὸν ὁποῖον σὺ καταδιώκεις», ἀπεκρίθη
ἡ φωνή. «Σήκω ἐπάνω. Πήγαινε εἰς τὴν Δαμασκὸν καὶ ἐκεῖ θὰ
λάβῃς ὁδηγίας. »
῾Ὁ Σαοὺλ ἐσηκώθη. Οἱ δὲ συνοδοὶ εἶδαν κατάπληκτοι ὅ,τι
συνὲβη. Τότε εἶδαν, ὅτι ὁ Σαοὺλ εἶχε χάσει τὸ φῶς του.
῞Ελαβον λοιπὸν αὐτὸν ἀπὸ τὸ χέρι καὶ τὸν ἔφεραν εἰς τὴν
πόλιν.
῞Οταν ἔφθασαν εἰς τὴν Δαμασκόν, ἐπῆγαν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ
Ἰούδα, ποὺ ἦτο εἰς τὴν ὁδόν, ἡ ὁποία ὠνομάζετο Εὐθεῖα. Ὁ Σαοὺλ
ἔμεινεν ἐκεῖ τρεῖς ἡμέρας χωρὶς νὰ βλέπῃ καὶ οὔτε ἔφαγεν οὔτε
ἔπιε τίποτε.
Τὴν τρίτην ἡμέραν κατὰ διαταγὴν τοῦ ᾽Ιησοῦ ἦλθεν εἰς τὴν
οἰκίαν ἐκείνην ὁ Ἀνανίας.
Οὗτος ἦτο ἕνας ἀπὸ τοὺς εὐσεβεῖς χριστιανοὺς τῆς Δαμασκοῦ.
Ὁ Ἀνανίας ἐζήτησε νὰ ἴδῃ τὸν Σαοὺλ καί, ὅταν τὸν ἀντίκρυσε,
τοῦ λέγει :
-᾽Αδελφέ μου Σαούλ, παρουσιάσθη εἰς ἐμὲ ὁ Κύριος καὶ μὲ
διέταξε νὰ ἔλθω πρὸς σέ, νὰ σὲ θεραπεύσω.
Καθὼς εἶπεν αὐτὰ ὁ Ἀνανίας, ἔθεσε καὶ τὰς χεῖρας του ἐπάνω
εἰς τὴν κεφαλὴν τοῦ Σαούλ.
᾽Αμέσως ὁ Σαοὺλ ὅχι μόνον ἤρχισε νὰ βλὲπη, ἀλλὰ καὶ
ἐφωτίσθη μὲ ἅγιον Πνεῦμα, ὥστε νὰ πιστεύσῃ, εἰς τὸν Χριστὸν
καὶ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον τοῦ ᾽Αποστόλου.
β) Ὁ Σαοὺλ ἀρχίζει τὸ ἀποστολικὸν ἔργον του (Πράξ. Θ’ 19-
30, ΙΑ’ 22-27, ΙΒ’ 24-25 καὶ ΙΓ’ 1-7).
῾Ο Σαούλ, ἀφοῦ ἐπέρασαν ὀλίγαι ἡμέραι, ἤρχισε νὰ συνανα-
στρέφεται τοὺς χριστιανοὺς τῆς Δαμασκοῦ καὶ νὰ κηρύττῃ τὴν
διδασκαλίαν τοῦ Χριστοῦ.
Οἱ Ἰουδαῖοι τῆς Δαμασκοῦ γεμᾶτοι μῖσος ἐναντίον του,
ἀπεφάσισαν νὰ τὸν συλλάβουν καὶ νὰ τὸν θανατώσουν. ῎Εθε-
σαν λοιπὸν φρουροὺς εἰς ὅλας τὰς πύλας τῆς πόλεως διὰ νὰ μὴ
διαφύγῃ.

Εὐτυχῶς οἱ χριστιανοἰ ἀντελήφθησαν ἐγκαίρως τοὺς σκοποὺς
τῶν Ἰουδαίων καὶ ἔσωσαν τὸν ᾽Απόστολον. Τὸν ἔφεραν τὴν νύκτα
εἰς τὴν οἰκίαν ἑνὸς χριστιανοῦ, ποὺ ἦτο πλησίον εἰς τὸ τεῖχος,
καί μὲ ἔνα καλάθι τὸν κατέβασαν εἰς τὸ ἔξω μέρος αὐτοῦ.
῾Ο Σαοὺλ ἐπέστρεψεν εἰς τὴν ῾Ιερουσαλήμ.
᾽Απὸ ἐχθρὸς καὶ ἄσπονδος διώκτης τῶν χριστιανῶν, ποὺ εἶχεν
ἀναχωρήσει, ἐπέστρεψε τώρα πιστὸς χριστιανὸς καὶ ᾽Απόστολος
τοῦ Χριστοῦ.
᾽Αμέσως ἐγνωρίσθη μὲ τοὺς χριστιανοὺς τῆς ᾽Ιερουσαλήμ,
διὰ τοῦ Βαρνάβα, ὁ ὁποῖος ἦτο Κύπριος καὶ ἀπὸ τοὺς ἐπισήμους
χριστιανούς. Οὗτοι γεμᾶτοι χαρὰν τὸν ἐδὲχθησαν μεταξύ των.
῎Επειτα ἤρχισε νὰ κηρύττῃ.
Οἱ Ἰουδαῖοι τῆς ῾Ιερουσαλὴμ ἠγανάκτησαν ἐναντίον αὐτοῦ,
διότι ἔβλεπον νὰ ἐργάζεται διὰ τὴν θρησκείαν τοῦ Χριστοῦ.
Συνεννοήθησαν λοιπὸν νὰ τὸν θανατώσουν. ῾Ο Σαοὺλ ὅμως
ἐσώθη, διότι ἔφυγεν ἀπὸ τὴν Ἰερουσαλὴμ καὶ ἦλθεν εἰς τὴν
Καισάρειαν τῆς Παλαιστίνης καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἐπῆγεν εἰς τὴν
πατρίδα του Ταρσόν.
Βραδύτερον ὁ Παῦλος ἦλθε μὲ τὸν Βαρνάβαν εἰς τὴν
᾽Αντιόχειαν τῆς Συρίας, διὰ νὰ κηρύξουν τὴν διδασκαλίαν τοῦ
Χριστοῦ. ᾽Εκεῖ οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Χριστοῦ ὠνομάσθησαν τὸ πρῶτον
χριστιανοί.
῾Ο Παῦλος, ἀφοῦ ἐφωτίσθη ὑπὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος,
ἤρχισε τὸ ἀποστολικόν του ἔργον εἰς τὰ ἔθνη. Καὶ τὸ ἔργον αὐτὸ
ἐπιχειρεῖ ὁ Παῦλος μὲ τέσσαρας ἀποστολικὰς πορείας εἰς τὴν
᾽Ασίαν καὶ τὴν Εὐρώπην. ῾Η ᾽Αντιόχεια ἦτο τὸ κέντρον, ἀπὸ τὸ
ὁποῖον ἔκαμε τὰς περιοδείας του εἰς τὰ ἔθνη.

Σάββατο 21 Ιουνίου 2014

"Γιατί ο Ιησούς ήταν και είναι σημείον αντιλεγόμενον"

Μία μικρή συμβολή στην προσπάθεια επικαιροποίησης του μαθήματος.Χάρτης σχεδίου μαθήματος για τη Β΄ Λυκείου



Τρίτη 17 Ιουνίου 2014

Αντιλήψεις των Βυζαντινών για την τροφή

Στο βυζαντινό "Σύνταγμα" των τροφίμων περιλαμβάνονται ενδιαφέρουσες απόψεις και αντιλήψεις. Μία μικρή γεύση δίνεται στη συνέχεια




Κυριακή 8 Ιουνίου 2014

Το κήρυγμα του Πέτρου την ημέρα της Πεντηγκοστής


Απόσπασμα από το βιβλίο 
Νικόλαος Α. Παύλου  "Η ΠΡΩΤΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ 
ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΙΜΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ", Λάρισα 2007, σσ 39-40 







"....Η μεγάλη όμως εμφάνιση του Πέτρου  και ο αδιαμφισβήτητος ηγετικός του ρόλος στην πρώτη  κοινότητα των Ιεροσολύμων, φανερώνεται κατά την ημέρα της Πεντηκοστής[1]: Αναλαμβάνει εξ ονόματος και των υπόλοιπων μαθητών να μιλήσει στο συγκεντρωμένο πλήθος, να τους ερμηνεύσει την εμπειρία της γλωσολαλίας που είχαν βιώσει, και να τους εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους ο Ιησούς είναι ο Μεσσίας, και γιατί πρέπει να ενταχθούν στη χριστιανική ομάδα. Στην ουσία εδώ ο αναγνώστης της Καινής Διαθήκης θα παρατηρήσει έναν τελείως διαφορετικό άνθρωπο, από αυτόν που είχε γνωρίσει κατά τη διήγηση των γεγονότων του Πάθους: στα ευαγγέλια είχε εμπρός του έναν φίλο και μαθητή του Ιησού, που την ύστατη στιγμή τον είχε αρνηθεί, βλέποντας να διαψεύδονται οι μεσσιανικές  προσδοκίες που περίμενε από τον Ιησού. Τώρα υπερασπίζεται την επιλογή του σταυρού, θεωρώντας ότι είναι θέλημα Θεού και πως έτσι έπρεπε να γίνουν τα πράγματα. Ο λόγος του λοιπόν είναι τόσο πολύ χαρισματικός, ώστε γίνεται αιτία για είσοδο νέων μελών στην κοινότητα.
Η αύξηση όμως των μελών δημιουργεί την ανάγκη για ένα πιο οργανωμένο σύστημα διοίκησης. Να έγινε στη συνέχεια, μία οργανωμένη κατανομή αξιωμάτων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα καλύτερης διευθέτησης των πραγμάτων της κοινότητας; Είναι δύσκολο να απαντηθεί το ερώτημα, αν και κάτι τέτοιο φαίνεται να υπονοεί ο στίχος Πρ. 2,32, που φανερώνει μία ιεραρχική δομή που δημιουργήθηκε μετά την εισδοχή των νέων μελών".




[1] Παρουσίαση του κηρύγματος βλ. στο Maurice Goguel 1954: The Birth of Christianity, μετ. H.C. Snape, New York, σελ. 95 κ.ε.

Τετάρτη 28 Μαΐου 2014

"Η άλωση της Κωνσταντινούπολης (29 Μαΐου 1453) και ο σύγχρονος άνθρωπος"

Διαβάστε ένα "επετειακό" άρθρο για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης στο academia.edu πατώντας εδώ

Τετάρτη 14 Μαΐου 2014

"Οι Τελώνες των Ευαγγελίων"


Διαβάστε στο academia.edu πατώντας εδώ.
Από τον πρόλογο του άρθρου:
"Στην εποχή του Ιησού, τον 1o αι. μ.Χ., έργο των Τελωνών ήταν κυρίως η είσπραξη των τελών, δηλ. των έμμεσων φόρων. Όπως είναι γνωστό πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους ήταν άδικοι και άπληστοι, ενώ αυτά που συνέλεγαν έπρεπε να ικανοποιούν την κρατική εξουσία που τους είχε παραχωρήσει αυτό το έργο, αλλά και τους ίδιους. Εξ αιτίας αυτών, σύμφωνα με πολλούς ερευνητές,(1),θεωρούνταν από την κοινωνία της Παλαιστίνης μισητοί και ξένα σώματα, που δεν ανήκαν στους «υιούς του Αβραάμ» κάτι που κυρίως ισχυρίζονταν οι ιουδαϊκές θρησκευτικές παρατάξεις, (2), ενώ εξισώνονταν με τους αμαρτωλούς , τους εθνικούς και τις πόρνες"

Δευτέρα 12 Μαΐου 2014

"Μαθήματα Από Την Αθηναϊκή Δημοκρατία" Το νέο βιβλίο του Δημήτρη Κυρτάτα





"Η αθηναϊκή δημοκρατία, στην ολοκληρωμένη της μορφή, λειτούργησε λιγότερο από δύο αιώνες. Η ιδέα της ωστόσο αναγεννάται διαρκώς, προσφέροντας διδάγματα και πρότυπα για προβληματισμό και μίμηση. Το βιβλίο του Δημήτρη Ι. Κυρτάτα «Μαθήματα από την αθηναϊκή δημοκρατία» περιστρέφεται ιδιαιτέρως γύρω από σημαντικά προβλήματα του πολιτεύματος. Εξετάζει τις απαρχές και την κατάρρευσή του, τη διαπλοκή της πολιτικής με την οικονομία, τη θέση των δούλων και της θρησκείας, με αναφορά στην καταδίκη του Σωκράτη. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται η αντιδιαστολή της άμεσης με την αντιπροσωπευτική δημοκρατία, που απασχολεί τις σημερινές συζητήσεις για την επικαιρότητα του αθηναϊκού πολιτεύματος" (Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)



Τα περιεχόμενα του βιβλίου



Πρόλογος
Δανεισμοί και χρέη: Οικονομική κρίση και μεταρρυθμίσεις στην αρχαϊκή Αθήνα
Οικονομικά αιτήματα και πολιτική μεταρρύθμιση: Οι κοινωνικοί αγώνες στη σκέψη του Αριστοτέλη
Η αθηναϊκή κοινωνία από τον Σόλωνα στον Κλεισθένη ή η πορεία προς την πολιτική δημοκρατία
Οι δούλοι της αθηναϊκής δημοκρατίας
Δημοκρατία άμεση και αντιπροσωπευτική: Διδάγματα από την κλασική Αθήνα
Αθηναϊκές ταυτότητες του πέμπτου αιώνα
Η καταδίκη του Σωκράτη
Το τέλος της αθηναϊκής δημοκρατίας
Ευρετήριο

Σάββατο 3 Μαΐου 2014

Βρέθηκε μία από τις πρώτες απεικονίσεις του Ιησού;

Σύμφωνa με δημοσίευμα της ηλεκτρονικής έκδοσης της dailymail και της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ στην αρχαία αιγυπτιακή πόλη της Οξυρρύγχου βρέθηκε μία απεικόνιση του Ιησού. Όπως τονίζεται στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ " επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης και της Καταλανικής Εταιρείας Αιγυπτιολογίας....ανακάλυψαν μια αρχαία υπόγεια δομή, κάτι σαν ταφικό θάλαμο, στην αρχαία αιγυπτιακή πόλη της Oξυρρύγχου, η οποία βρίσκεται σε απόσταση 160 χιλιομέτρων νοτιοδυτικά της αιγυπτιακής πρωτεύουσας.".


Στην απεικόνιση, όπως αναφέρει η Daily mail, εμφανίζεται νεαρός άνδρας με σγουρά μαλλιά που δείχνει να ευλογεί.


Περισσότερα βλ και στην ιστοσελίδα του κ. Μόσχου Γκουτζιούδη "ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ.
(Οι φωτό που ακολουθούν, προέρχονται από την ηλεκτρονική έκδοση της Daily mail).
Μια θαυματουργή ανακάλυψη!  Μια υπόγεια δωμάτια που χρονολογούνται από τον έκτο αιώνα κατέχει μια εικόνα ενός νεαρού άνδρα με σγουρά μαλλιά, ο οποίος φαίνεται να δίνει μια ευλογία (φωτό) και έναν εμπειρογνώμονα πιστεύει ότι θα μπορούσε να είναι ένα από τα πρώτα έργα του Ιησού Χριστού.  Η εικόνα, που φαίνεται εδώ, έχει προστατευθεί από τον ήλιο με ένα λεπτό στρώμα υλικού Αρχαία κέντρο: Οι εμπειρογνώμονες της Καταλονίας που ανακάλυψε την τοποθεσία στην αρχαία αιγυπτιακή πόλη του Oxyrhynchus (σημειώνεται στο χάρτη) νομίζω ότι ήταν η τελευταία κατοικία για έναν συγγραφέα και έναν αριθμό ιερέων

Τέλος, για την αρχαία Οξύρρυγχο και τη σημασία της για την Ύστερη αρχαιότητα και τον Πρώιμο Χριστιανισμό βλ το ενδιαφέρον  βιβλίο "Οξύρυγχος. Η πόλη που έφερε το όνομα ενός ψαριού Οι Έλληνες στη Ρωμαϊκή Αίγυπτο " (Αθήνα 2008)
Εξώφυλλο

Δευτέρα 28 Απριλίου 2014

Τριήμερο εκδηλώσεων για τον Ελ Γκρέκο

Το 14ο Γυμνάσιο Λάρισας διοργανώνει τριήμερο εκδηλώσεων για τον Ελ Γκρέκο




Κυριακή 13 Απριλίου 2014

Η ΘΡΙΑΜΒΕΥΤΙΚΗ ΕΙΣΟΔΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗΝ ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ.

ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ LARISSANET (11/4/2014)

Στο κατά Ματθαίον ευαγγέλιο, μετά το κεφάλαιο 21, ο Ματθαίος αρχίζει να περιγράφει τα γεγονότα που συνέβησαν στην Ιερουσαλήμ πριν το Πάθος. Ο Ιησούς και οι μαθητές του εισέρχονται στην πόλη του Δαβίδ. Στην αρχή της αφήγησης είναι χαρακτηριστικά τα στοιχεία του μεσσιανικού θριάμβου του, που δικαιολογούν και τον τίτλο Υιός Δαβίδ που θα του αποδώσει το πλήθος. Η χριστολογία όμως κατόπιν αλλάζει και οι πρώτες κοινότητες επιλέγουν να παρουσιάσουν τον αρχηγό της πίστης τους σαν τον Πάσχοντα Δούλο του Θεού, ο οποίος, μέσα από το Πάθος, θα οδηγήσει την ανθρωπότητα, και όχι μόνο τον Ισραήλ, στη λύτρωση.
Πιο αναλυτικά, οι στίχοι Μτθ 21,1-11 αναφέρονται στη θριαμβευτική είσοδο του Ιησού και των μαθητών του στην Ιερουσαλήμ. Μόλις φτάνουν κοντά στην ιερή πόλη ο Ιησούς στέλνει δύο μαθητές του να του φέρουν ένα γαϊδούρι και το πουλάρι του. Ο Ματθαίος συνδέει το γεγονός με τη σχετική προφητεία του προφήτη Ζαχαρία.
Οι μαθητές κάνουν όπως τους λέει ο δάσκαλός τους, που ανεβαίνει στο ζώο, φέροντας στη μνήμη τους παλιούς βασιλιάδες του Ισραήλ, και προχωράει προς την πόλη.  Το πλήθος άρχισε τότε να κραυγάζει: «Δόξα στον Υιό του Δαβίδ! Ευλογημένος αυτός που έρχεται σταλμένος από τον Κύριο! Δόξα στο Ύψιστο Θεό!». Όταν μπήκαν στην πόλη αναστατώθηκαν όλοι και το πλήθος έλεγε ότι αυτός είναι ο προφήτης Ιησούς από τη Ναζαρέτ.
Είναι μία εποχή με έντονες τις μεσσιανικές προσδοκίες. Το αποκαλυπτικό κλίμα του 1ου αι. μ.Χ. έκανε συνέχεια να εμφανίζονται άτομα που πίστευαν στο μεσσιανικό τους ρόλο και πολλοί τους ακολουθούσαν, χωρίς να λογαριάζουν τις συνέπειες, που θα είχε μία ενδεχόμενη στάση κατά των Ρωμαίων, αφού πάντα τα μεσσιανικά κινήματα, αυτό το στόχο είχαν: Να ξεσηκώσουν το λαό κατά της αυτοκρατορίας Το ζήτημα είναι κατά πόσον ο Ιησούς, στη φάση της εισόδου του στην Ιερουσαλήμ, έδινε στο μεσσιανικό του ρόλο και μία εθνικοαπελευθερωτική διάσταση. Πάντως είναι γεγονός ότι εύκολα το πλήθος θα του απέδιδε μία τέτοια ιδιότητα, αφού δείχνει να γνώριζε τις θεραπείες και τους εξορκισμούς που έκανε.
Άλλωστε ο τίτλος Υιός Δαβίδ, με τον οποίο τον προσφωνεί ο λαός,  οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τον περιμένουν σαν τον απεσταλμένο του Θεού, που θα τους λυτρώσει. Αυτή η λύτρωση σίγουρα περιλαμβάνει και την εθνική αποκατάσταση που αποτελούσε ένα  από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούσαν τον Ιουδαϊσμό του 1ου αι. μ. Χ..
Ο τίτλος φαίνεται να είναι ταυτόσημος με τους τίτλους που περιέχονται στην ίδια ενότητα, «βασιλεύς», «ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου» και «Προφήτης». Τον περιμένουν λοιπόν να εισέλθει στην Ιερουσαλήμ  και να επανασυστήσει την ένδοξη βασιλεία του προπάτορα Δαβίδ, σαν βασιλιάς του περιούσιου λαού.
Όταν ο Ιησούς ήλθε στην Ιερουσαλήμ, μπήκε στο Ναό και, αφού έδιωξε όλους αυτούς που έκαναν αγοραπωλησίες, τον πλησίασαν τυφλοί και κουτσοί, που τους θεράπευσε. Τα παιδιά άρχισαν τότε να φωνάζουν «δόξα στον Υιό του Δαβίδ». Οι αρχιερείς αγανάκτησαν και του είπαν «Δεν ακούς τι λένε αυτοί;» Ο Ιησούς τότε τους απαντάει  με τον ψαλμό 8,3 «από το στόμα των νηπίων και των βρεφών έκανες να βγει τέλειος ύμνος».
Ο Ιησούς φαίνεται λοιπόν να αποδέχεται το μεσσιανικό τίτλο Υιός Δαβίδ και γι’ αυτό προκαλεί την αγανάκτηση των αρχιερέων. Η οικειοποίηση τίτλου που ανήκε στο Μεσσία σήμαινε βλασφημία κατά του Θεού, και η τιμωρία γι’ αυτό ήταν ο θάνατος. Αυτό άλλωστε τονίζεται στο διάλογο με τον Αρχιερέα, που παραθέτουν οι Ευαγγελιστές, ενώπιον του Μεγάλου Συνεδρίου. Επίσης οι αρχές του ιουδαϊσμού φοβούνταν και τις εξεγέρσεις, που προκαλούσαν οπαδοί των επονομαζόμενων Μεσσιών, εναντίον της Ρώμης, επειδή αυτές  κατέληγαν πάντα σε αποτυχία και καταπνίγονταν στο αίμα των επαναστατών. Αυτό άλλωστε υπονοούν και τα λόγια των Αρχιερέων και Φαρισαίων, που παρατίθενται στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη (Ιωαν. 11,47-48): «Τι θα κάνουμε; Γιατί πολλά σημεία κάνει αυτός ο άνθρωπος. Αν τον αφήσουμε να συνεχίσει έτσι, όλοι θα πιστέψουν σ’ αυτόν, και τότε θα επέμβουν οι Ρωμαίοι και θα καταστρέψουν και το ναό μας και το έθνος μας».
Στο κέντρο του επεισοδίου βρίσκεται και πάλι ο τίτλος Υιός Δαβίδ. Η πρώτη κοινότητα, διασώζοντας το περιστατικό, ταυτίζει τον Κύριο, ως θεραπευτή, με το γιο του Δαβίδ, Σολομώντα, ο οποίος θεωρούνταν από τις λαϊκές αντιλήψεις, ως ο κατεξοχήν θεραπευτής. Παράλληλα, αφού ο τίτλος έχει αποδοθεί στον Ιησού, και τον ταυτίζει έτσι με το γιο του μεγάλου Ιουδαίου βασιλιά, του δίνει το δικαίωμα να αναμορφώσει τη λατρεία, όπως είχε κάνει και ο Σολομώντας με την ίδρυση του Ναού. Έτσι παρά τη ρητή απαγόρευση  του Μωσαϊκού Νόμου, αποδέχεται τους τυφλούς και τους κουτσούς στο ιερό και τους θεραπεύει, δημιουργώντας έτσι νέες αντιλήψεις για τη σχέση του Θεού με το λαό.  Αυτό φαίνεται να είναι ακόμη μία αιτία για το μίσος εναντίον του των Αρχιερέων και των Γραμματέων.

***

Πάντως, σε κάθε περίπτωση η θριαμβευτική είσοδος του Χριστού στην Ιερουσαλήμ και τα γεγονότα στο ναό των Ιεροσολύμων είναι σημάδια ότι η Βασιλεία του Θεού είναι μία πραγματικότητα, και ότι οι άνθρωποι μπορούν να ελπίζουν στη σωτηρία και τη λύτρωση. Αυτό είναι, εκτός των άλλων, και ένα αισιόδοξο  μήνυμα για το σημερινό άνθρωπο!

Νίκος Παύλου


Πέμπτη 10 Απριλίου 2014

"Χριστιανική Ηθική και «Ψηφιακές ασκήσεις»: Διδάσκοντας με ΤΠΕ τη σχέση των δύο φύλων"

Εισήγηση στο 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. Για να τη δείτε πατήστε εδώ.

Κυριακή 6 Απριλίου 2014

Μνήμη τῆς ὁσίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας

Μία αφήγηση με πολλές ιστορικές και θεολογικές προεκτάσεις
Απόσπασμα από το Nov. Propylaeum

[1] [4] Μνήμη τῆς ὁσίας [μητρὸς ἡμῶν add. Mc.] Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας. [5] Αὕτη ἐξ Αἰγύπτου ἦν [ἦν ἐξ Α. Mc.] , ἐν ἀκολασίᾳ δὲ [om. Mc.] τὸ πρότερον [6] ζήσασα καὶ πολλῶνἀνθρώπων ψυχὰς διὰ [7] τῆς κατὰ μίξιν ἡδονῆς πρὸς ὄλεθρον ἐκκαλεσαμένη [8] [ἐκκαλουμένη Mc.] καὶ ἐπὶ χρόνοις δεκαεπτὰ τῇ ἀσελγείᾳ [9] προσμείνασα διὰ τὸ εὐθὺς ἐκπαίδων πρὸς τὴν [10] πονηρὰν πρᾶξιν ἐξολισθῆσαι [ἐξ. πρᾶξιν Mc.] , ὕστερον ἐπέδωκεν [11] ἑαυτὴν πρὸς ἄκραν ἐγκράτειαν καὶ ἀρετήν [ἑαυτὴν ἐγκρατεία καὶ ἀρετῆ Mc.] · καὶ[12] τοσοῦτον ὑψώθη δι᾽ ἀπαθείας, ὡς καὶ τοῖς ὕδασιν [13] ἐπιβαίνειν καὶ πεζῃ διαπερᾶν, καὶ ἐν τῷ προσεύχεσθαι [14] μετάρσιος φαίνεσθαι ἄνω εἰς τὸν ἀέρα [15] ἱπταμένη [(πεζῇ- ἱπταμένη) κατὰ γῆν εὐχομένην μετάρσιον αἴρεσθαι Mc.] . Ἡ δὲ αἰτία τῆς μεταβολῆς ἐστιν αὕτη. [16] Κατὰ τὸν καιρὸν τῆς τοῦ τιμίου ξύλου ὑψώσεως, [17] πολλῶν ἁπανταχόθενσυντρεχόντων ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις, [18] ἀκολάστοις νέοις καὶ αὕτη [f. 188.] συνεξωρμήθη. [19] Κατὰ τὸν τόπον δὲ γενομένη [γενομένοι S.] καὶ ἀοράτως

[Page 578]

[4] τῆς τῶν σεπτῶν εἰσόδου καὶ ἐποπτείας κωλυομένη, [5] τὴν Θεομήτορα παρθένον ἐγγυητὴν ἔθετο, [6] εἰ τὴν εἴσοδον συγχωρηθείη, σωφροσύνην μὲν [7] ἀνελέσθαι [ἑλέσθαιMc.] , μηκέτι δὲ βίῳ πονηρῷ καὶ ταῖς σαρκικαῖς [8] δουλεύειν ἡδοναῖς καὶ ἐπιθυμίαις. Καὶ μέντοι [9] τῆς εὐχῆς τυχοῦσα τὴν ὑπόσχεσιν [ἐπαγγελίαν Mc.] οὐκ ἐψεύσατο· [10] ἀλλὰπεραιωθεῖσα τὸν Ἰορδάνην καὶ γενομένη [11] κατὰ τὴν ἔρημον, ἐπὶ χρόνοις τεσσαράκοντα [12] ἑπτὰ ἠγωνίσατο· καὶ [om. Mc.] μηδένα μὲν [τῶν add. Mc.] ἀνθρώπων τὸν [13] 〈δὲ[Mc, om. S.] 〉 Θεὸν μόνον ἔχουσα θεατήν [θ. ἔχουσα Mc.] , τῆς ἀνθρωπίνης [14] φύσεως ἀπανέστη [καὶ add. Mc.] , τὴν δὲ [om. Mc.] ἀγγελικὴν ἐπὶ [15] γῆς ἀγωγὴν καὶ πολιτείανἀνεκτήσατο [ἐκτήσατο et hic des. Mc.] . Ὕστερον [16] δὲ κατὰ θείαν πρόνοιαν ὤφθη Ζωσιμᾷ τῷ ἁγίῳ [17] γέροντι εἰς τὰ ἐνδότερα τῆς ἐρήμου ἐκβαθύναντι· [18] καὶ συντυχοῦσα καὶτὰ κατ᾽ αὐτὴν διηγησαμένη [19] καὶ εἰς τὸν ἐπιόντα χρόνον τὸν Ἰορδάνην πεζὴ





[Page 579]

[1] διαπεραιώσασα καὶ τῶν θείων μυστηρίων παρὰ [2] τοῦ ἁγίου Ζωσιμᾶ μεταλαβοῦσα, εἶτα εἰς τὸν ἑαυτῆς [3] ὑποστρέψασα τόπον αὐθωρόν, ἐν ᾧ τὸν Ζωσιμᾶν [4] συνέτυχεν,ἐκοιμήθη. Εἰς δὲ τὸν ἐπιόντα

[Page 580]

[1] ἐνιαυτὸν ὁ Ζωσιμᾶς καταλαβὼν τὴν ἔρημον καὶ [2] ἀπελθὼν εὗρε τὸ αὐτῆς [ἑαυτῆς S.] λείφανον 〈καὶ [supplevi, om. S.] 〉 ἔθαψε, [3] λέοντος τοῦ θηρὸς τοῖς ἐμπροσθίοις ποσὶ τὸντῆς [4] μακαρίας τάφον ὀρύξαντος προνοίᾳ Θεοῦ.